Əli Həsənov: “Faktın dəqiqliyi jurnalistika üçün çox vacibdir” YENİLƏNİB

Bu gün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İctimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi, professor Əli Həsənovun Dünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurasının üzvləri ilə görüşü keçirilib.

SİA-nın məlumatına görə, tədbirdə çıxış edən AZƏRTAC-ın baş direktoru Aslan Aslanov deyib ki, beynəlxalq münasibətlər sisteminin yenidən formalaşdığı şəraitdə informasiyanın əhəmiyyəti daha geniş, qlobal xarakter alır: "Dünya gözlərimizin önündə dəyişir. O, heç də həmişə bizim istədiyimiz kimi dəyişmir. Çünki zamanın öz çağırışları var və biz ona cavab verməyə məcburuq. Bu baxımdan, bizim hamımızı, xüsusən klassik, ənənəvi media təmsilçilərini düşündürən xeyli suallar meydana çıxır. Bəzən oyun qaydalarının pozulduğu, piar xarakterli informasiyaların xəbər məkanını doldurduğu bir vaxtda, müasir texnologiyaların inqilabi dəyişikliklər dalğası fonunda bu sualların cavabını tapmaq informasiya istehsalçıları olaraq bizim üzərimizə düşür. Bu suallara cavab tapmaq üçün biz Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının həm yaz, həm də payız sessiyalarında, Asiya və Sakit Okean Ölkələri İnformasiya Agentlikləri Alyansının toplantılarında, həmçinin demək olar ki, bütün qitələrdə həm siyasətçilərin, həm elm adamlarının, həm də media təmsilçilərinin diqqətini cəlb etmiş Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunda ətraflı fikir mübadilələri, geniş müzakirələr apara bilirik".

Dünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurasının Bakıda keçirilən növbəti iclasının iştirakçılarını və AZƏRTAC-ın 95 illik yubileyi mərasimində iştirak edən yaxın-uzaq xarici ölkələrin informasiya agentliklərinin rəhbərlərini qədim tarixi və zəngin mədəniyyətə, demokratik ənənələrə malik Azərbaycanın paytaxtında salamlamaqdan məmnun olduğunu deyən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İctimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi, professor Əli Həsənov deyib ki, Dünya Xəbər Agentliklərinin V Konqresinin 2016-cı ildə Bakıda keçirilməsi barədə qərar 2013-cü ilin noyabrında Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının paytaxtı Ər-Riyadda – qurumun IV Konqresində qəbul olunub: "Qərara əsasən, AZƏRTAC 2016-2019-cu illərdə Konqresə sədrlik edəcək. Azərbaycana göstərilən bu yüksək etimada görə Konqres Şurasının və üzv agentliklərin rəhbərlərinə minnətdarlığımı bildirirəm. Həmçinin 2016-cı ildə Asiya və Sakit Okean Ölkələri İnformasiya Agentlikləri Təşkilatının (OANA) XVI Baş Assambleyası Dünya Xəbər Agentliklərinin V Konqresi ilə eyni vaxtda Bakıda keçiriləcək. OANA da UNESCO-nun qərarı ilə yaradılan nüfuzlu beynəlxalq media qurumlarından biridir. OANA-nın növbəti Baş Assambleyasının Azərbaycanda keçirilməsi barədə qərar 2013-cü ilin sentyabrında Moskva toplantısında qəbul olunub. Biz bu qərarları Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aləmdə nüfuzunun getdikcə artmasının, həmçinin ölkənin milli informasiya agentliyi olan AZƏRTAC-ın dünya informasiya məkanına inteqrasiyasının daha bir təsdiqi kimi qiymətləndiririk.

Bu gün siz Bakıda Dünya Xəbər Agentlikləri Konqresi Şurasının ikinci iclasını keçirirsiniz. Sizin bir çoxunuz Azərbaycanda dəfələrlə olmusunuz, bəziləriniz isə ölkəmizi və şəhərimizi ilk dəfədir görürsünüz. Əminəm ki, bu səfər sizə ölkəmizlə daha yaxından tanış olmaq imkanı yaradacaq. Azərbaycan tarixən Şərq ilə Qərbin, sivilizasiyaların qovuşduğu və bütün dövrlərdə yüksək tolerantlığı, qonaqpərvərliyi ilə tanınan ölkədir. Azərbaycan həm də müsəlman Şərqində 97 il əvvəl parlamentli ilk demokratik respublikanın qurulduğu, 142 il əvvəl ilk dünyəvi teatrın, 107 il əvvəl ilk operanın yarandığı, 140 il əvvəl ilk qəzetin nəşrə, 95 il əvvəl isə ilk milli informasiya agentliyinin fəaliyyətə başladığı ölkədir".

Ə. Həsənov qeyd edib ki, Azərbaycanda yaradılan demokratik respublika 1920-ci ildə Sovet imperiyasının hərbi təcavüzü nəticəsində süquta uğrayıb: "Azərbaycan 70 il Sovet imperiyasının tərkibində yaşamağa məcbur oldu. Bu illərdə respublikamızın dünya informasiya məkanına birbaşa çıxış imkanları yox dərəcəsində idi. Azərbaycan öz mədəniyyətini, tarixi həqiqətlərini sərbəst şəkildə dünyaya çatdıra bilmirdi. Bu illərdə sovet ideologiyasına uyğun jurnalistika ənənələri formalaşmışdı. Yalnız 1991-ci ildə Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə mediamız beynəlxalq informasiya məkanına inteqrasiya etməyə, dünyada formalaşan jurnalistika ənənələrindən bəhrələnməyə başladı, ölkədə azad media formalaşdı. Bunun üçün çox mühüm siyasi və hüquqi islahatlar həyata keçirildi, qanunvericilik bazası formalaşdırıldı. 1998-ci ildə mətbuat üzərində senzura ləğv edildi. Daha bir il sonra "Kütləvi İnformasiya Vasitələri haqqında" Avropa standartlarına cavab verən Qanun qəbul olundu. Bu demokratik islahatlar sırasına, həmçinin mətbuatın fəaliyyətinə nəzarət funksiyasını həyata keçirən nazirliyin ləğv olunması, "Televiziya və radio yayımı haqqında", "İnformasiya əldə etmək haqqında" qanunların qəbul edilməsi və digər tədbirlər daxildir. 2008-ci ildə media ilə bağlı daha bir mühüm hüquqi sənəd qüvvəyə mindi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin inkişafına dövlət dəstəyi Konsepsiyası" adlanan bu sənəddə fikir, söz və mətbuat azadlığının inkişaf etdirilməsinin əsas müddəaları əksini tapıb. Bütün bunları sadalamaqda məqsədim odur ki, Azərbaycanda azad, demokratik, dünyəvi informasiya mühiti formalaşdırılması istiqamətində davamlı və məqsədyönlü iş aparıldığı barədə sizdə aydın təsəvvür yaransın. İndi Azərbaycan dövləti özünün daxili həyatını azad mediasız təsəvvür etmir. Hazırda ölkə mediası tam sərbəstdir və istənilən mövzuda yaza bilir, istədiyi məsələni qaldırır, ictimai müzakirəyə çıxarır. Təsəvvür edin ki, Azərbaycanda 5 minə yaxın KİV qeydiyyatdan keçib, 40-a yaxın gündəlik, 300-dən çox həftəlik və aylıq qəzet, 100-dən çox jurnal, 55 televiziya və radio kanalı, çoxsaylı internet resursları, 20-yə yaxın informasiya agentliyi fəaliyyət göstərir".

Ə. Həsənov vurğulayıb ki, ölkədə internetə giriş də tam sərbəstdir: "Respublikanın ən ucqar regionunda belə həm mobil, həm də digər internet kanallarına çıxış var. Bu, eyni zamanda ölkəmizdə sosial medianın əhatə dairəsinin genişlənməsinə şərait yaradır. Bu gün dünyada gedən qloballaşma proseslərində müasir media qarşısında mühüm vəzifələr durur. Onlar müəyyən problemlərlə, deyərdim ki, bəzən hətta ciddi, taleyüklü problemlərlə qarşılaşırlar. Kəskin rəqabət gedir. Əlbəttə, media qurumları arasında rəqabət təbiidir. Amma gərək bu rəqabət sağlam zəmin üzərində aparılsın, dünyada qəbul edilən dəyərləri gözdən salmağa deyil, onları daha da zənginləşdirməyə yönəlsin. Təəssüf ki, bəzən biz bunun əksi ilə qarşılaşmalı oluruq. Dünyada cərəyan edən hadisələr hətta çox nüfuzlu xəbər agentlikləri tərəfindən müxtəlif rakursda işıqlandırılır, siyasi mənafelərə uyğun şəkildə təqdim olunur. Bir sıra hallarda mediaya yoxlanılmamış və ya qərəzli informasiya, yaxud sifariş xarakterli informasiya yol tapır. Bu isə beynəlxalq aləmdə ikitərəfli münasibətlərə zərər vurur. Müxtəlif media qurumlarının, xəbər agentliklərinin əlbəttə, öz informasiya siyasəti var. Bu belə də olmalıdır. Lakin obyektivlik, qərəzsizlik, faktın dəqiqliyi jurnalistika üçün çox vacibdir. Biz yalnız bu halda sağlam düşüncəyə əsaslanan ümumi anlaşmaya nail ola bilərik. Bu, xüsusən indi – bəşəriyyətin siyasi qarşıdurmalar, terrorizm, separatçılıq, dini ekstremizm, transmilli cinayətkarlıq kimi təhlükələrlə üzləşdiyi bir vaxtda daha vacibdir. İnsanların obyektiv informasiya ala bilməsi onlara təkcə öz ölkələrində deyil, həm də ümumən dünyada baş verən hadisələri doğru-düzgün qiymətləndirmək imkanı verir".

Qeyd edək ki, tədbirdə qlobal məkanda informasiya siyasətini müəyyənləşdirən xəbər agentlikləri alyanslarının, aparıcı informasiya qurumlarının rəhbərləri və nümayəndələri də iştirak edib.

Xatırladaq ki, görüşdən öncə Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC) rəhbəri Aslan Aslanov başda olmaqla konqres iştirakçıları Fəxri Xiyabana gələrək Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib abidəsi önünə gül dəstəsi qoyublar. Daha sonra oftolmoloq alim Zərifə xanım Əliyevanın məzarı ziyarət olunub.

Qonaqlar sonra Şəhidlər Xiyabanına gələrək, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canlarını qurban verən şəhidlərin məzarını ziyarət edib və əbədi məşəl abidəsinin önünə əklil qoyublar.

Ceyhun Rasimoğlu