Paltar ütüləmək xərçəng xəstəliyi yaradır? - ARAŞDIRMA

Bilirik ki, qadınların çoxu paltar ütüləməyə nifrət edir. Türk Sinə Xəstəlikləri Mütəxəssisi Sevin Karalar ütü buxarına məruz qalmanın sağlamlıq problemlərinə səbəb olub-olmadığını açıqlayıb və ütüləmə zamanı diqqət yetirilməli olan məqamlara toxunub.

Allergik astma xəstələrinin qapalı mühitdə yüksək rütubətlə təmasının astma tutmalarını stimullaşdıra biləcəyini ifadə edən Karalar, mütəxəssislər olaraq astma xəstələrinə ütüləmə kimi rütubətli mühit yaradan vəziyyətlərdən uzaq durmalarını tövsiyə etdiklərini deyib. O, xüsusilə son vaxtlar satışa çıxarılan intensiv buxarlı ütülərin riskli olduğuna diqqət çəkir. Yüksək rütubətli mühitlər astması olmayanlar üçün də problem yarada bilər.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Rütubətli mühit mikroorqanizmlərin çoxalmasını asanlaşdırır

Ütü hər istifadə edildikdə təmizlənməli və pəncərələr açıq saxlanmalıdır. Rütubətli mühitin mikroorqanizmlərin çoxalmasını asanlaşdırdığını və bu riskə görə qapalı mühitdə uzun müddət qalmamaq lazım olduğunu da əlavə edir.

Texnologiya məhsullarının yaydığı ionlaşdırıcı olmayan şüaların xərçəng riskini artırdığını ifadə edən professor Andaç Arqon isə, "Hər gün paltar ütüləmək, mobil telefonla 30 dəqiqədən çox danışmaq, işıq açıq yatmaq riski artırır" deyib.

Xərçəngə dəvət edən ətraf mühit faktorlarından qorunmağın mümkün olduğunu ifadə edən Andaç Arqon xərçəngdən qorunmağın yollarından danışıb:

Hər gün paltar ütüləməyin

Demək olar ki, hər gün istifadə etdiyimiz ütülər, fenlər, çayniklər kimi kiçik məişət texnikası ciddi elektromaqnit şüaları yayır. Xüsusilə qadınlar vaxtlarının əhəmiyyətli bir hissəsini mətbəxdə keçirirlər. Qızdırıcıların ətrafınızdan 2 metr məsafədə olduğundan əmin olun. Gecə yatarkən otağınıza simsiz modem və mobil telefon qoymayın. Ütü də çox ciddi elektromaqnit dalğaları yayır. Hər gün paltar ütüləməyin, özünüzə ütüləmə günü təyin edin və uzatmadan prosesi tez tamamlamağa çalışın. Saç qurutma fenindən də uzun dəqiqələr istifadə etməyin. Mümkünsə, evinizin baza stansiyalarından və ya yüksək gərginlikli xətlərdən uzaq olduğundan əmin olun.

Geyiminizi seçərkən diqqətli olun

Kimyəvi maddələrə məruz qaldığımız digər sahə isə bəzi geyim və oyuncaqlarda istifadə olunan boyalar və təhlükəli kimyəvi maddələrdir. Xüsusilə Uzaq Şərqdən gətirilən çox ucuz paltarlar, oyuncaqlar bu baxımdan risklidir. Geyimlərimizi seçərkən diqqətli olmalı və bu məhsullardan uzaq durmalıyıq. Nəzərə alın ki, qeyri-üzvi qidalarda kimyəvi maddələr çoxdur.

Əlbəttə ki, ilk növbədə sağlamlıq

Təəssüf ki, hamımızın balkonumuz yoxdur və paltarları evin içərisində qurutmaq istəsək bəzən nəm qala bilir. Bu, bəzən bakteriyaların böyüməsinə və hətta göbələklərin yaranmasına səbəb ola bilər. Qazan ütüləri buxar çıxarmaq üçün 200 dərəcədən yuxarı temperatura çatır və bu buxar bakteriya, mikrob və göbələkləri öldürür.

Ütü kimyəvi təmizləmədən daha təhlükəsizdir?

Kimyəvi təmizlməyə verdiyimiz paltarların tərkibində bəzən bədən üçün zərərli olan müxtəlif kimyəvi maddələr olur. Bəzən bu kimyəvi maddələr paltarlarınızda qalır və dəriniz tərəfindən udulur.

Paltarlara nüfuz edən qoxuların effektiv həlli ütüləmədir

Bəzi bədən bakteriyaları pis qoxuya səbəb ola bilər. Tərlədiyimiz zaman yaranan qoxulardan və bu qoxuya səbəb olan bakteriyalardan ütü ilə xilas ola bilərsiniz.

Ütülənmiş paltarlar daha uzun müddət yeni görünür

Paltarlarınızı ütülədiyiniz zaman paltarınızın parça formasını daha uzun saxlayacağı üçün uzun müddət yeni görünəcək. Parçadakı liflər zamanla öz formasını itirir. Buxarla ütüləmə onları orijinal formasına qaytararaq paltarlarınızı yeni kimi edir. Dairəvi deyil, xətti şəkildə ütüləsəniz, bu lifləri daha uzun müddət düz saxlaya bilərsiniz.

Buxar paltarların büzülməsi üçün vacib amildir

Bəzi paltarlar yuyulduqdan sonra kiçilə bilər. Ütü buxar və istilik sayəsində büzülməni geri qaytara bilər. Ütünün geyimi az da olsa genişləndirdiyi bir həqiqətdir.

Təbii ki, körpələri olan evlər üçün ütüləmə mütləqdir

Bəzən paltarlarımızı özümüz ütüləmirik, amma körpəmizin paltarına gəlincə, heç vaxt yan keçə bilmirik.

Qənaət

Ütüləmə uzun müddətdə pulunuza qənaət edəcək. Hər şeydən əvvəl paltarlarınız müntəzəm ütü ilə daha uzun sürəcək. Üstəlik, camaşırxana xidmətinə pul xərcləməli olmayacaqsınız.

Mikrobları və bakteriyaları öldürür
Ütüləmənin faydalarından biri də budur. İndi viruslar və mikroblar aləmindəyik desək yanılmarıq. Geyimləriniz asan hədəflərdir. Təmizləmə onların hamısını öldürməyəcək. Amma buxarlı ütüdən istifadə etsəniz, paltarınızdakı bütün mikrobları və bakteriyaları öldürəcək. Ev heyvanlarınız varsa, ütüləməyə daha çox diqqət yetirməli olacaqsınız. O, paltarlarınızı təravətləndirəcək və onlardan bütün mümkün infeksiya mənbələrini öldürəcək.

Qırışlı paltarlar sizi səliqəsiz göstərir, ütülü paltarlar isə görünüşünüzü ciddiyə alır

Xüsusən də dövlət idarəsində işləyən və ya hər gün 10 paltar dəyişən ailə üzvləriniz varsa, ütüləmə yenidən həyatın mərkəzindədir.

Hər prosesdə olduğu kimi ütüləmənin də öz çətinlikləri var. Detallara diqqət yetirildikdə ülgüc kimi paltar ütüləmək mümkündür. Müxtəlif quruluşlu parçaları fərqli temperaturda ütüləmək lazımdır. Çünki paltar ancaq bu yolla zədələnmədən qoruna bilər. İşinizi asanlaşdıracaq praktiki təkliflərlə ütünün temperaturunu sabit saxlayaraq düzgün ütüləyə bilərsiniz. İstifadə etdiyiniz ütü üsulları da parça quruluşuna görə fərqli olmalıdır.

Paltarların daha gec qırışması üçün üsullar:

1) Buxarı daha uzun saxlayın
Uzun müddət eyni yerdə qalmaq paltarlarınıza zərər verəcək, ancaq geniş bir yerə davamlı buxar üfürərək ütüləmək həm parça quruluşunu yumşaldacaq, həm də daha uzun müddət qırışların qarşısını alacaq.

İpucu: Uzun müddətli ütüləmə zamanı paltar istər-istəməz zədələnə bilər, buna görə də paltarınızın üzərinə nazik parça taxaraq nazik divar yarada bilərsiniz.

2) Su spreyi hazırlayın
Bəzi hallarda ütünün su anbarından püskürən su kifayət olmaya bilər. Ütüləmə zamanı yanınızda əlavə su spreyi saxlamaq ütüləmə zamanı böhran anlarında birbaşa istifadə edilə bilər.

Əlavə olaraq, yanlış istiqamətdə ütüləsəniz və ya xətti əyri etsəniz, onu bərpa etmək üçün birbaşa su spreyindən istifadə edə bilərsiniz.

3) Müvafiq asılqanlardan istifadə edin
Ütüləmə prosesi bitdikdən sonra onu təsadüfən asılqandan asmaq bütün səylərinizin boşa getdiyinə işarədir.

Hər bir paltar üçün xüsusi asılqanlar almağınızdan əmin olun. Məsələn, köynəyiniz üçün taxta asılqan seçdiyinizə əmin olun.

Gəlin çamaşırların asan ütülənməsini təmin edən təkliflərə nəzər salaq:

● Paltaryuyan maşınınızın qurutma proqramı sizə daha asan ütüləmə imkanı verəcək.

● Paltarları yuyarkən yumşaldıcıdan istifadə etmək onun qırışmasının qarşısını alacaq.

● Paltarları asarkən dirəklərdən istifadə etməmək asan ütülənməsini təmin edir.

● Quruducu yoxdursa, çamaşırları asmaq kömək edə bilər.

● Üzəri yazılı geyimlər arxa tərəfdən ütülənməlidir.

● Buxarı buraxmazdan əvvəl ütü tam qızdırılmalıdır.

● Çamaşırların ən yaxşı şəkildə ütülənməsi üçün ütü masasının üzərinə ön və arxa, alüminium folqa düzülməli və ütüləmə rəvan aparılmalıdır.

Şalvarları necə ütüləmək olar?

Həssas parça şalvarlar aşağı rejimdə ütülənməlidir. Şalvar parça növündən asılı olaraq diqqətlə ütülənməlidir. Parça şalvarları ütüləyərkən üzərinə nəm parça qoyulmalıdır. Sərt parçadan olan şalvarları ütüləyərkən yüksək istilikdən qorunmaq lazımdır. Ütünü yüksək temperatura qoymaqla ülgüc kimi ütüləmək mümkündür. Şalvarın parçasını diqqətlə seçmək və parçaya uyğun ütüləmək lazımdır. Şalvar ütüləməyə başladığınız zaman detallara diqqət yetirmək möhtəşəm görünüş əldə etməyinizi təmin edəcək. Qırışların qarşısını almaq üçün cins şalvar maşından çıxdıqdan sonra dartılmalıdır. Lakin onun qırışmış qalmasını istəmirsinizsə, ətəyi və cib hissələrinə üstünlük verərək tərs tərəfdən başlamalı, sonra qalan hissələri ütüləməlisiniz.

Parça şalvarları necə ütüləmək olar?

