Politoloq Elman Nəsirlinin Səs TV-yə müsahibəsi
- Elman müəllim, Xəzər dənizində hərbi donanmanın yaradılması üçün ABŞ-ın maddi və texniki yardım göstərməsi barədə yayılan məlumatların reallaşması Rusiyanı qıcıqlandıra bilərmi?
- Bəli bu istisna deyil. Çünki Xəzər dənizinin statusu ilə bağlı məsələ hələ də öz həllini tapmayıb. Baxmayaraq ki, bu məsələdə Azərbaycan Rusiya və Qazaxıstanla eyni mövqedən çıxış edir. Xəzəryanı dövlətlərin mövqeyi ondan ibarətdir ki, Xəzərdən kənar dövlətlərin dənizdən istifadəsinə icazə verilməsin. Bu cür yanaşma mövcuddur. Amma birləşmiş ştatların Azərbaycana 10 milyon dollar həcmində məhz Xəzərdə təhlükəsizliklə bağlı təminat məsələsi üçün, xüsusilə terrorizmə qarşı mübarizənin aparılması məqsədilə maliyyə vəsaitinin ayırması əslində Rusiyanı qıcıqlandırmamalıdır. Çünki ABŞ Xəzərdə özünün donanmasını yaratmır. Bu sadəcə Azərbaycana bir yardımdır və dəstəkdir ki, yəni Xəzərdə təhdidlər, təhlükə mənbələri yarandıqda dənizdə onlara qarşı daha təsirli, səmərəli və çevik mübarizə apara bilsin. Bu nöqteyi-nəzərdən rəsmi Moskva bundan nigaran qalmamalıdır. Amma məsələ ondadır ki, Rusiyanın Amerika ilə münasibətlərində bir sıra ciddi, ixtilaflı məsələlər var. Xüsusilə də ABŞ-ın Avropada raket əleyhinə müdafiə sistemi ilə bağlı məsələdə çox ciddi fikir ayrılığı var və belə olan təqdirdə birləşmiş ştatların Azərbaycana belə maliyyə yardımı göstərməsi Rusiyanı qıcıqlandırır. Rəsmi Moskva hesab edir ki, bu onların maraqlarına qarşı istiqamətlənib. Amma həqiqət isə tamam başqadır. Azərbaycan dövləti sülhpərvər dövlətdir, Azərbaycan Xəzəri sülh dənizi kimi görür. Bu günlərdə Xəzərdə terrorizmə qarşı mübarizə aparmaq məqsədilə maliyyə yardımının ayrılması sülhə xidmət göstərir. Son nəticədə əyər Azərbaycanda katerlər müasirləşdirilirsə, yeniləri alınırsa, bu sahədə müasir texnoloji nailiyyətlər ölkəyə gətirilirsə bu özlüyündə Xəzərdə təhlükəsizliyə xidmət edən cəhətlərdir. Bu heç bir halda ABŞ-ın Xəzərdə bazasının yaradılması anlamına gəlməməlidir.
Təbii ki, İran da bundan nigarandır. İran tərəfinin mövqeyi bundan ibarətdir ki, belə addımlar əslində Amerikanın Xəzər regionunda möhkəmlənməsinə xidmət edir. Gerçəkdə isə İranın özünün ABŞ-la konflikti mövcuddur. Azərbaycan heç bir halda bu prosesin iştirakçısı deyil. Əksinə Azərbaycan Amerika və İran arasında ziddiyyətlərin ləğv olunmasında bir vasitəçi kimi iştirak etməyə hər zaman hazır olduğunu bildirir. ABŞ-ın bu addımı bir həqiqəti təsdiqləyir ki, birləşmiş ştatlar regionda Azərbaycana çox yaxın və etibarlı tərəfdaş kimi görür. Regionda sülhün, təhlükəsizliyin təmin edilməsində Azərbaycanın xüsusi yerinin və potensialını qiymətləndirib belə bir yardım həyata keçirib.
- ABŞ-ın regiona hərbi kontigentlə gəlməsi bölgədə Dağlıq Qarabağ və Abxaziya münaqişəsindən sonra yeni bir gərginlik yarada bilər?
- Rusiya ABŞ və Fransa ilə birlikdə həmsədr dövlətdir. Qarabağ probleminin həllində bu dövlətlər əsas vasitəçilər kimi çıxış edirlər. Məsələ ondadır ki, münaqişənin həlli təkcə Rusiyanın monopoliyasına düşərsə bu məsələ öz həllini tapmayacaq. Bu sözlər ABŞ üçün də keçərlidir. Çünki bu halda maraqlar toqquşur və heç bir vəziyyətdə münaqişənin həllinə nail olunmayacaq. Ən ideal variant odur ki, bu məsələdə Rusiya ilə Amerikanın maraqları üst-üstə düşsün. İndiki halda isə onların maraqları o halda üst-üstə düşür ki, bölgədə müharibə olmasın, proses olduğu kimi qalsın, sülh və danışıqlar prosesi davam etsin. Mən hesab etmirəm ki, bu hadisə yeni bir münaqişə ocağının yaranmasına və yaxud köhnənin daha gərginləşməsinə gətirib çıxaracaq.
- BMT-nin bu ay keçiriləcək Baş Assambleyasının sessiyasında Azərbaycanla bağlı 2 qətnamə layihəsinin qəbulunu Ermənistanın növbəti dəfə iflası və ifşası kimi qiymətləndirmək olarmı?
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB