Aydındır ki, insan sağlamlığının əsas şərtlərindən biri normal qidalanma və qida təhlükəsizliyinə əməl olunmasıdır.
Xüsusən, son illər sağlamlıq üçün fəsadlar yarada biləcək təhlükəli maddələrin qidanın tərkibində qalmaq, sonradan yaranmaq və ya qidanın tərkibinə daxil olmaq ehtimalı daha da çoxalıb. Ərzaq xammalının istehsalı və saxlanması, daşınması, emalı və qablaşdırılması, eləcə də hazır məhsulun anbarlarda və ticarət şəbəkələrində saxlanması və daşınması mərhələlərinin hər birində belə ehtimallar var. Odur ki, məhsulun insan sağlamlığı üçün zərərli olan bioloji, kimyəvi və fiziki təhlükəli faktorlardan azad olmasına ciddi ehtiyac var.
Son vaxtlar kütləvi zəhərlənmə hadisələrinin baş verdiyi şadlıq evlərində bu, bir daha özünü göstərir. Həmin sarayların əksəriyyətində bişmiş və çiy qidalar bir otaqda hazırlanır və saxlanır. Özü də heç bir sanitariya-gigiyena qaydalarına əməl olunmadan, baxmayaraq ki, bu, yolverilməzdir, yəni, ayrı-ayrı məhsullar tamamilə ayrı-ayrı avadanlıqlarla, ayrı-ayrı temperaturda hazırlanmalı və saxlanmalıdır. Quş əti ilə zəhərlənmə ən çox iki növ bakteriya səbəb olur: stafilokok və salmonella.Çiy toyuq uzun müddət isti saxlanılırsa, birinci növ mikroorqanizmlər aktiv çoxalmağa başlayır. Eyni zamanda, yüksək temperaturda hətta emalını neytrallaşdıra bilməyən enterotoksinlərin aktiv bir şəkildə sərbəst buraxılması başlayır. İnsan orqanizminə daxil olan bu maddələr mədə-bağırsaq traktında iltihab prosesinin başlamasına səbəb olur. Şiddətli intoksikasiya inkişaf edir.
Toyuq ətindən zəhərlənmələr damar tonusuna, sinir sisteminin işinə və mədə-bağırsaq traktının fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir.
Əksər hallarda toyuq zəhərlənməsinin simptomları xarab ət yedikdən sonra 3-4 saat ərzində görünür. Bədənin reaksiyasının şiddəti fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır. Hər şey yüngül bir pozğunluqla başlayır, lakin tədricən patologiyanın əlamətləri artır.
Simptomlar hər hansı bir zəhərlənmədə olduğu kimi (kolbasa zəhərlənməsi haqqında) həzmsizlik və qida intoksikasiyasına bənzəyir.
Qida zəhərlənməsinin qarşısını almaq üçün qidanı diqqətlə seçməlməlidir. Amerika alimləri qərara gəliblər ki, toyuq zəhərlənməsi qida intoksikasiyası axınında əsas yerlərdən biridir. Bu seqment ümumi halların təxminən 17%-ni təşkil edir.
İntoksikasiyaların əksəriyyəti bakterioloji təsirlər və ya viruslar, yığılmış toksinlər səbəbindən baş verir.
Bəs bu sadaladığımız zəhərlənmələrə səbəb olan vaxtı keçmiş ət məhsullarını necə bilmək olar?
SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.
Ekspertlərin qənaətinə görə, iaşə obyektlərində və evlərdəki zəhərlənmələrin bir səbəbi də qidanın hazırlanması prosesinin düzgün təşkil edilməməsidir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən tez xarab olan məhsulların saxlanma müddəti və rejimi müəyyən olunub. Buna əməl olunarsa, məhsul keyfiyyətini qoruyub saxlamış olur.
Qida üzrə baş mütəxəssis Ağa Salamov: "Əgər ət kəsilirsə, 3 saatdan çox otaq temperaturunda və ya çöl tempraturunda 5 dərəcədən yuxarı istilik varsa və ət bu istilikdə qalırsa, artıq o mikrobioloji çirklənməyə məruz qalır. Üç saatdan sonra yuyub istifadə etsələr belə, bəzi orqanizmi zəif olan insanlarda qida zəhərlənməsi ortaya çıxır.
Vaxtının keçməsini rənginin qaralmasından bilmək olur, çünki ətdə oksidləşmə gedir. Təbii ki, 3 saat ərzində özünü büruzə vermir. Ət kəsilən kimi soyuducuya qoyulmalı və yaxud bişirilməlidir. İkinci tərəfi ətə əlimizi vurduqda rəngində, qoxusunda hər hansı dəyişiklik varsa və şirə verirsə, o ətin vaxtı keçib deməkdir. Belə hallarda bir çox fəsadlar yaranır, qida zəhərlənmələri baş verir. Əgər bu ət toyuq ətidirsə zəhərlənmə ölümlə də nəticələnə bilir. Bu yaxınlarda toyuqdan zəhərlənən insanların şahidi olduq. İstər xaricdə, istərsə də ölkəmizdə toyuqdan zəhərlənib ölənlər daha çoxluq təşkil edir".
Havar Şəfiyeva
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB