Turistlərin ən çox üz tutduğu tarixi-memarlıq abidələri hansılardır? - ARAŞDIRMA

Azərbaycan zəngin tarixə və çoxəsrlik memarlıq irsinə malik ölkə kimi turistlərin böyük marağına səbəb olur. Xarici turistlərin ən çox ziyarət etdiyi tarixi və memarlıq abidələri sırasında İçərişəhər, Qız Qalası, Şirvanşahlar Sarayı, Atəşgah Məbədi və Heydər Əliyev Mərkəzi xüsusi yer tutur. Bununla yanaşı, Şəki, Qəbələ, Gəncə və Qarabağ bölgələrində yerləşən qədim tikililər də həm tarixi, həm də memarlıq baxımından turistlərin diqqətini cəlb edir.

Azərbaycanın memarlıq irsini beynəlxalq səviyyədə daha effektiv tanıtmaq üçün müasir reklam və rəqəmsal texnologiyalardan geniş istifadə olunmalıdır. Xarici dillərdə sənədli filmlərin hazırlanması, sosial şəbəkələrdə tanıtım kampaniyalarının artırılması, beynəlxalq turizm sərgilərində fəal iştirak və virtual turların yaradılması bu sahədə mühüm rol oynaya bilər. Eyni zamanda, tarixi abidələrin ətrafında infrastrukturun yaxşılaşdırılması, peşəkar bələdçi xidmətlərinin artırılması və turistlər üçün məlumatlandırıcı platformaların hazırlanması vacibdir.

Xüsusilə UNESCO siyahısına daxil edilmiş abidələr daha çox ön plana çıxarılmalıdır. Şəki Xan Sarayı, Qobustan Qayaüstü Rəsmləri və Qarabağ bölgəsində bərpa olunan tarixi məscidlər, qalalar və saray kompleksləri Azərbaycanın mədəniyyətini və tarixini dünyaya tanıtmaq baxımından böyük potensiala malikdir. Bu abidələrin beynəlxalq tədbirlərdə və turizm layihələrində daha geniş təqdim olunması ölkəmizə turist axınının artmasına mühüm töhfə verə bilər.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib:

Xəritədə dünya əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət abidələrindən bəzi nümunələr verilmişdir: Qobustan qayaüstü təsvirləri (mezolit-orta əsrlər), Şirvanşahlar Sarayı kompleksi (XIII-XIV əsrlər), "İçəri şəhər" memarlıq-şəhərsalma kompleksi (XIII-XIV əsrlər), Qız qalası (VI-XII əsrlər), Dördbucaqlı Mərdəkan qəsri (XIII-XIV əsrlər), Ramana qəsri (XII-XIV əsrlər), "Atəşgah" məbəd kompleksi (XVIII əsr), Naxçıvan şəhərindəki Mömünəxatın türbəsi (1186-1187-ci illər), Yusif Küseyir oğlu türbəsi (1161-1162-ci illər), Culfa şəhərindəki Gülüstan türbəsi (XIII əsr), Şəki Xan sarayı (XVIII-XIX əsrlər), Bərdə şəhərindəki "Allah-Allah" türbəsi və Nüşabə qalası (1322-ci il), Dəvəçi şəhərinin Qalaaltı kəndindəki Çıraqqala (V-VI əsrlər) və s. Tarixi abidələrimizi qorumaq hər bir Azərbaycan vətəndaşının mənəvi borcudur.

Bakı şəhərində turistlərin ən çox üz tutduğu tarixi-memarlıq abidələri hansılardır?

Bakı şəhəri zəngin tarixi və müasir memarlığın vəhdəti ilə turistlərin ən çox maraq göstərdiyi məkanlardan biridir. Xarici qonaqların xüsusilə ziyarət etdiyi abidələr sırasında İçərişəhər, Qız Qalası və Şirvanşahlar Sarayı mühüm yer tutur. Bu qədim memarlıq nümunələri Azərbaycanın orta əsr tarixini və mədəni irsini əks etdirdiyi üçün turistlər tərəfindən böyük maraqla qarşılanır. Dar küçələr, qədim daş tikililər və milli atmosfer Bakının tarixi hissəsini daha cəlbedici edir.

Bununla yanaşı, Bakının müasir memarlıq nümunələri də turistlərin diqqətini çəkir. Heydər Əliyev Mərkəzi öz qeyri-adi memarlıq üslubu ilə dünyanın ən tanınmış binalarından hesab olunur. Alov Qüllələri, Bakı Bulvarı və Atəşgah Məbədi də turistlərin ən çox şəkil çəkdirdiyi və ziyarət etdiyi yerlər sırasındadır. Bu abidələr Bakının həm qədim tarixini, həm də müasir inkişafını bir arada nümayiş etdirir.

Bölgələrdə turistlərin ən çox üz tutduğu tarixi-memarlıq abidələri hansılardır?

Azərbaycanın bölgələrində turistlərin ən çox üz tutduğu tarixi və memarlıq abidələri sırasında Şəki Xan Sarayı xüsusi yer tutur. Şəkinin qədim karvansarayları və tarixi küçələri də turistlərin böyük marağına səbəb olur. Bundan başqa, Qobustan Qayaüstü Rəsmləri qədim insan yaşayışını və mədəniyyətini əks etdirdiyi üçün dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn turistlər tərəfindən ziyarət edilir.

Qəbələ, Gəncə və Qarabağ bölgələrində yerləşən tarixi məkanlar da turistlərin diqqətini çəkir. Nizami Məqbərəsi, Kiş Alban Məbədi və Şuşa Qalası Azərbaycanın zəngin tarixini və memarlıq irsini nümayiş etdirən önəmli abidələr sırasındadır. Xüsusilə Şuşada bərpa olunan tarixi məscidlər və mədəniyyət abidələri son illərdə turistlərin böyük marağına səbəb olur.

Yerli və xarici turistlər üçün turlar necə təşkil olunur?

Yerli və xarici turistlər üçün turlar xüsusi plan əsasında təşkil olunur. İlk olaraq turistlərin maraq dairəsi, səfər müddəti və büdcəsi nəzərə alınaraq marşrut hazırlanır. Turlar zamanı tarixi abidələr, muzeylər, istirahət mərkəzləri və təbiət məkanları proqram daxilinə salınır. Yerli turistlər üçün əsasən ölkədaxili istirahət və əyləncə turları təşkil olunduğu halda, xarici turistlərə Azərbaycanın tarixi, milli mədəniyyəti, mətbəxi və memarlıq abidələri daha geniş şəkildə tanıdılır.

Turların təşkili zamanı nəqliyyat, otel, bələdçi xidməti və təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilir. Xarici turistlər üçün müxtəlif dillərdə danışan peşəkar bələdçilər cəlb olunur və onlar turistlərə abidələr haqqında ətraflı məlumat verirlər. Bundan əlavə, sosial şəbəkələr, turizm şirkətləri və beynəlxalq sərgilər vasitəsilə turlar reklam edilir və turistlərin ölkəyə marağının artırılması məqsədilə müxtəlif endirim və paket proqramlar təqdim olunur.

Turistlərə abidələrimiz haqqında məlumat verən şəxslər hər bir abidədə varmı?

Turistlərin daha çox ziyarət etdiyi bir çox tarixi və memarlıq abidələrində bələdçilər və ya məlumatlandırıcı əməkdaşlar fəaliyyət göstərirlər. Xüsusilə İçərişəhər, Şirvanşahlar Sarayı, Qız Qalası və Şəki Xan Sarayı kimi məşhur turizm məkanlarında turistlərə abidələrin tarixi, memarlıq xüsusiyyətləri və mədəni əhəmiyyəti barədə məlumat verən peşəkar bələdçilər olur.

Lakin bütün abidələrdə daimi bələdçi xidməti olmaya bilər. Daha az tanınan və ya bölgələrdə yerləşən bəzi tarixi məkanlarda yalnız məlumat lövhələri yerləşdirilir. Buna görə də turizm sahəsində inkişaf üçün bütün mühüm abidələrdə müxtəlif dillərdə danışan bələdçilərin və elektron məlumat sistemlərinin yaradılması vacib hesab olunur.

Tarixi abidələrin yanında turistlərə abidələrimizin simvolik suvenir satışı necə təmin olunur?

Tarixi abidələrin yanında turistlərə suvenir satışı adətən xüsusi təşkil olunmuş satış nöqtələri vasitəsilə təmin olunur. Məsələn, İçərişəhər və Şirvanşahlar Sarayı kimi turistik məkanlarda icazəli suvenir dükanları fəaliyyət göstərir. Bu yerlərdə milli ornamentli əl işləri, xalça nümunələri, keramika məmulatları və Azərbaycan mədəniyyətini əks etdirən xatirə hədiyyələri satılır.

Suvenir satışı adətən dövlət və ya turizm qurumlarının nəzarəti altında təşkil olunur ki, həm abidələrin qorunması təmin edilsin, həm də yerli sənətkarların məhsulları düzgün şəkildə təqdim olunsun. Bundan əlavə, bəzi muzey və tarixi komplekslərdə xüsusi satış guşələri yaradılır və turistlərə mədəni irsimizi tanıdan məhsulların rahat şəkildə əldə olunması üçün şərait təmin edilir.

Bələdçilər hansı təlimlərə cəlb olunur?

Bələdçilər müxtəlif ixtisaslaşdırılmış təlimlərə cəlb olunurlar. Bu təlimlər onların turistlərlə düzgün ünsiyyət qurması, abidələr haqqında dəqiq və tarixi baxımdan doğru məlumat verməsi və xidmət keyfiyyətini artırması üçün təşkil edilir. Əsasən tarix və mədəniyyət abidələri barədə dərin biliklər, turizm marşrutlarının hazırlanması və təhlükəsizlik qaydaları üzrə dərslər keçirilir.

Bundan əlavə, bələdçilər xarici dillər (xüsusilə ingilis dili və rus dili) üzrə təkmilləşdirmə kursları, ilk yardım və fövqəladə hallar zamanı davranış qaydaları, həmçinin müştəri xidməti və kommunikasiya bacarıqları üzrə təlimlərə də qatılırlar. Bu təlimlər sayəsində onlar həm yerli, həm də xarici turistlərə daha peşəkar və keyfiyyətli xidmət göstərə bilirlər.