Hindistan Elm İnstitutunun və Yaponiyanın Niqata Universitetinin tədqiqatçıları Himalay dağlarının yüksəkliyində təxminən 600 milyon il əvvəl mövcud olmuş qədim okeanın qalıqları olan mineral yataqlarda su damcılarını tapıblar. SİA “SciTechDaily” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, tərkibində həm kalsium, həm də maqnezium karbonatları olan yataqların tədqiqi nəticəsində komanda Yerin tarixində böyük oksigenləşmə hadisəsinə səbəb ola biləcək hadisələr üçün potensial izahat təklif edə biliblər.
Elm adamları hesab edirlər ki, 700-500 milyon il əvvəl qalın buz təbəqələri Yer kürəsini uzun müddət örtmüşdü. Bunun ardınca Yer atmosferindəki oksigen miqdarının artması İkinci Böyük Oksigenləşmə hadisəsi adlanır və nəticədə mürəkkəb həyat formalarının təkamülünə səbəb olur. İndiyə qədər alimlər yaxşı qorunan fosillərin olmaması və Yer tarixində mövcud olan bütün keçmiş okeanların yox olması səbəbindən bu hadisələrin necə əlaqəli olduğunu tam başa düşə bilməyiblər. Himalay dağlarından tapılan bu qalıqlar isə bu suallara bəzi cavablar verə bilər.
Biz keçmiş okeanlar haqqında çox şey bilmirik. Qədim okeanlar indiki okeanlarla müqayisədə nə qədər fərqli və ya oxşar idilər? Onların tərkibi daha çox turşu tərkibli, qidalarla zəngin və ya qida çatışmazlığı var idi, isti və ya soyuq, kimyəvi və izotopik tərkibi nə idi? Bu cür anlayışlar Yerin keçmiş iqlimi haqqında da ipucu verə bilər və bu məlumat iqlim modelləşdirməsi üçün faydalı ola bilər.
Təxminən Yerin buzlaşması dövrünə aid olan tapılan qalıqlar göstərdi ki, çöküntü hövzələri çox güman ki, çay axınının az olması səbəbindən uzun müddət kalsiumdan məhrum olub. Tədqiqatçılar izah edib ki, bu müddət ərzində okeanlarda heç bir axın yox idi və buna görə də kalsium yox idi. Kalsium çatışmazlığı da qida çatışmazlığına gətirib çıxardı ki, bu da onu yavaş böyüyən fotosintetik siyanobakteriyalar üçün əlverişli hala gətirir. Bu da atmosferə daha çox oksigen paylamağa başlayır. Atmosferdə də oksigen səviyyəsində artım olduqda, təkamül baş verib.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB