Tibbdəki inkişaflar, müalicə üsullarındakı yaxşılaşdırma və erkən diaqnoz sayəsində bir zamanlar "dövrün xəstəliyi" olaraq təyin olunan xərçəng, artıq "ölüm" ilə tanınan bir xəstəlik olmaqdan çıxıb. Ancaq pandemiya şərtləri xərçəng müalicəsində əldə edilən bu müvəffəqiyyəti kölgədə qoydu. Çünki erkən diaqnoz və müayinə proqramlarına müraciət sayında azalma, müalicələrin pozulması və xərçəngdən ölümlərin artması narahatlığını artırdı.
Bildiyimiz kimi, keçən ilin mart ayında qlobal bir epidemiya elan edilən Covid-19, bütün sağlamlıq sisteminə kökündən təsir etdi. Təcili olmayan əməliyyat və müalicə epidemiyadan sonra təxirə salındı. Digər tərəfdən, xəstələr səhiyyə müəssisələrinə getməkdən qorxduqları üçün diaqnoz və müalicədə axsama meydana gəldi. Bu prosesin hamısı, xüsusən də müalicədə erkən diaqnozun böyük əhəmiyyət daşıdığı xərçəng üçün narahatlıq doğurub. Xərçəngdən qorunmaq üçün nəzərə alınmalı 7 vacib məqamı var:
1- Tütün məhsullarından çəkinin
Siqaret və digər tütün məhsullarının istifadəsi xərçəng riskini artırır. Ağciyər xərçənginin təxminən 90%-i siqaret çəkmək səbəbindən inkişaf edir. Siqaret çəkmək baş-boyun, yemək borusu, sidik kisəsi və böyrək xərçəngi kimi bir çox növ xərçəngə səbəb olur. Tütündən çəkinmək və ya buraxmaq, verə biləcəyiniz ən vacib sağlamlıq qərarlarından biridir və xərçəngdən qorunmanın ən vacib hissəsidir.
2- İdeal çəkidə olmağa çalışın
Oturaq bir həyat kilo almağa və kökəlməyə yol açır. Piylənmə döş, yemək borusu, pankreas, uşaqlıq, yumurtalıq, kolon, prostat və böyrək xərçəngi riskini artırır. İdeal çəkinizdə olmaq xərçəngin qarşısının alınmasında vacib bir amildir.
3- Sağlam bir pəhriz yeyin
Gündəlik pəhrizinizdə 4-5 hissə tərəvəz və meyvənin paylanmasına diqqət yetirin. Bu şəkildə ideal kilonuzu qoruyaraq, bəzi xərçəng növlərinin inkişafını azalda bilərsiniz. Lif baxımından zəngin olan qidaları seçin. Tədqiqatlar göstərir ki, kolon xərçəngi daha az lifli qidalar istehlak edənlərdə görülür.
4- Alkoqoldan uzaq durun
Həddindən artıq alkoqol istehlakı, immunitet sistemini zəyiflətdiyindən xərçəng riskinin artmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə baş və boyun, qaraciyər və pankreasda xərçəng inkişafına səbəb ola bilər.
5- Fəaliyyətsizlikdən çəkinin
Artan fiziki aktivlik ideal çəkinizi idarə etməyə kömək edir. Bundan əlavə, fiziki fəaliyyət döş və kolon xərçəngi riskini azalda bilər. Hər gün ən azı yarım saat fiziki hərəkət etdiyinizə əmin olun.
6- Günəşdən qoruyun
Ən çox görülən xərçəng növlərindən biri olan dəri xərçəngindən qorunmaq üçün, günəş şüaları dik olduqda 10.00-16.00 arasında birbaşa günəş işığına məruz qalmayın. Günəş işığından qorunmaq üçün uyğun geyim və günəşdən qoruyucu kremlərdən istifadə edin. Solaryumdan uzaq durun.
7- Peyvənd olun
Qaraciyər xərçəngi riski hepatit B peyvəndi ilə azaldıla bilər.
Arzu Qurbanlı
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB