Ermənistan cəhənnəmə doğru addımlayır TƏHLİL

Ermənistan koronavirusla döyüşdə uduzub, ermənilər kütləvi şəkildə yoluxurlar və çip tətbiqinə inanırlar

Ermənistanın COVID-19 ilə mübarizəni uduzan dövlətlər siyahısına düşmək üçün hər çür şansı var. Ölkədə xəstələnmə hallarına görə sıçrayışlı, partlayışlı bir artım yenidən müşahidə olunu. Ağır vəziyyətdə olan xəstələrin nisbəti kəskin şəkildə artıb və səhiyyə sisteminin ehtiyatları tükənməkdədir. Bununla yanaşı, hakimiyyət maskalarsız tutulan vətəndaşların sosial şəbəkələrdə rüsvay edilməsini yeganə çıxış yolu hesab edir və buunla kifayətlənir. Vətəndaşlar utanmaq niyyətində də deyillər, çünki epidemiyanın əvvəlindən heç kim epidemioloji təhlükəsizlik qaydalarına riayət etməyib. Bundan əlavə, bir çoxları COVID-19 ilə əlaqəli rəsmi media və hörmətli ictimai xadimlər tərəfindən yayılan qondarma nəzəriyyələrə də inanırlar. Ölkənin bu vəziyyəti təkcə Ermənistan cəmiyyətinə bəlli deyil. Bir sıra ölkələrə, ələlxüsus Rusiyaya məsxux mətbuat səhifələri də Ermənistandakı bu acınacaqlı vəziyyət barədə məlumatlar yayırlar. Məsələn, Rusiyaya məxsus "Lenta.ru" saytındakı məqalədə Ermənistanda epidemiyanın ikinci dalğası barədə, eləcə də virusun respublika əhalisini necə təhdid etdiyi haqda bildirilir.

Keçən çərşənbə günü baş nazir Nikol Paşinyan özünün Facebook səhifəsində canlı yayımda vətəndaşları xəbərlərlə şoka saldı və bildirdi ki, "epidemioloji fəlakət" var və o, özünün bütün ailəsi ilə koronavirus xıstısidir və bu xəstəlik onlarda asimptomatikdir. Ermənistanda vəziyyət həqiqətən də pisləşib. Bütün dünya məhdudiyyətləri qaldırır və koronavirus epidemiyasının azalmasını qeyd edir, amma Ermənistanda xəstələrin sayı üç dəfə artıb.
Mayın 20-də ölkədə koronavirusa yoluxan rəsmi olaraq təsdiq edilmiş 5606, iyunun 10-da isə 14 103 nəfər olub. Ölənlərin sayı da kəskin şəkildə artıb. Ölkədə bütün epidemiya dövründə qeydə alınan ölüm halları da 160-dan 227-yə qalxıb. Bu dövrdə koronavirusa yoluxmuşdularsa da, daha 77 nəfər "digər səbəblərdən" ölüblər. Koronavirus xəstələrini öldürən bu "başqa səbəblər" nələrdir və niyə bu səbəblərə görə ölümlər çoxdur və bunu heç kim izah etmir.
Ancaq hadisələrin daha da pis olduğuna inanmaq üçün bir səbəb var. Məsələn, 1 iyun tarixində həkimlər 1249 nəfərdə müayinə aparıblar, təxminən yarısında müsbət nəticə göstərib, xəstəlik aşkarlanıb. Eyni zamanda, orta hesabla gündə iki mindən çox test aparılmır və kifayət qədər resurs yoxdur. Qismən real fəlakət dərəcəsi səlahiyyətlilər tərəfindən tanınır da. Paşinyan özü iyunun 7-də bəzi "analitik məlumatları" yayımlayıb ki, bu yayımlamalara görə Ermənistanda 100 min yoluxmuş insan olmalı idi. Daha sonra baş nazir postu redaktə edib və bu məlumatları silib. Hakimiyyət bu günə qədər başqa bir tədbir görmək niyyətində deyil. Paşinyan artıq hüquq-mühafizə orqanlarının epidemiya ilə mübarizə aparmayacağına işarə edib. Çünki problemi həll edə biləcək "belə güc strukturu" yoxdur axı.

Ermənilər kritik bir nöqtəyə çatıblar və cəhənnəmə gedirlər

Baş nazirin çəkdiyi fotolar, həqiqətən, epidemiya zamanı elementar davranış qaydalarına əməl etməyən kütlə izdihamını göstərir. Maskalar və əlcəklər yoxdur və əgər olanlar varsa da, maska çənə altına endirilib və ya burun örtülmür. İnsanlar qruplarla, social məsafə gözlənilmədən toplanır, cərgələrdə dayanır, ümumiyyətlə məsafə də saxlamırlar. Bu görüntülərdən görünür ki, epidemiyanın zirvəsini yaşayan bir ölkədə müsbət istiqamətdə heç nə söyləmək mümkün deyil. Heç bir xəbərdarlıq yoxdur, heç kim, o cümlədən baş nazirin özü də təhlükəsizlik tədbirlərinə riayət etməyib. Bu da öz növbəsində acınacaqlı halları vəd edir.
Ermənistanda 16 martdan bəri bütün fövqəladə vəziyyət dövründə həyat bir dəqiqə belə sakitləşməyib və əslində Skandinaviya şüuru və dözümlülüyü olmadan İsveç ssenarisinə uyğun olaraq gedib. Ermənilər hər şey edirlər ki, həmyerlilərini mümkün qədər çox yoluxdursunlar. Artıq iki aydır ki, Facebook-un erməni seqmentində heç bir karantin olmadığını təsdiqləyən foto və videolar var.
Fakt budur ki, insanların əksəriyyəti virusa çox laqeyid yanaşırlar. Ermənilərin açıqladığı inancların siyahısına bütün yalançı və elmi nöqteyi nəzərdən cılız nəzəriyyələrin palitrası daxil edilib.
Kimlərsə COVID-19-u ümumi bir soyuqlama ilə müqayisə oluna biləcəyinə əmindirlər. Ermənilərin daha az savadlı həmvətənləri Bill Qeyts və ya bir qrup "dünya sui-qəsdçiləri"-nin virusun məcburi peyvənd etmə məqsədi ilə ortaya atıldığına, bəşəriyyəti əsarət altına almaq üçün bir məqsəd daşıdığına inanırlar. 5G qüllələrinin epidemiyanın səbəbkarı olması barədə absurd fərziyyənin tərəfdarları da var.
Ən acınacaqlısı odur ki, bəzi hallarda koronavirus haqqında dezinformasiya həkimlərin özləri tərəfindən bilərəkdən və ya peşəkar uyğunsuzluq səbəbindən yayılır. Məsələn, Yerevan Ağsaqqallar Şurasının keçmiş üzvü, təlim keçən tibb həkimi Marina Xaçatryan, koronavirusun çox məqsədlərə uyğun hazırlanmış bioloji bir silah olduğunu söyləyib.
Dezinformasiyalar yalnız ayrı-ayrı insanlar tərəfindən deyil, həm də bütün təşkilatlar və media tərəfindən də yayılır. Həkim Qevorq Qriqoryanın rəhbərlik etdiyi sayt, yuxarıda sadalanan bütün sui-qəsd nəzəriyyələrini yaymaqda, həm də peyvəndlərə dair yanlış məlumatlar yaymaqda ixtisaslaşıb. Bundan əlavə, Qriqoryan eyni zamanda "COVID-19 Ermənistan: faktlar aşkarlayan qrup" təşəbbüsünün həmtəsisçisidir və artıq "ekspertlər" institutu vasitəsilə öz nəzəriyyələrini kütlələrə yayır. Nəticədə bu mesajlar minlərlə insana çatır və yüz minlərlə baxış toplayır. Beləliklə, bütün bu yanlış nəzəriyyələr, uydurmalar ermənilərdə virusla mübarizəyə etinasızlıq yaradır, insanlar sadəcə ölümcül bir infeksiyaya qarşı mübarizəyə qoşulmaqdan belə imtina edirlər və hər kəs bu işi görməməsi üçün bir bəhanə də tapır.
Əksər hallarda nəticə eynidır. Xəstələr hər hansı bir xəstəliyin əlamətlərinə uyğun olaraq antibiotik qəbul edir, xalq təbabəti reseptinə əməl edirlər. Ermənistanda əslində antibiotiklər rəsmi olaraq bir neçə ildir ki, qadağandır, amma bu qadağa da tətbiq edilmir. Bu ölkədə insanlar antibiotiklərin koronavirusun müalicəsinə köməkçi olmadığını bilmədən həblər atırlar və sağaldıqlarını düşünərək küçəyə çıxırlar.

Əldən verilən fürsətlər

Bəlkə də sui-qəsd nəzəriyyəçiləri təhlükəli fəaliyyətləri tez dayandırılsaydılar daha təvazökar davranardılar. Ancaq Ermənistanda bu da baş vermədi. 1 mart tarixində, Ermənistanda koronavirusa ilk yoluxmuş şəxsin aşkarlandığı gün, ölkənin ən populyar Facebook bloggeri Pashinyan, epidemiyanı canlı olaraq istehza edərək "Ümumiyyətlə bu koronavirus kimin itidir" deyə bir istehzalı sualla status paylaşıb.
Səhiyyə Nazirliyinin rəhbəri Arsen Torosyan isə, bundan bir neçə gün əvvəl danışaraq, virusun o qədər də təhlükəli olmadığını, bunun səbəbi ilə sərt tədbirlərin görülməsinə ehtiyac olmadığını iddia edib. Halbuki, o dövrdə ÜST, COVID-19-ın yayılmasını beynəlxalq miqyasda təcili vəziyyət kimi tanıyıb.
Virus Paşinyan komandasının əvvəlki hakimiyyətləri günahlandıra bilmədiyi ilk real problem idi. Epidemiya ilə maliyyələşdirilməmiş və inkişaf etməmiş bir səhiyyə sistemi bacarmadı və bacardığı hər şey də sıxışdırıldı. Sonra da Ermənistan hakimiyyəti fərqli bir yol tutdu. Əvvəlcə əlaqələndirərək koronavirus təhlükəsini rədd etdilər və hər şeyi bir zarafata çevirməyə çalışdılar. Sonra ölkədə yuxarıdan başlayan mühüm siyasi proseslər, məsələn, koronavirusun müdaxilə edə biləcəyi Konstitusiya Məhkəməsinin tərkibində dəyişiklik edildi. Beləliklə, Səhiyyə Nazirliyinin rəhbəri Torosyan ÜST rəsmi məlumatlarına birbaşa zidd olan açıqlamalar verməyə davam etdi. Beləliklə, 14 apreldə təkrarladı ki, koronavirus xüsusilə təhlükəli bir infeksiya deyil, çünki "bu infeksiyalar bilinir, onların ölümü, deyək ki, 50 faizdir.
Torosyan təkcə sözlə deyil, əməllə də fərqləndi. Mayın 7-də, günün günorta çağında, bir kafedə naməlum insanlarla, maska və ya görünən bir mühafizə vasitəsi olmadan foto çəkdirdi. Təbii ki, Səhiyyə Nazirliyinin rəhbərinə narazılıqlar da ortaya çıxdı, buna görə nazirliyin mətbuat katibi gizli bir cavab da verdi.
"Nazirin bütün hərəkətlərini izlədiyiniz üçün şadıq. Son üç ayda 24/7 görülən işləri eyni həvəslə izləsəniz, yaxşı olardı", deyə mətbuat katibi bildirdi. Bu fotoşəkildə Torosyan öz müavinləri ilə birlikdə olduqlarına görə ətrafına qarışmadığını yazdılar. Niyə pandemiya dövründə Səhiyyə Nazirliyinin rəhbəri fərdi qoruyucu vasitələri istifadə etmir, başqalarına pis nümunə göstərir və ümumiyyətlə kafelərə gedir? Bu pis bir örnəkdir və acınacaqlı nəticələr vəd edir ki, hamı artıq bunun şahididir. Bir növ, əhalini, ölkə vətəndaşlarını mühafizə olunmaları, qorunmaları, nəticə etibarı ilə ölkədə virusun yayılmasının qarşısının alınması üçün insanları təşviq etmək fürsəti əldən verildi.