Bu gün Ermənistanın Rusiyanı, ABŞ-ı və Fransanı özünə tərəfdaş hesab etməsi, əsasən bu ölkələrdə nüfuzlu diaspora strukturları qurmuş çoxlu sayda etnik ermənilərin məskunlaşması ilə əlaqədardır. Erməni idxalının üç liderinə Rusiya, Çin və İran daxildir, lakin ABŞ və Fransa Ermənistanın siyasi institutlarına böyük təsir göstərir, bəzən də Cənubi Qafqaz respublikasının inkişafının xarici siyasət vektorunu müəyyənləşdirir.
Bu günkü Ermənistan hazırda siyasi məyusluq məkanıdır. Müharibədəki məğlubiyyət arxada qalıb, qarşıda qeyri -müəyyənlik var və təbii ki, bunu erməni siyasətçilərinin ambisiyaları aradan qaldıra bilməz. Bunun fonunda Ermənistanın xarici tərəfdaşlarının strategiyası ehtiyatlı praqmatizmə endirilir, çünki respublikanın siyasi elitası hələ də çox vektorlu adlandıraraq geosiyasi məkanda manevr etməyi üstün tutur.
ABŞ Ermənistanla Azərbaycan arasında yalnız ATƏT çərçivəsində sülhün əldə olunmasına kömək etməyə hazırdır. Hazırda Vaşinqton belə hesab edir ki, bölgədəki güc balansında ciddi dəyişikliklər baş verməyib, ona görə də hadisələri məcbur etməməyi üstün tutur. Ağ Evin Qarabağdakı qanunsuz rejimi tanıması mümkün deyil. Məhdud hərbi kontingentin Ermənistana gətirilməsi isə ağlasığmazdır və ABŞ Konqresinin yerli separatizm məsələləri ilə məşğul olacağına inanmaq çətindir. Amerika siyasəti dünyanı alqışlayır, ancaq İrəvanı Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı mənasız spekulyasiyalara ən qısa zamanda son qoymağa çağırmır.
Doğrudur, ikinci Qarabağ müharibəsinin nəticəsi və ermənilərin axan qanlarına qarşı ABŞ-ın “passiv” mövqeyi erməni sakinləri qarşısında Vaşinqtonun nüfuzunu bir qədər “ləkələmişdi”. Lakin bu, hələ də Ermənistan hökumətinə aşağı faizlə kredit verməklə erməni gənclərinin təhsil alması üçün xarici proqramların maliyyələşdirilməsini dəstəkləyən ABŞ -ın Ermənistana qarşı siyasətini dəyişmədi. Əslində, Ağ Ev erməni diasporası üçün daha böyük əhəmiyyət qazanacaq və ona Ermənistan hökumətinin üzvləri ilə şəxsi işgüzar əlaqələrini gücləndirməyə kömək edəcək. Məntiq sadədir, Kaliforniyanın öz kiçik Ermənistanı olduğu halda niyə postsovet Ermənistanına kömək etmək lazımdır.
Qeyd edək ki, bu gün Fransa da Ermənistan hökumətinə Avropa Birliyi daxilində beynəlxalq tanınma imkanı verir. Ümumiyyətlə, Parisin ermənilərlə bağlı apardığı siyasət ABŞ-ın apardığı siyasətə bənzəyir, yəni o da İrəvanı dəstəkləyir və Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin tezliklə delimitasiyasında israr etmir. Bu gün küçədəki erməni adamı üçün Parisin zaman -zaman xatırladığı Fransa ilə Ermənistan arasında hərbi əməkdaşlığın nə olduğu isə sirr olaraq qalır.
Onu da qeyd edək ki, Fransadakı erməni diasporu bu gün də fransız hakimiyyətinin ən dözümlülərindən biridir, yəni onlar illərdir ki, Yelisey Sarayının siyasətini dəstəkləyirlər.
Belə görünür ki, Qərb kredit verərək Ermənistanla işləməyə hazırdır, lakin bununla belə Cənubi Qafqaz respublikasının iqtisadiyyatına sərmayə qoymağa elə də tələsmir. İşgüzar və investisiya mühitini qiymətləndirən beynəlxalq indekslərdə aşağı reytinqlər və bir çox başqa “maneələr” buna mane olur.
Qeyd edilməlidir ki, bu gün Ermənistan iqtisadiyyatının həyati fəaliyyətini yalnız Rusiya təmin edir.
Əslində bu gün Rusiya üçün Ermənistan ümumi dəyərlər sistemi ilə birləşən postsovet məkanının bir hissəsidir. Buna görə də Moskvanın əsl dəstəyini yalnız pulsuz bir siyasət çərçivəsində ortaya çıxan dəstəklə müqayisə etmək mümkün deyil.
...Amma buna baxmayaraq, ermənilər hələ də ruslardan gileylidirlər.
Ağasəf Babayev
(Yazıdakı bəzi faktlar rus saytlarından götürülüb)
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB