Rusiya ilә Ukrayna arasındakı müharibә bir sıra geo-siyasi vәziyyәtlә yanaşı, qlobal әrzaq tәhlükәsizliyinә tәhlükә yaradır. Dünyanın iki ən böyük taxıl və toxum istehsalçısı olan Rusiya ilә Ukraynanın müharibə və sanksiyalar səbəbindən bazarlara kifayət qədər məhsul çıxara bilmәmәsi әrqaz qiymәtlәrinin artmasına sәbәb olur. Xüsusilә inkişaf etmәmiş vә inkişaf etmәkdә olan ölkәlәrdә ciddi әrzaq problemlәri yaşanır. Türkiyə isə qlobal ərzaq böhranının qarşısını almaq üçün diplomatik danışıqlar aparır. Türkiyә bu çәrçivәdә Qara dəniz üzәrindәn bölgədəki limanlarda gözləyən taxılın dünya bazarlarına çıxmasını təmin etməyə çalışır. Türkiyə Rusiya-Ukrayna müharibəsi nəticəsində yaranan qlobal ərzaq böhranının həlli üçün diplomatik danışıqlar aparır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi başlayandan bəri sülh üçün çoxtərəfli diplomatik danışıqlar aparan Türkiyə müharibənin yaratdığı qlobal ərzaq problemini həll etmək üçün addım atdı. Türkiyə Ukraynadakı taxıl ehtiyatlarının təhlükəsiz şəkildə qlobal bazarlara çıxmasını təmin edəcək mexanizm yaratmağa çalışır. Prezident Ərdoğan bu məsələni həmkarı Putinlə dəfələrlə müzakirə edib. Türkiyə və Rusiya nümayəndə heyətləri də mövzu ilә bağlı müxtəlif danışıqlar aparır. Türkiyə xüsusilə Odessa limanı ətrafındakı bölgәni minalardan təmizləmək və təhlükəsiz dəhliz yaratmaq üçün texniki imkanlarından istifadə etməyə hazır olduğunu bəyan edib.
Dünya Rusiya ilә Ukrayna arasındakı müharibә sәbәbindәn qlobal ərzaq təhlükəsizliyi böhranı ilə üz-üzədir. Yeri gәlmişkәn qeyd etmәliyik ki, 26 ölkә Rusiya və Ukraynadan buğda idxal edir. Ukrayna və Rusiya dünyanın buğda, qarğıdalı, yağlı toxum və gübrə ixracının çox mühüm hissəsini təşkil edən kənd təsərrüfatının güc mərkəzidir. Belәki, hәr iki ölkә dünya bazarlarına taxıl ixrac edәn әn mühüm ölkәlәrdәndir. Ukrayna həm də günəbaxan yağının mühüm mənbəyidir və qlobal bazarın təxminən 49,6 faizini günәbaxan yağı ilә təmin edir.
Bir çox idxalçı ölkə taxıl mәsәlәsindә Ukrayna və Rusiyadan gәlәn mәhsullardan asılıdır. Şimali Afrika və Yaxın Şərq taxıl ehtiyaclarının 50 faizindən çoxunu, buğda və arpanın böyük hissəsini Ukrayna və Rusiyadan idxal edir. Ukrayna Aİ vә Çin ilә yanaşı Misir və Liviya kimi bir çox Şimali Afrika ölkәsinә taxıl mәhsulları ixrac edir. Lakin hazırda ərzaq qiymətlərində ciddi şәkildә artım müşahidә olunur.
Ukraynanın ən böyük limanlarının Odessa vilayətində yerlәşdiyini qeyd etmәliyik. Bölgәdә davam edәn müharibә vә dәnizdәki mina problemi sәbәbindәn limanlar bağlıdır. Odessa limanlarında milyonlarla ton taxılın olduğu bildirilir.
Türkiyə bu limanlardakı mövcud taxılın dünya bazarlarına çatdırılması və yeni məhsulların oxşar təhlükəsiz dəhlizlərlə ixracını təmin etmək üçün Rusiya və Ukrayna ilə müqavilə bağlamağa çalışır. Lakin bu günə qədər ciddi irəliləyiş əldə olunmayıb. Ruslar belə bir razılaşmanın әldә olunması üçün Rusiyaya tətbiq edilən sanksiyaların aradan qaldırılması tələb edir. Bu yanaşmanın o qədər də real olmadığı aydındır.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB