Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovun Bakı səfərinin gərgin keçəcəyi əvvəlcədən məlum idi. Rusiyanın Dağlıq Qarabağ məsələsində tərəf tutduğu hər kəsə bəlli olsa da diplomatın növbəti səfəri iki ölkə arasında həllini gözləyən bir neçə problemin də müzakirə edilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı.

\"Zənnimcə, bu, fəlakətə səbəb olar\"

Rusiyalı nazir Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının tələbələri ilə görüşdə bildirib ki, Rusiya lap əvvəldən bu münaqişənin həllini tapmaqda kömək etməyə çalışıb: "Son 2-3 ildə Rusiya ABŞ və Fransa ilə birlikdə ATƏT-in Minsk qrupunun üzvü olmaqla yanaşı, öz təkliflərini də irəli sürüb. Prezident Dmitri Medvedev şəxsən Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinə bu formatda nizamasalma haqqında razılığa mane olan problemlərin müzakirəsinə başlamağı təklif edib. Ötən iki ildə mübahisəli məsələlərin sayı xeyli azalmışdır. Lakin 2-3 ən çətin məsələ qalıb. Bu iş davam etdiriləcək".

Nazirin sözlərinə görə, münaqişənin həlli uzanır, lakin hər iki tərəfi razı salacaq razılaşmaların axtarılması üçün başqa yol yoxdur: "Əlbəttə, əgər hərbi yoldan danışmasaq. Zənnimcə, bu, fəlakətə səbəb olar".

Ümumiyyətlə, Rusiyanın ötən 3 ildə Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı vasitəçilik səyləri uğursuz alınıb. Rəsmi Moskvanın bütün cəhdlərinin nəticəsi yalnız münaqişə ətrafında status-kvonun saxlanması olub. Yenidən prezident seçilən Vladimir Putinin Rusiyanın Qarabağ kursunun dəyişəcəyi o qədər də inandırıcı deyil. Lavrov İrəvanda verdiyi açıqlamalarda deyib ki, Rusiya münaqişənin nizamlanması üçün Madrid prinsiplərinin əsas sənəd kimi qalmasında israrlıdır.

"Transxəzər" layihəsi niyə əngəllənir?

Uzun müddətdir ortaq məxrəcə gəlinməyən Xəzərin statusu məsələsi də öz həllini gözləyir. Çünki Xəzərin statusu məsələsində Rusiyanın mövqeyi İranın tutduğu mövqedən heç də fərqlənmir.

Qərbin dəstəklədiyi "Transxəzər" qaz kəməri layihəsi Cənub enerji dəhlizinin bir hissəsidir. Avropa İttifaqı onun reallaşması üçün ötən il Bakı və Aşqabadla danışıqlara başlayıb. Azərbaycan layihəyə isti baxmasa da, artıq mövqeyini dəyişib və "Transxəzər"lə bağlı müqavilə imzalamağa hazırlaşır.

Rəsmi Moskva hər fürsətdə bəyan edir ki, "Transxəzər" qaz kəmərinin tikintisi bütün Xəzəryanı ölkələrin razılığının alınmasını tələb edir.

Hətta Rusiyanın keçmiş prezidenti Dmitri Medvedev "Transxəzər" qaz kəmərinin tikintisini "kifayət qədər mürəkkəb məsələ" adlandırıb: "Bu məsələ Xəzər dənizinin daxili dəniz kimi statusundan birbaşa asılıdır və Xəzər sammitinə daxil olan bütün ölkələrin mövqeyinin razılaşdırılmasını tələb edir".

Bakı səfərindən öncə İrəvanda Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə və Azərbaycanın qoşulmağa hazırlaşdığı "Transxəzər" qaz kəməri layihəsinə dair bəyanatlar verən Lavrov deyib ki, Azərbaycan, Türkmənistan və Avropa İttifaqının "Transxəzər" qaz kəmərinin çəkilməsi bütün sahilyanı ölkələrin mövqeyi nəzərə alınmaqla həll edilməlidir.

Azərbaycan və Türkmənistan isə hesab edir ki, bu layihənin həyata keçirilməsinə dair məsələ ikitərəfli münasibətlərə aiddir, onun digər sahilyanı ölkələrə aidiyyəti yoxdur. Rusiya isə "Transxəzər" layihəsini əngəlləmək məqsədilə təzyiqlərə Türkmənistandan başlayıb. Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyi isə ölkənin energetika sahəsində Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşmasına Rusiyanın rəsmi strukturlarının mövqeyinin anlaşılmaz olduğunu bəyan edib.

Qəbələ RLS-lə bağlı nəticəsiz qalan danışıqlar

Ermənistanın baş nazir Tiqran Sarksiyan bəyan edib ki, Ermənistan Rusiyaya radiolokasiya stansiyası tikmək üçün öz ərazisində yer verməyə hazırdır. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovla olan görüşü barədə danışan baş nazir bildirib ki, bu sırada "Metsamor" AES-in yeni blokunun tikintisi barədə müzakirələr aparıb.

Ermənistanın baş naziri qeyd edib ki, Moskva ilə siyasi müttəfiqdirlər və İrəvan atdığı bütün addımlar barədə Rusiyanı məlumatlandırır.

Rusiya xarici işlər nazirinin Bakıya səfərində Qəbələ RLS məsələsinin də əsas müzakirə mövzularından biri olacağını heç kim istisna etmirdi.

Çünki Rusiya ilə Azərbaycan arasında Qəbələ RLS-lə bağlı danışıqlar hələ ki, nəticəsiz qalıb. Rusiya mətbuatında yayılan xəbərlərə görə, 15 milyon dollarlıq icarə haqqı ətrafında danışıqlar getdiyi bir vaxtda Azərbaycan stansiyanın icarəsi üçün hər il üçün 300 milyon dollar tələb edib. Rusiya tərəfi isə bu məbləği ödəməyə hazır olmadığını bildirib. Bu ilin iyun ayında stansiyanın icarə müddəti başa çatır. Əgər razılıq əldə edilməsə, Rusiyanın Qəbələ RLS-dən çəkilməkdən başqa yolu qalmır. Ekspertlər isə Rusiyanın bu addımı atacağını düşünmürlər. Rusiyanın bununla bağlı Ermənistan kartını işə salması da vəziyyəti dəyişməyəcək. Çünki bu mümkün olsaydı, Rusiya çoxdan bu addımı atmış olardı.

Siyasi ekspertlərin fikrincə, Sergey Lavrovun Azərbaycan səfəri tamamilə uğursuz olub. Çünki ətrafında müzakirələr aparılan mövzulardan bəlli oldu ki, Lavrov Bakıya Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsini həll etmək üçün deyil, Azərbaycandan Rusiya üçün güzəştlər istəməyə görə gəlib.

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə

Digər layihələrimiz


VTB