DEAŞ-ın elan edilməsini bir milad kimi qəbul etdiyimiz zaman Əbu Hüseyn Hüseyni Qureşi bu terror təşkilatının dördüncü sözdə başçısı kimi görünür. Əbubəkir Bağdadinin 26 oktyabr 2019-cu ildə öldürüldükdən sonra ikinci sözdə başçı Əbu Haşimi 2022-ci ilin fevralında, sonrakı sözdə başçı Əbu Həsən isə 2022-ci ilin oktyabrında yenə ABŞ-ın dəstəklədiyi əməliyyatlarla yenidən zərərsizləşdirilib. Türkiye MİT-in xüsusi qrupu ilə DEAŞ-ın son sözdə başçısını zərərsizləşdirib. Əbubəkir Bağdadidən sonra DEAŞ-ın sözdə başçıları haqqında ətraflı məlumat yoxdur. Əslində Əbu Hüseynin əsl adı ilə bağlı hələlik məlumat yoxdur. Digər tərəfdən, Anadolu Agentliyindən yayılan xəbərlərdə Əbu Hüseynin 2013-cü ildə təşkilata qoşulduğu və sürətlə yüksəldiyi bildirilir. Bu, DEAŞ-dan sonrakı nəslin yeni dövrdə daha aktiv mövqedə olduğuna dair bir ipucu ola bilər.
26 oktyabr 2019-cu il tarixində DEAŞ-ın sözdə başçısı Əbubəkir Bağdadinin zərərsizləşdirilməsi ilə əslində DEAŞ-ın da xüsusilə İraq və Suriyada dağılma prosesi qeydə alınıb. Sonrakı sözdə başçılar terror təşkilatının əməliyyat imkanlarını qoruyub saxlamağa çalışsalar da, 2019-cu ildən bu müddət çoxdan başa çatıb. 2022-ci ildə Əbu Haşiminin öldürülməsi ilə on beş ay ərzində DEAŞ-ın üç sözdə başçısı lideri zərərsizləşdirilib. DEAŞ yenidən təşkilatlanma prosesini keçmişdə olduğu kimi (2010-2013) idarə etməyə çalışsa da, bunu bacarmadığı aydın olur. Bundan əlavə, terror təşkilatının təkcə sözdə başçılığının deyil, yüksək səviyyəli şəxslərinin də ələ keçirildiyi və ya zərərsizləşdirildiyi görünür. Bütün bunlara baxmayaraq, xüsusilə Hol düşərgəsində DEAŞ üzvlərinin ailə və uşaqlarının reabilitasiya edilməməsi və vətəndaşı olduqları ölkələr tərəfindən geri qəbul edilməməsi sözügedən düşərgələrdə yeni DEAŞ nəslini ortaya çıxarmaq potensialına malikdir. Eyni şəkildə, bir çox yerli və beynəlxalq hesabatlar DEAŞ təşkilatlanmasının bu düşərgələrdə mövcud olduğunu və xüsusən də öz ideyalarını yaymağa davam etdiyini göstərir.
Bağdadidən sonra zərərsizləşdirilən üçüncü sözdə başçı Əbu Hüseynə qarşı əməliyyatın aprelin 29-da həyata keçirildiyi məlumdur. Türkiye və dünya ictimaiyyəti həmin əməliyyatdan dövlət başçısı Ərdoğanın aprelin 30-da verdiyi açıqlama ilə xəbər tutdu. Daha sonra əməliyyatın təfərrüatları Anadolu Agentliyi ilə paylaşıldı. Buna görə Əbu Hüseynə qarşı əməliyyat dörd saat davam edib və təslim olmaq çağırışı edilib. Əməliyyatın Afrin/Cinderes bölgəsindəki bir binada olan Əbu Hüseynin köçürüləcəyi kəşfiyyatı əsasında qərara alındığı və terror təşkilatının sözdə başçısının sağ ələ keçirilməsinin məqsədyönlü olduğu açıqlanıb. Əslində əməliyyatın keçirildiyi binanın görüntülərinə baxanda binanın hava bombardmanına məruz qalmadığı görünür. Görünür, MİT Əbu Hüseyni sağ-salamat ələ keçirmək üçün ciddi səy göstərib. Əməliyyatın dörd saat çəkməsi bunu sübut edir. Əbu Hüseynin tutulmamaq üçün özünü partlatdığı da bildirilir. Əslində, DEAŞ-ın əvvəlki sözdə başçıları Əbubəkir Bağdadi və Əbu Haşim də kamikadze jiletləri ilə özlərini partladıblar. Bu vəziyyətin terror təşkilatı daxilində ənənə halına gəldiyi də aydın olur.
Suriyada Əbubəkir Bağdadinin və DEAŞ-ın ondan sonrakı sözdə başçılarının öldürülməsi diqqətəlayiq bir statistikadır. Məlum olduğu kimi, DEAŞ İraq mərkəzli terror təşkilatı olsa da, 2012-2013-cü illərdən Suriyaya yayılıb. Xüsusilə sözdə başçılıq baxımından Suriyada kök saldığı görünür. Suriyanın şimalında Əbu Həsəndən başqa bütün terrorçular zərərsizləşdirilib. Dərada yalnız Əbu Həsən zərərsizləşdirilib. Bu o deməkdir ki, DEAŞ ünsürləri azad edilmiş ərazilərdə daha rahat kamuflyaj edə biləcəklərini düşünürlər. Əslində bu bölgələr illərdir xaos və müharibənin mərkəzi olub. Ancaq 2020-ci ildən etibarən sərhədlərin dəyişməməsi və müharibənin yalnız cəbhə xəttindəki təmaslarla davam etməsi həm yerli təhlükəsizlik elementlərinin, həm də MİT-in diqqətini nöqtə əməliyyatlarına yönəltməsinə şərait yaratdı. Əslində MİT son illərdə bir çox antiterror əməliyyatı həyata keçirib.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB