Şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib - FOTO
Bu gün Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunda görkəmli şərqşünas alim, professor Aida İmanquliyevanın həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib.
SİA-nın verdiyi xəbərə görə, institutun direktoru, Milli Məclisin deputatı, professor Gövhər Baxşəliyeva tanınmış alimin elmi, pedaqoji və təşkilati fəaliyyətindən, şərqşünaslığın inkişafında rolundan danışıb.
G.Baxşəliyeva bildirib ki, Aida xanımın həyat və yaradıcılığı milli ziyalı qadınlar içərisində bənzərsizliyi, yüksək dəyərli xüsusiyyətləri ilə seçilirdi. O, şərqşünaslıq elminə böyük töhfələr vermiş, ərəb məhcər ədəbiyyatının tədqiq olunmasında məxsusi xidmətləri olmuş alim idi.
1966-cı ildə namizədlik, 1989-cu ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edən Aida İmanquliyeva Azərbaycan Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunda kiçik elmi işçidən bu elm ocağının direktoru vəzifəsinədək yüksəlib. O, keçmiş SSRİ-də Şərqşünaslıq Cəmiyyəti rəyasət heyətinin, Şərq Ədəbiyyatının Tədqiqi üzrə Əlaqələndirmə Şurasının üzvü idi. Uzun illər pedaqoji fəaliyyətlə də məşğul olan Aida xanım Sovet İttifaqında və Azərbaycanda yeni ərəb ədəbiyyatı kursunun əsas yaradıcılarından olub.
G.Baxşəliyeva Aida İmanquliyevanın Şərqşünaslıq İnstitutunda ərəb filologiyası şöbəsinə rəhbərliyi dövründə 10-dan çox namizədlik dissertasiyasının müdafiə edildiyini, yüksək ixtisaslı kadrların yetişdirildiyini xüsusi vurğulayıb. Bunlarla yanaşı, görkəmli alim beynəlxalq elmi konfranslarda Azərbaycan şərqşünaslığını layiqincə təmsil edib.
Aida xanım İmanquliyevanın elmi fəaliyyətinin əhatə dairəsi geniş və çoxşaxəli idi. Onun elmi əsərlərində Qərb və Şərq mədəni ənənələrinin sintezi, yaradıcılıq üslubunun inkişafı və yeni bədii cərəyanların təşəkkül tapması tədqiq olunub ki, bu da nəinki ərəb ədəbiyyatının, həmçinin bütün yeni Şərq ədəbiyyatının gələcəkdə tədqiqi üçün çox mühüm zəmin yaradıb.
Üç monoqrafiya ("Mixail Nüaymə və "Qələmlər birliyi", "Cübran Xəlil Cübran", "Yeni ərəb ədəbiyyatının korifeyləri") və 70-dən artıq elmi məqalənin müəllifi olan A.İmanquliyeva Şərq filologiyası sahəsində yazılmış bir çox elmi əsərlərin redaktoru olub.
Çağdaş Azərbaycanda ruh və əqlin, Şərqlə Qərbin vəhdəti ideyasının yenidən aktuallaşması Aida xanımın bu problem üzrə tədqiqatlarından sonra başlayıb. İbn Ərəbidən başlanan, Cübran, Reyhani, Nüaymə kimi mütəfəkkir şairlərin yaradıcılığında davam etdirilən və professor Aida İmanquliyevanın tədqiqatlarında öz ümumiləşmiş nəzəri təhlilini tapan vəhdət yolu bu gün sivilizasiyalar arasında qarşılıqlı anlaşma yaradılması işi üçün də böyük dəyərə malikdir.
Bildirilmişdir ki, ərəb məhcər ədəbiyyatının əsas xüsusiyyətləri, onun çoxəsrlik zəngin ərəb ədəbiyyatı ilə oxşar və fərqli cəhətləri, Qərb və rus ədəbiyyatları ilə əlaqələri, bütövlükdə ərəb ədəbiyyatına gətirdiyi yeniliklər, müasir ərəb ədəbiyyatı üçün açdığı üfüqlər və digər ümdə məsələlər Şərq-Qərb sintezində öz doğru-düzgün elmi həllini məhz Aida İmanquliyevanın çoxsaylı fundamental tədqiqatlarında tapıb. Onun gəldiyi nəticələr beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilərək nüfuzlu elmi fikirlər kimi qəbul edilib.
G.Baxşəliyeva vurğulayıb ki, Aida İmanquliyeva kimi alimlər ölməz tədqiqat əsərləri ilə Qərb ilə Şərqin sivilizasiyalararası toqquşmadan yan keçməsinə, dialoqun və qarşılıqlı anlaşmanın ədavətə, dini fanatizmə qalib gəlməsinə kömək ediblər.
Şərqşünaslıq İnstitutunun şöbə müdirləri Vilayət Cəfərovun "Aida İmanquliyevanın elmi irsi təbliğ olunur", Xalidə Quliyeva-Qafqazlının "Professor Aida İmanquliyevanın əsərləri Ukraynada", Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşı Bəsirə Əzizəliyevanın "Aida İmanquliyevanın tədqiqatlarında mühacir ərəb yazıçılarının əsərlərinin elmi təhlili", "Azər-News" qəzetinin baş redaktoru, yazıçı Fazil Abbasovun "Bəşəri duyğular örnəyi Aida xanım haqqında xatirələr" mövzularında çıxışları dinlənilib. Natiqlər Aida İmanquliyevanın dünya şərqşünaslıq mərkəzlərində böyük nüfuzundan, yaxın günlərdə onun vaxtilə rəhbərlik etdiyi şöbə tərəfindən dörddilli tibb terminlər lüğətinin hazırlanaraq çap olunmasından danışıb, görkəmli alimlərin Aida xanım haqqında söylədikləri maraqlı fikirləri xatırladıb, alimlə bağlı xatirələrini bölüşüblər.
Tədbir çərçivəsində A.İmanquliyevanın dissertantı olmuş Fazil Güneyin "Suriya qadın yazıçılarının əsərlərində qadın emansipasiyası" kitabının təqdimatı keçirilib, "Professor Aida xanım İmanquliyeva" mövzusunda kitab və fotoşəkillərdən ibarət sərgi nümayiş etdirilib.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB