2024-cü ilde dünya geosiyaseti

2024-cü ilin ilk günündə Orta Şərq yenidən qan gölünə çevrildi. İsrailin Qəzzada işğal əməliyyatı və qırğınları fasiləsiz olaraq davam edir. SİA bu barədə Tükiyə saytlarına istinad edir.

22 min insan həyatını itirdi və hər keçən gün daha yüzlərlə insan öldürülür. Qərb ölkələri gileylənsələr də, İsraili dəstəkləməyə davam edirlər. İsrail rəsmiləri dünyanın gözü qarşısında artıq Qəzzanın boşaldılmasının necə aparılması ilə bağlı dünyaya açıqlamalar verməyə başlayıb. "Həmas" və digər fələstinli müqavimət təşkilatları qarşılarındakı böyük güc asimmetriyasına baxmayaraq müqavimət göstərməkdə davam edirlər. İsrail isə açıq şəkildə müharibəni genişləndirmək üçün ehtiyatsız addımlar atır. Bu yaxınlarda Türkiye Kəşfiyyatı MOSSAD-ın Türkiyədəki fəaliyyətinə və casus şəbəkəsinə böyük zərbə vuran hərtərəfli əməliyyatlar həyata keçirərkən, İsrail Hərbi Hava Qüvvələri 2006-cı ildən bəri ilk dəfə Beyrutu bombalamaqdan və "Həmas"ın önəmli simalarından birini öldürməkdən çəkinmədi və yenə İranda yanvarın 3-də Qasim Süleymaninin anım mərasimi zamanı bir-birinin ardınca bombalar partladı, yüzə yaxın insan həyatını itirdi, İsrail bir neçə gün əvvəl Suriyada mühüm bir iranlı generalı hədəf alaraq öldürdü. Bu hərəkət kursları açıq şəkildə İsrailin müharibəni regionallaşdıraraq ABŞ və digər Qərb ölkələrini İrana qarşı hərbi müdaxiləyə məcbur edir. İran isə hələ də husilərin Bab əl-Məndeb və Qırmızı dənizi bağlamaq cəhdlərindən başqa ciddi bir cavab verməyib. Son hadisələrdən sonra Hizbullahın Şimaldakı mövcud məhdud hərbi fəaliyyətini yeniləyib-yenilməyəcəyini görmək qalır, lakin görünür ki, İsrail-Fələstin münaqişəsi tədricən də olsa, genişlənəcək. Orta Şərqdə daha bir cəbhə Sudandadır. Təəssüflər olsun ki, orada minlərlə dinc insanın həyatını itirməsinə səbəb olan vətəndaş müharibəsi gedir və görünən odur ki, bəzi ölkələr, xüsusən də BƏƏ oduna benzin tökür.

Şimalda Rusiya ilə Ukrayna arasında münaqişələr yenidən artıb. Xüsusən də Rusiyanın Qərb dövlətlərinin Ukraynanı dəstəkləməkdə tərəddüd etmələrindən istifadə edərək prosesi öz xeyrinə idarə etmək istəyi gündəmdədir. ABŞ Konqresinin Ukraynaya yardımı mane olması və Qərb ölkələrinin hazırkı müdafiə sənayesi istehsalı ilə Ukraynanı effektiv dəstəkləyə bilməməsi balansı Rusiyanın xeyrinə dəyişməyə başladı. Burada təbii ki, Qəzza məsələsinin önə çıxması Ukraynaya dəstəyi kölgədə qoyub. Qərb üçün qərar anı yaxınlaşır, ya dəstəyini daha mənalı səviyyəyə yüksəldəcək və Rusiya təcavüzünü balanslaşdıracaq, ya da Rusiya meydanı öz xeyrinə formalaşdıracaq və Ukraynanı küncə sıxışdırmağa başlayacaq.

Nəhayət, 2023-cü ildən miras qalan əsas münaqişə zonaları mövcud olmaqda davam edərkən, həm Şimalda, həm də Orta Şərqdə mövcud münaqişələrin böyüməsi və regional xarakter alması ehtimalı artır. Təəssüf ki, bu məqamda 2024-cü illə bağlı nikbin fikirlər söyləmək mümkün görünmür.

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə