Son zamanlar qlobal iqtisadi böhran və Ermənistanda inflyasiya fonunda bu ölkədə sosial bərabərsizliyin artması müşahidə olunur. SİA xəbər verir ki, bu fikirləri iqtisadçı ekspert Qrant Mikaelyan deyib.
Onun sözlərinə görə, qeyri-bərabərliyin indiki artımının əsasları hələ 14 il əvvəl qoyulub, o zaman əhalinin kiçik bir hissəsi 2008-ci il iqtisadi böhranının nəticələrinin öhdəsindən gələ bilib.
Ekspert qeyd edir ki, indiki vəziyyəti 2008-ci ilin iqtisadi böhranı ilə müqayisə etsək, belə bir təəssürat yarana bilər ki, o vaxt kasıb təbəqə ağır sosial vəziyyətdən çıxa bilsə də, indi yenə eyni təhlükə ilə üz-üzədir. Bununla belə, Mikaelyan əmindir ki, o dövrün yoxsulları yoxsul olaraq qalır və indi onların gəlirləri ciddi şəkildə dəyişməyib və iqtisadi artım cəmiyyətin yalnız kiçik bir təbəqəsinə kömək edib.
“İndi onların gəlirlərinin daha da azalması təhlükəsi var. Təəssüf ki, 2008-ci ildən sonra iqtisadi artım cəmiyyətin çox cüzi bir hissəsi üçün daha faydalı oldu və bu səbəbdən də bərabərsizlik faktiki olaraq xeyli artdı”, - iqtisadçı qeyd edib.
O, bərabərsizliyin artmasına səbəb olan amilləri öyrənmək üçün mühüm sosioloji tədqiqatlar aparıb. Belə bir şəraitdə Ermənistanda cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri arasında bərabərsizliyin yumşaldılması istiqamətində iş aparılmalıdır ki, böhranın yükü təkcə kasıbların çiyninə düşməsin. Mikaelyan qeyd edib ki, belə bərabərsizliyə şərait yaradan çoxlu qanunlar var.
Onun fikrincə, ictimai nəqliyyat sistemində, xüsusən İrəvanda sosial uyğunlaşma elementləri də tətbiq edilməlidir. Yəni cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri üçün fərqli tariflər fəaliyyət göstərməlidir.
Gediş haqqının məbləğindəki fərqi təkcə gəlirlə deyil, həm də müxtəlif sosial qruplar, məsələn, müəllimlər, pensiyaçılar və s. müəyyən edə bilər ki, bu da iqtisadçının fikrincə, bərabərsizliyin azaldılmasına kömək edə bilər.
Ekspert həmçinin koronavirus böhranı zamanı olduğu kimi cəmiyyətin ən ehtiyacı olan hissəsinə dövlət dəstəyinin göstərilməsini vacib sayır. Mikayelyanın sözlərinə görə, hökumət bu ideyadan çox tez imtina etdi, lakin hər halda bu istiqamətdə getməyə dəyər.
Məsələn, Türkiyədə minimum əmək haqqı kəskin inflyasiya fonunda qaldırıldı. Bu variantın Ermənistana kömək edib-etmədiyini soruşduqda, Mikaelyan cavab verdi ki, əslində işsizliyin azaldılması maaşların artırılmasından daha sərfəlidir.
Ermənistanda yoxsulluğun səviyyəsi təxminən 35% təşkil edir və ekspertlərin fikrincə, iqtisadi böhran və inflyasiya fonunda bu rəqəm daha da pisləşəcək. Mikaelyan deyir ki, inflyasiyanın mənfi sosial nəticələri ilk növbədə istehlak səbətində ərzaq məhsullarının üstünlük təşkil etməsi ilə bağlıdır.
O vurğulayıb ki, yoxsulluq həddi adətən gəlirə görə təsnif edilir. Lakin insanların hansı mal və ya xidmətləri ala bilməyəcəyini nəzərə alan çoxölçülü yoxsulluq ölçüsü də mövcuddur.
Ekspert Lori və Şirakı Ermənistanın ən kasıb rayonları adlandırır, xüsusən də nəzərə alsaq ki, bu ərazilər 1988-ci ilin dekabrında zəlzələdən əziyyət çəkib və hələ də tam bərpa olunmayıb. Müəyyən hesablama üsullarının xüsusiyyətlərinə əsaslanaraq, bu artım texniki olaraq qeydə alınmasa belə, inflyasiya mütləq yoxsulluğun səviyyəsini artıracaqdır.
Ümumiyyətlə, mədən sənayesi olan Zəngəzur istisna olmaqla, İrəvandan yaşayış məntəqəsi nə qədər uzaqdırsa, bir o qədər kasıbdır. Xüsusən Sevanın şimal-şərq sahilləri, Basarkeçər bölgəsi də problemlidir.
Belə görünür ki, şəhərlərində vəziyyət kəndlərdən daha yaxşı olmalıdır, lakin iqtisadçı qeyd edir ki, Ermənistanın bütün kiçik şəhərləri yüksək işsizlik səbəbindən daha da pis vəziyyətdədir. Rəsmi statistikaya görə, 2022-ci ilin mart ayına Ermənistanda inflyasiya 7,4% təşkil edib. Müxtəlif mal və xidmətlərin qiymətlərində kəskin artım qeydə alınıb ki, bu da xüsusilə kənd təsərrüfatı məhsullarında nəzərə çarpır.
İqtisadiyyat naziri Vaan Kerobyan bundan əvvəl Ermənistanda inflyasiyanın qonşu ölkələrlə müqayisədə xeyli aşağı olduğunu bildirmişdi. İlk beş ayın nəticələrinə görə, 9% təşkil edir.
Nazir izah edib ki, hökumətin rolu iqtisadi artımın faydalarını bölüşdürməkdir ki, əhalinin imkansız təbəqələri inflyasiyanın təsirini mümkün qədər az hiss etsinlər.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB