Fransada Rusiya nümayəndələrinin iştirakı olmadan ilk dəfə olaraq Normandiyaya anti-Hitler koalisiyasında qarşı müttəfiqlərin ordularının çıxarılmasının 80 illiyinə həsr olunmuş üç günlük anım tədbirləri başlayıb. Tədbirdə bir çox dövlətlərin başçıları iştirak edir. Onlar arasında ən yüksək səsə sahib Cozef Baydendir. ABŞ prezidenti Ukraynanın Rusiya Federasiyasının “köhnə” ərazisini vurmasına, xüsusən də Moskvanı bombalamasına qarşı çıxıb.
Qeyd edək ki, çərşənbə günü səhər saatlarında Brittany əyalətinin Plumelec şəhərində yubiley mərasimlərinə başlanılıb. 1944-cü il iyunun 5-də bu şəhərdə alman qoşunlarına birgə hücum edən Müttəfiq ordularının Normandiyaya çıxarılmasını - Overlord əməliyyatını hazırlayan fransız yeraltı döyüşçülərinin və Britaniya xüsusi təyinatlılarının xatirəsini ehtiramla yad ediblər. Xarici qonaqlar Fransaya yalnız cümə axşamı, iyunun 6-da gəlməyə başlayıblar. Onların arasında Böyük Britaniya kralı III Çarlz, Kanadanın baş naziri Castin Trüdo, İtaliya prezidenti Sercio Mattarella, Almaniya kansleri Olaf Şolz, Avropa Şurasının rəhbəri Çarlz Mişel də var. Anım tədbirləri müttəfiqlərin enişi ilə bu və ya digər şəkildə bir neçə şəhərdə keçiriləcək. Bunlara İkinci Dünya Müharibəsinin canlı veteranlarının görüşləri, əklillərin qoyulması və təntənəli çıxışlar daxildir. Və təbii ki, orada həmişə olduğu kimi 6 iyun 1944-cü il hadisələrinin ildönümündə də siyasi bəyanatlar verilir.
Əsası çıxışı Fransa prezidenti Emmanuel Makronun edəcəyi gözlənilirdi. KİV-in məlumatına görə, o, Ukraynaya fransız təlimatçıları göndərmək qərarını elan etmək niyyətində idi. Amma Makronun açıqlaması ertələndi. Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ilə ayrı-ayrılıqda danışıqları baş tutub. Ona Rusiya nümayəndələrindən fərqli olaraq dəvət göndərilib. Zelenski və Makron arasında danışıqlar isə Parisdə baş tutacaq.
Orada Ukrayna lideri Fransanın Silahlı Qüvvələr naziri Sebastyan Lekornu ilə də görüşəcək, Ukrayna ordusuna verilən sursat və silahların istehsal olunduğu fabriklərə baş çəkəcək, Fransa qanunvericiləri ilə danışacaq.
Və Normandiyada Bayden əsas siyasi bəyanatla çıxış edib. Amerika əsgərlərinin dəfn olunduğu qəbiristanlıqda ABC televiziyasına verdiyi canlı müsahibəsində o, Ağ Ev rəsmilərinin ən mühüm mövzu - Ukraynanın Qərbin verdiyi silahlardan istifadə etməsi ilə bağlı bəyanatlarının müxtəlif şərhlərinə son qoyub. "Biz Rusiyanın 200 mil dərinliyində zərbələrə icazə vermirik və Moskvaya, Kremlə zərbə endirməyə icazə vermirik" deyib.. Müsahibə kontekstindən o qədər də aydın deyil ki, o, təkcə Amerika istehsalı olan silahlardan, yoxsa bütün xarici silahlardan danışıb. Çox güman ki, birinci deyil, ikinci nəzərdə tutulurdu.
Fakt budur ki, NATO bu məsələdə birmənalı mövqe ortaya qoymayıb. Yalnız Avropa İttifaqında bu var. Mayın 28-də Brüsseldə Aİ ölkələrinin müdafiə və xarici işlər nazirlərinin başçılarının görüşündə qərara alınıb ki, bütün Rusiya ərazisində Qərb silahları ilə zərbələr endirilə bilər, ancaq təchizat verən ölkələrin fərdi razılığı ilə. NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberq bu qərardan narazı qalıb. O, hesab edir ki, Rusiyaya qarşı zərbələr fövqəlmilli səviyyədə sanksiyalaşdırılmalıdır. Lakin Baydenin bəyanatından sonra Stoltenberqin dəstəklənəcəyi ehtimalı azdır. Lakin Fransa liderinin özünü necə aparacağı bəlli deyil. “Tamamilə mümkündür ki, Makron hərbi təlimatçıların göndərilməsini elan etsin. O, Avropanın əsas şahinlərindən biri kimi reputasiya qazanıb və indi buna haqq qazandırmağa məcburdur. Bundan əlavə, Ukrayna ordusunda artıq de-fakto fransızlar var və müəyyən mənada söhbət mövcud vəziyyətin tanınmasından gedir”, - Rusiya Elmlər Akademiyasının Avropa İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Sergey Fedorov bildirib.
Eyni zamanda o, Fransanın baş naziri Qabriel Attalın sözlərini xatırladıb. O, Ukraynaya təlimatçıların göndərilməsi ilə bağlı qərarın yalnız müzakirə mərhələsində olduğunu iddia edib. Lakin Fransa prezidentinin və onun baş nazirinin sözləri çox vaxt fərqli olur. Ekspertin fikrincə, Amerika liderinin bəyanatı Makronun qərarına təsir etməyəcək. "Baydenin sözləri bir növ qırmızı xətt çəkir, lakin çox qəribədir, çünki ümumiyyətlə Rusiyaya zərbə vurmaq hələ də mümkündür" deyə Fedorov deyib. O əlavə edib ki, Fransa ordusunun Ukraynada nə edəcəyi hələlik bəlli deyil. Ola bilsin ki, onların funksiyaları həqiqətən də hərbi təlim və texnikanın saxlanması ilə məhdudlaşsın. Ekspertin sözlərinə görə, göndərilən mütəxəssislərin birbaşa döyüş əməliyyatlarında iştirak edəcəyi şübhə doğurur. “Fransızların 60%-nin Ukraynaya yardımı bəyənməsinə baxmayaraq, onlar öz həmvətənlərinin həyatını riskə atmaq istəmirlər. Çətin ki, hərbi münaqişədə birbaşa iştirak ideyası Fransanın hərbi dairələrində ruh yüksəkliyi yaratsın”, - ekspert hesab edir.
V.VƏLİ
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB