2020-ci il ABŞ üçün öz tarixindəki ən çətin il oldu. Üstəlik, bəlkə də bu yalnız başlanğıcdır. Əlbətdə ki, bu proseslərin yetişməsi çox vaxt apardı. Bu il tam gücü ilə başladılan proseslər qısa müddətdə ölkədəki bütün həyatı və dövlətin quruluşunu kökündən dəyişdirə bilər və hətta onu dəfn edə bilər.
Niyə Amerika özü təxminən bir ildir 2 dövlətə bölünmə ehtimalını ciddi şəkildə müzakirə edir? Bəlkə bu xaosun yalnız başlanğıcıdır və yaxında bir neçə Amerika olacaq? Rusiya Elmlər Akademiyasının ABŞ və Kanada İnstitutunun baş tədqiqatçısı, iqtisad elmləri doktoru Vladimir Vasiliev Pravda.Ru-ya videomüsahibəsində bu məsələlərdən danışıb.
- Vladimir Sergeyeviç, 2020-ci il ABŞ üçün niyə sərt və xaotik oldu? İndi Trampın Ağ Evi Baydenə təhvil verməyəcəyi iddia edilir. Fikrinizcə, orada vəziyyət necə inkişaf edə bilər?
- Tramp Amerikanın ən varlı prezidentidir. Ağ Evdə, xüsusən müharibədən sonrakı dövrdə oliqarxlar çox deyildi. Hesab edilirdi ki, prezidentlər orta təbəqədən, xalqdan olmalıdır.
Bu baxımdan bu gün Baydenin rolunu yerinə yetirdiyinə inanılır. Çətinlik Bayden rəhbərliyinin edəcəkləri deyil. İndi Amerika mediasında, cəmiyyətdə maraqlı bir baxış bucağı müzakirə olunur.
Bu Baydenin tez bir zamanda president postundan götürülməsindən ibarətdir. Bəlkə onu istefaya məcbur edəcəklər, ya da fiziki xüsusiyyətlərinə görə prezidentin funksiyalarını yerinə yetirə bilməyəcəyi qəbul ediləcək.
Sonra Kamala Harris qoyulacaq və Obama, Soros və digər insanlar onun arxasında dayanacaqlar. Onsuz da Amerikanı həqiqətən bükməyə başlayacaqlar. Bayden gedəndə onların əsl planlarını, Amerika ilə nə edəcəklərini öyrənəcəyik.
İndi ABŞ-da əsas problem iqtisadi böhran və ya koronavirus epidemiyası deyil, güc, hakimiyyət məsələsidir.
Əslində, Bayden rəhbərliyi əsas prioritetini səsləndirməyə çoxdan bəri ehtiyat edir. Əsas prioritet 11 milyon qaçaq immiqrantın Amerika Birləşmiş Ştatları vətəndaşı olmasıdır.
O zaman, həqiqətən, tektonik bir dəyişiklik olacaq, ABŞ Demokratlar Partiyası Amerikanı təkpartiyalı qaydada idarə edəcək, bəlkə də on illər belə olacaq. Bu, böyük bir dönüşdür, çünki bu, Amerika demokratiyası ideyasının, onların məşhur dalğalanmasının rədd edilməsi olacaqdır.
II Dünya Müharibəsindən sonra Respublikaçılar və Demokratlar müəyyən vaxtdan sonra bir -birini əvəz etdilər - Demokratlar 10 il, Respublikaçılar 10 il. Sistem bir şəkildə belə işlədi və irəli bir hərəkət yaratdı.
Və bu gün Amerikada tək partiyalı bir sistem ortaya çıxa bilər - kəskin şəkildə sola gedən Demokratların hakimiyyəti. Əgər bu həqiqətən baş verirsə, sabah Amerika Birləşmiş Ştatları ilə nə olacağını təxmin etmək mümkün deyil.
Baydenin rolu həqiqətən olduqca vacibdir. Əslində, bu prezident seçkiləri nəticəsində hakimiyyətə gələn əsl insanları hələ görmədik.
Əlbətdə ki, bəzilərini çoxdan tanıyırıq - bu, Obama və onun ətrafıdır. Ancaq onların arxasında, bəlkə də, hələ görmədiklərimiz və ya ümumiyyətlə bilmədiklərimiz daha çox radikal qüvvələr var.
Bu, “Qaraların həyatı önəmlidir” hərəkatı və digər radikal qruplardır. Əlbəttə ki, Amerika demokratiyasının institutlarını qorumağa çalışmırlar. Amerika cəmiyyətini daha da radikallaşdırmaq istəyirlər.
Bu baxımdan Tramp sağ radikaldır. İndi də güzgü əks etmə prinsipinə görə sol radikallar onu əvəz etməyə gəlir. Amerikada sağ radikalların vətəndaşlıq hüquqları var. Qoy onlara "ağ şovinistlər" deyilsin, lakin mövcud olmaq hüququ var.
Sol radikallar və hətta bəzi zilləri və düdükləri ilə- dinə dair anlayışları və daha çox - açıq şəkildə dinə qarşı dəyərlər sistemi, gender məsələləri və digər hər şeyə baxışları ilə çoxlu odun qıra bilər.
Nəticə etibarilə, ölkənin iqtisadi sisteminin, ilk növbədə gəlirlərin və sərvətlərin yenidən bölüşdürülməsində öz fikirlərinə sahibdirlər.
Yeri gəlmişkən, Amerikanın inkişafındakı növbəti real mərhələ vergi mexanizmi vasitəsilə varlı insanlardan yığılmış sərvəti və gəlirini daha az imkanı olanlara bölüşdürməyə başlamaqdır. Bu, cəmiyyətdə köklü bir şəkildə dəyişəcəkdir.
Bu ilin əvvəlində tanınmış hüquq professoru və Amerikalı tarixçi Frank Bukley "Amerikan Ayrılması: Milli Çöküşün Təhlükəsi" adlı bir kitab nəşr etdirdi.
Birbaşa Amerika Birləşmiş Ştatlarının süqutundan danışır.
Bu kitab çox reaksiya yaratdı və hələ də bu mövzuda bəzi araşdırmalar var. Amerikada, 1860-1861-ci illər modeli - Amerika müharibəsi, iki hissəyə bölündüyü zaman daxili müharibə modeli ilə ölkənin mümkün parçalanması barədə ciddi şəkildə danışmağa başladılar.
Bukleyin yazdıqlarına görə - separatizmə və digər anti-Amerika fikirlərinə görə mühakimə oluna bilərdi. Buna görə də o, hiyləgərcəsinə dedi ki, bunlar nəzəri əks-fikirlərdir, mən qətiyyən ABŞ-ın parçalanmasına çağırmıram.
Ancaq tənqidçilər çox maraqlı bir şey qeyd etdilər. Kitab o qədər ağıllıcasına yazılıb ki, yaxşı bir yem halına gəlib ki, balıq kimi udursan və qalır. Yəni bu fikir tərk edildi. Və budur - Amerika “boşanmalıdır”.
Mühasibə alan: İqor Şatrov
Tərcümə: Elçin Bayramlı
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə




USD
EUR
GBP
RUB