Etnik müxtəlifliyin bir əsrdən çoxdur Əfqanıstanda siyasət və qarşıdurmanın müəyyənedici faktoru olmasına baxmayaraq Taliban liderliyində yeni hökumətin qurulmasında mühüm rol oynayacağı da gözlənilir. 40 milyon əhalisi olan və fərqlərin ciddi parçalanmaya səbəb olduğu Əfqanıstanda heç bir etnik qrup mütləq əksəriyyəti təşkil etmir. Bəs Əfqanıstanda kimlər yaşayır və bu ölkənin etnik mozaikası necə formalaşır? SİA Əfqanıstanın etnik mənşəyi ilə əlaqədar araşdırmasını təqdim edir.
Puştunlar
Puştunlar Əfqanıstanda etnik əhalinin əksəriyyətini təşkil edir və onların ümumi əhalinin sayındakı payı 40 faizdir.
Müsəlman sünni Puştunların əksəriyyəti Puştu dilində danışır. Bu qrup 18 -ci əsrdən bəri dövləti və ordunu nəzarətdə saxlayır. 1996 və 2001 -ci illərdən sonra Əfqanıstanı ikinci dəfə nəzarətdə saxlayan Talibanda da puştunlar çoxluq təşkil edib. Daha əvvəl ABŞ tərəfindən dəstəklənən hökumətlərdə dövlət başçısı olaraq çalışmış Həmid Kərzai və Əşrəf Qani də bu etnik qrupdandır.
Puştunlar Pakistan sərhədindən İran sərhədinə qədər bölgədə yaşayırlar. Onlar siyasi, iqtisadi və mədəni baxımdan digər etnik qruplar tərəfindən daim tənqid olunur.
Taciklər
İkinci vacib etnik qrup olan taciklər əhalinin dörddə birini təşkil edir, bu qrup farsca danışır. Bu etnik qrup əsasən şimalda, qərbdə Herat əyalətində və hazırda Talibanla ən böyük döyüşün aparıldığı Pəncşir Vadisində yaşayır. Pəncşir Vadisi 1980 -ci illərdə keçmiş Sovet İttifaqı əsgərlərinə qarşı ən çox müqavimət göstərildiyi yer kimi tanınır. Sovet işğalına müqavimət göstərən məşhur Əfqanıstanlı sərkərdə Əhməd Şah Məsudun oğlu Əhməd Məsud hələ də Pəncşir əyalətində qurulan yerli qrupların başında Talibanla mübarizəni davam etdirir. Tacik əsilli Əhməd Şah Məsud 9 sentyabr 2001 -ci ildə Əl -Qaidənin hücumu nəticəsində öldü. Tacik əsilli Burhanuddin Rabbani, Taliban Kabulu ələ keçirməzdən əvvəl 1992-1996 -cı illərdə Əfqanıstan Prezidenti vəzifəsində çalışıb.
Keçmiş vitse -prezident və Talibanla danışıqlar aparan Abdullah Abdullahın etnik mənşəli Puştun və Tacikdir. Ancaq onun tacik kimliyi daha çox nəzərə çarpır.
Hazaralar
Hazaralar əhalinin 10 faizini təşkil edir. Orta Asiyadan olan bu qrup fars ləhcəsində danışır. Təriqət məzhəbinə görə şiə olan bu qrupun üzvləri xüsusilə Taliban tərəfindən uzunmüddətli təzyiqlərə məruz qalıblar.
Hazaralar İŞİD –in də hədəfləri idi.
Özbəklər
Şimalda Özbəkistanın sərhədində yaşayan özbəklər bu ölkədə əhalinin 10 faizini təşkil edir. Bu sünni müsəlman qrupunun Özbəkistan və Türkiyə ilə güclü mədəni əlaqələri var.
Qeyd edək ki, Talibana qarşı döyüşən komandir Rəşid Dostum özbək əsillidir.
Digər etnik qruplar
Türkmənlər, Qırğızlar, Qazaxlar, Beruçluslar və Nuristanlılar, sayları az olsa da, ölkədəki digər etnik qrupları təşkil edir.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB