Bir vaxtlar bu atalar sözü sadə bir məsləhət kimi səslənirdi. İnsan qazancını bilsin, imkanını nəzərə alsın, sahib olduğundan artığına tamah salmasın. Bu gün isə “Ayağını yorğanına görə uzat” ifadəsi təkcə maddi məsələ deyil, bütöv bir həyat tərzinin göstəricisinə çevrilib.
Çünki müasir insanın yorğanı dəyişməyib, ayaqları böyüyüb.
İndi insanın ehtiyacları ilə istəklərini bir-birindən ayırmaq getdikcə çətinləşir. Reklamlar bizə hər gün nəyinsə çatmadığını xatırladır. Yeni telefon çıxır – köhnəsi birdən-birə yararsız görünür. Yeni avtomobil təqdim olunur – mövcud avtomobilimiz gözümüzdə kiçilir. Sosial şəbəkələrdə başqalarının həyatını izlədikcə öz həyatımızı müqayisə etməyə başlayırıq.
Beləcə, ehtiyac olmayan şeylər ehtiyac kimi görünür.
Əvvəllər insan bir əşyanı köhnələnə qədər istifadə edirdi. İndi isə əşya köhnəlməmiş insanın gözündə köhnəlir. Telefon işləyir, amma yeni model çıxıb. Paltar geyinilməyə yararlıdır, amma moda dəyişib. Evdə lazım olan hər şey var, amma başqasının evini gördükdən sonra özümüzə nəyinsə çatmadığını düşünürük.
İstehlak yalnız bazarı dəyişmir, insanın özünə münasibətini də dəyişir.
Bəzən insanlar sahib olduqları ilə yox, sahib ola bilmədikləri ilə özlərini qiymətləndirirlər. Bu isə görünməyən bir narazılıq yaradır. Gəlir artır, amma məmnunluq artmır. Əşyalar çoxalır, amma rahatlıq hissi eyni səviyyədə qalmır.
Ən təhlükəlisi isə insanın öz imkanından böyük həyat qurmağa çalışmasıdır.
Kreditlər, borclar, taksitlər bəzən insanın bu gün sahib olmadığı gəliri bu gündən xərcləməsinə imkan verir. Bu, müəyyən hallarda zəruri ola bilər. Amma borc həyat tərzinə çevriləndə insan qazandığından çox xərcləməyə başlayır. Bir müddət sonra maaş gələn kimi artıq başqa ünvanlara gedir.
İnsan pulun sahibi olduğu halda, pul onun həyatının sahibi olur.
Halbuki “Ayağını yorğanına görə uzat” kasıb yaşamağa çağırış deyil. Bu, ölçünü bilməyə çağırışdır. İmkanın varsa, yaxşı yaşa. Özünə rahatlıq yarat. Arzularının arxasınca get. Amma başqasının həyatını öz həyatının ölçü vahidinə çevirmə.
Çünki hər kəsin yorğanı fərqlidir.
Kiminsə qazancı, ailə vəziyyəti, ehtiyacları, prioritetləri başqasından eyni ola bilməz. Buna görə də insan öz həyatını daim başqasının həyatı ilə müqayisə etdikcə öz rahatlığını itirir.
Bəzən ən böyük zənginlik çox şeyə sahib olmaq deyil, sahib olduğunun sənə kifayət etdiyini hiss etməkdir.
Bu, inkişafdan imtina etmək demək deyil. Əksinə, insan daha çox qazanmağa, daha yaxşı yaşamağa çalışmalıdır. Sadəcə qazandığı ilə xərclədiyi, istəyi ilə ehtiyacı arasında tarazlığı qorumağı bacarmalıdır.
Çünki həyat yalnız “nə qədər əldə etdim?” sualından ibarət deyil. “Əldə etdiklərim məni nə qədər rahat yaşadır?” sualı da var.
Bəlkə də bu gün köhnə atalar sözlərinin ən böyük üstünlüyü elə bundadır: onlar dəyişən dünyada dəyişməyən bir həqiqəti xatırladır.
İnsan öz imkanını tanıyanda azad olur.
Yorğan nə qədərdirsə, ayağı o qədər uzatmaq isə bəzən məhdudiyyət yox, rahat yatmağın ən sadə yoludur.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB