Naxçıvana 17-ci səfər: inkişaf və yeni perspektivlərin ünvanı - MƏQALƏ

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri muxtar respublikanın gələcək inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm siyasi və sosial-iqtisadi hadisə kimi yadda qaldı. Dövlət başçısının Naxçıvana ölkə Prezidenti kimi 17-ci səfəri çərçivəsində həyata keçirilən tədbirlər, yeni layihələrin təməlinin qoyulması və verilən mesajlar Naxçıvanın Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasında xüsusi yer tutduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Rəsmi məlumatlara görə, səfər zamanı Naxçıvan şəhərinin uzunmüddətli inkişaf planı, turizm, sosial mənzil, mədəni irsin qorunması və şəhər infrastrukturu məsələləri diqqət mərkəzində olub.

Səfərin ən mühüm məqamlarından biri Prezident İlham Əliyevin “Naxçıvan şəhərinin 2044-cü ilədək inkişafına dair Baş Plan”la tanış olmasıdır. Bu sənəd Naxçıvan şəhərinin gələcək simasının formalaşdırılması, şəhərsalma proseslərinin müasir tələblər əsasında aparılması və əhalinin yaşayış şəraitinin daha da yaxşılaşdırılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

2044-cü ilədək nəzərdə tutulan inkişaf konsepsiyası göstərir ki, Naxçıvanın gələcəyinə yalnız bu günün problemləri çərçivəsində deyil, uzunmüddətli perspektivdən yanaşılır. Müasir şəhər infrastrukturu, nəqliyyat, yaşayış məhəllələri, sosial obyektlər, turizm və istirahət məkanlarının inkişafı Naxçıvanın yeni şəhərsalma modelinin əsas istiqamətlərindən ola bilər.Bu yanaşma Naxçıvanın tarixi xüsusiyyətlərinin qorunması ilə müasir şəhər mühitinin yaradılmasını paralel şəkildə həyata keçirməyə imkan verir.

Prezidentin səfəri çərçivəsində “Naxçıvan” Mehmanxana Kompleksinin təməlqoyma mərasimində iştirak etməsi də diqqət çəkən hadisələrdən biri oldu. Yeni mehmanxana kompleksinin yaradılması Naxçıvanın turizm potensialının genişləndirilməsi baxımından mühüm addımdır.Naxçıvan qədim tarixi, zəngin mədəni irsi, memarlıq abidələri və təbii imkanları ilə Azərbaycanın mühüm turizm bölgələrindən biridir. Turizm infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi isə bu potensialın daha geniş şəkildə reallaşdırılmasına şərait yarada bilər.
Turizm sektorunun inkişafı yalnız turistlərin sayının artması demək deyil. Bu sahənin genişlənməsi xidmət sektorunun canlanmasına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına və yerli iqtisadi fəallığın artmasına da təkan verə bilər.

Səfər zamanı Prezident İlham Əliyevin Möminə xatun türbəsində aparılan bərpa işləri ilə tanış olması Naxçıvanın zəngin tarixi-mədəni irsinə dövlət səviyyəsində göstərilən diqqətin növbəti nümunəsidir.
Eyni zamanda, Naxçıvan şəhərində “Əcəmi seyrangahı” istirahət kompleksində memar Əcəmi Naxçıvaninin abidəsinin açılışının keçirilməsi tarixi şəxsiyyətlərin irsinin yaşadılması baxımından mühüm hadisədir.
Naxçıvan memarlıq məktəbinin ən böyük nümayəndələrindən biri olan Əcəmi Naxçıvaninin irsinin təbliği həm milli-mədəni dəyərlərin qorunmasına, həm də bölgənin turizm imkanlarının artırılmasına xidmət edir.
Tarixi abidələrin bərpası və onların ətrafında müasir infrastrukturun yaradılması Naxçıvanın gələcəkdə mədəni turizmin əsas mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.

Səfər çərçivəsində Naxçıvan şəhərində sosial evlər kompleksinin təməlinin qoyulması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mənzil məsələsi vətəndaşların sosial rifahının mühüm göstəricilərindən biridir. Bu baxımdan sosial mənzil layihələrinin həyata keçirilməsi insanların mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.Naxçıvanda yeni yaşayış komplekslərinin yaradılması şəhərin inkişaf edən infrastrukturuna uyğun olaraq sosial obyektlərin və yaşayış məkanlarının genişləndirilməsinə də imkan verəcək.

Prezident İlham Əliyevin səfərindən sonra Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı mühüm qərarların qəbul edilməsi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Avqustun 12-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında sərəncam imzalanıb. Həmin sənəddə Naxçıvanın Azərbaycanın iqtisadi, siyasi və mədəni həyatında xüsusi yer tutduğu vurğulanır. Həmçinin muxtar respublikanın müxtəlif ərazilərində əsaslı təmir olunacaq avtomobil yollarının siyahısı təsdiqlənib.

Yol infrastrukturunun yenilənməsi iqtisadi inkişaf üçün mühüm şərtlərdən biridir. Keyfiyyətli və müasir yollar yaşayış məntəqələri arasında əlaqələrin yaxşılaşdırılmasına, sahibkarlıq fəaliyyətinin genişlənməsinə, turizmin inkişafına və logistika imkanlarının artmasına müsbət təsir göstərə bilər.

Naxçıvanın coğrafi mövqeyi onun Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Muxtar respublikanın nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirilməsi gələcəkdə regional iqtisadi əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynaya bilər.
Azərbaycanın regionda yeni nəqliyyat və iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdırılması istiqamətində apardığı siyasət fonunda Naxçıvanın tranzit və logistika potensialının daha səmərəli istifadə olunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Bu baxımdan Naxçıvanın inkişafı yalnız muxtar respublikanın sosial-iqtisadi göstəricilərinin yüksəldilməsi məsələsi deyil, eyni zamanda Azərbaycanın regional mövqelərinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından strateji məsələdir.
Prezidentin müsahibəsi mühüm mesajlarla yadda qaldı
Səfərin mühüm hadisələrindən biri Prezident İlham Əliyevin Naxçıvanda Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verməsi oldu. Dövlət başçısının müsahibəsi Naxçıvanın gələcəyi, ölkənin qarşısında dayanan prioritetlər və regionda gedən proseslər barədə ictimaiyyət üçün mühüm mesajlar baxımından diqqət çəkdi.
Bu müsahibə həm də Naxçıvanın informasiya gündəliyinin ölkənin ümumi ictimai-siyasi gündəliyində xüsusi yer tutduğunu göstərdi.

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana 17-ci səfərini xarakterizə edən əsas məqamlardan biri davamlı inkişaf və uzunmüddətli perspektiv anlayışlarının ön plana çəkilməsidir.
Baş Planın 2044-cü ilədək perspektivi əhatə etməsi, yeni turizm və sosial layihələrin təməlinin qoyulması, tarixi abidələrin bərpasına diqqət göstərilməsi və yol infrastrukturunun yenilənməsi Naxçıvanın kompleks inkişafına hesablanmış tədbirlər kimi qiymətləndirilə bilər.Bu proseslərin ardıcıl davam etdirilməsi Naxçıvanın iqtisadi imkanlarının genişlənməsinə, şəhər mühitinin yenilənməsinə, turizm və xidmət sektorunun inkişafına və əhalinin sosial rifahının yüksəlməsinə mühüm töhfə verə bilər.

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana 17-ci səfəri bir daha göstərdi ki, Naxçıvan Azərbaycanın inkişaf strategiyasında mühüm və xüsusi mövqeyə malikdir. Səfər çərçivəsində həyata keçirilən tədbirlər muxtar respublikanın gələcəyinə sistemli və uzunmüddətli yanaşmanın formalaşdığını nümayiş etdirir.
Naxçıvanın tarixi-mədəni irsinin qorunması, müasir şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi, turizm infrastrukturunun genişləndirilməsi, sosial mənzil layihələrinin reallaşdırılması və yol təsərrüfatının yenilənməsi qarşıdakı dövr üçün mühüm inkişaf istiqamətləridir.

Ən əsası isə bu səfər Naxçıvanın inkişafında yeni mərhələnin konturlarını müəyyənləşdirən mühüm hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Dövlət siyasətinin əsas hədəfi bundan sonra da Naxçıvanın iqtisadi potensialının tam reallaşdırılması, insanların rifahının yüksəldilməsi və muxtar respublikanın Azərbaycanın güclü, müasir və dinamik inkişaf edən bölgələrindən birinə çevrilməsinin təmin olunmasıdır.

David Seliverstov,
"Magen David Azerbaijan" insan hüquqlarının müdafiəsi və xeyriyyəçilik cəmiyyətinin sədri