Hər şeydən əvvəl ütünün tənzimləməsinin düzəldilməsi və parçanın növünə görə temperaturun aşağı salınması təsirli tədbirlər olacaq. Çünki parça şalvar ütüləmə izləri və parıltı buraxa bilər. Şalvarı ütüləməyə başlamazdan əvvəl ilk növbədə cibləri çıxarmaq lazımdır. Daha sonra parça şalvarın tikiş izləri müəyyən edilməlidir. Tikişləri paralel olaraq ütü masasına qoyulmalıdır. Parça şalvarların ütülənməsi bu şəkildə başlamalı, daha sonra alt ayağın daxili hissəsi və yuxarı ayağın xarici hissəsi ütülənməlidir və parçanın qırışmasının qarşısını almaq üçün proses mümkün qədər tez və diqqətlə tamamlanmalıdır. Parça şalvarın xətlərini tamamlamaq üçün intensiv şəkildə buxar tətbiq edilməlidir. Ütünün qəbulu aşağı səviyyədə olmalı, lakin buxar yüksək səviyyədə olmalıdır. Parçanın tərkibi sintetikdirsə, yanmamaq üçün əlavə diqqət yetirilməlidir.

Köynəyi necə ütüləmək olar?

Köynək ütüləmə əməliyyatları ilk növbədə yaxadan başlamalıdır. Birbaşa ütüləmə zamanı qırışlar hamarlanmayacaq və davamlı ütüləmə tələb olunacaq. Bir az ipucu versəydik, deyə bilərik ki, qol uclarının içinə dəsmal yuvarlamaq və ütü ilə gəzdirmək möhtəşəm görünüş üçün təsirli olacaq. Köynəyin yaxalıq hissələrində ütüləmə nişastasından istifadə etməyə ehtiyac yoxdur. Yaxalıqdan sonra çiyinlər və arxa tamamilə ütülənməlidir. Xətlər keçilməli və aydınlaşdırılmalıdır. Bütün bədən ütüləndikdən sonra asılqandan asılmalıdır. Unudulmamalıdır ki, ülgüc kimi ütülənən köynəklər izdihamlı şkafa girəndə qırışacaq. Köynəklər mümkün qədər nəmli halda ütülənməlidir. Quru köynəkləri ütüləmək daha çətindir. Ütülərin su püskürtmə xüsusiyyətindən istifadə edərək köynək parça nəmləndirilməlidir. Köynəyin qolunu ütüləyərkən xətlər aydın şəkildə tənzimlənməli və ütüləmə mövcud xətt üzərində aparılmalıdır. Parçaya parıltı verməmək üçün ütüləmə parametrləri parça növünə uyğun olaraq edilməlidir. Pambıq parçalarda daha az parıltı olacağı üçün yüksək istilik rejiminə üstünlük verilə bilər. Sintetik parçalar aşağı temperaturda ütülənməlidir. Köynəkləri ütüləyərkən temperatur parametrləri aşağıdakı kimi olmalıdır:

● Pambıq parçalar üçün yüksək temperatur rejimi,

● Pambıq və sintetik qarışığı, orta istilikdə,

● Sintetik parça ən aşağı istilik rejimində ütülənməlidir.

Ütüləmə prosesini əyləncəli hala salmaq

Paltar ütüləmək çoxları üçün çətin olsa da, əslində onu əyləncəli etmək mümkündür. Bu səbəbdən ütüləmə zamanı ilk növbədə psixoloji durumunuz gəlir. Ütüləmə zamanı sevdiyiniz mahnıları dinləmək və yeməklər yemək zövqlü ütüləmə təmin edir. Uzun ütüləmə proseslərini darıxmadan etməli olduğumuz başqa bir təklif də oturarkən ütüləməkdir. Asan ütüləmə üçün bədən mövqeyi son dərəcə vacibdir. Ütülənəcək çoxlu çamaşırlarınız varsa, ütü masasının səviyyəsi oturma səviyyəsinə uyğun olaraq tənzimlənməlidir. Kresloda oturaraq ütüləmək daha sağlam olardı. Ütünün keyfiyyəti də son dərəcə vacibdir. Keyfiyyətli ütü markaları arasından seçim etməli və ən yaxşı xüsusiyyətləri olanları seçməlisiniz.

Ayşən Vəli