Uşaqların qulağını deşdirmək nə vaxt daha təhlükəsizdir? Valideynlər bunları bilməlidir - ARAŞDIRMA

Uşaqlarda qulaq deşdirmək bir çox ailədə həm estetik, həm də ənənəvi seçim kimi geniş yayılıb. Lakin prosedurun hansı yaşda aparılması, sırğanın materialı və sonrakı qulluq uşağın sağlamlığı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Latın Amerikası ölkələrinin bir sıra icmalarında qız uşaqlarının qulağının körpəlikdə deşilməsi geniş yayılmış mədəni ənənədir. Bəzi yerlərdə bu, hətta xəstəxanada həyata keçirilə bilir. Hindistanda isə qulaq deşdirmə ənənəvi olaraq uşaqlıq dövründə keçirilən Karnavedha mərasimi ilə əlaqələndirilir.

ABŞ-da isə yanaşma daha fərqlidir. Amerika Pediatriya Akademiyası qulaq deşdirmənin düzgün və təhlükəsiz şəraitdə aparıldığı halda müxtəlif yaşlarda mümkün olduğunu bildirir, lakin ümumi yanaşma uşağın deşilmiş nahiyəyə özü qulluq edə biləcək qədər böyüməsini gözləməkdir.

Yəni “körpəlikdə qulaq deşdirmək mütləq təhlükəlidir” və ya “mütləq filan yaşda edilməlidir” demək düzgün deyil.

Ən vacib məsələ – harada və kim tərəfindən deşilir?

Qulaq deşimi sadəcə kosmetik prosedur kimi görünməməlidir. Əslində dəri baryeri pozulduğu üçün infeksiya riski yaranır.

Uşaqda:

* steril və peşəkar şərait seçilməli;
* proseduru təcrübəli mütəxəssis həyata keçirməli;
* istifadə olunan alət və materialların steril olmasına əmin olunmalı;
* deşmə ev şəraitində və qeyri-steril alətlərlə aparılmamalıdır.

Sırğanın materialı xüsusilə önəmlidir

İlk sırğanın materialına diqqət etmək lazımdır. Nikel bəzi uşaqlarda allergik kontakt dermatit yarada bilər. Bu zaman qaşınma, qızartı, səpgi və uzunmüddətli qıcıqlanma meydana çıxa bilər.

İlk sırğa üçün həkim və peşəkar piercerlə material seçimini müzakirə etmək daha doğrudur. Amerika Pediatriya Akademiyası ilkin sırğalarda qızıl postların allergik reaksiya ehtimalını azaltmağa kömək edə biləcəyini qeyd edir.

Peşəkar piercing təşkilatı isə keyfiyyətli implant dərəcəli titan kimi materialları da uyğun seçimlər arasında göstərir.

Deşildikdən sonra necə qulluq edilməlidir?

Ən çox edilən səhvlərdən biri qulağı həddindən artıq təmizləmək və müxtəlif antiseptiklərdən istifadə etməkdir.

Müasir peşəkar piercing tövsiyələrində:

Əlləri yumaq – sırğaya və qulağa toxunmazdan əvvəl əllər yaxşı yuyulmalıdır.

Steril fizioloji məhluldan istifadə etmək – 0,9% natrium-xlorid tərkibli steril salin məhlulu yumşaq seçim hesab olunur.

Sırğanı davamlı oynatmamaq – əvvəllər sırğanı mütləq fırlatmaq tövsiyə edilirdi. Lakin müasir peşəkar tövsiyələrdə sağalma zamanı sırğanı lazımsız yerə çevirməyin qıcıqlanmanı artıra biləcəyi bildirilir.

Spirt və oksigenli suya diqqət – peşəkar piercing qaydaları spirt, hidrogen-peroksid, yod və digər sərt maddələrin yeni deşilmiş nahiyəni qıcıqlandıra və sağalmanı gecikdirə biləcəyini bildirir.

Sırğanı tez çıxarmamaq – deşik tam sağalmadan sırğanı çıxarmaq kanalın bağlanmasına və problemlərə səbəb ola bilər. AAP ilkin sırğanın təxminən 4–6 həftə çıxarılmamasını tövsiyə edir.

İlk günlərdə nələr normal sayıla bilər?

Yeni deşilmiş qulaqda ilk həftələrdə:

* yüngül ağrı və həssaslıq,
* qaşınma,
* az miqdarda qızartı,
* şəffaf və ya açıq rəngli mayenin quruyaraq qabıq əmələ gətirməsi müşahidə oluna bilər. Bunlar hər zaman infeksiya demək deyil.

Bəs hansı əlamətlər təhlükəlidir?

Aşağıdakılar infeksiyaya işarə edə bilər:

* getdikcə artan şişkinlik;
* qulağın isti olması;
* güclü və artan ağrı;
* yayılan qızartı;
* sarı, yaşıl və ya irinli axıntı;
* qanama;
* uşağın hərarətinin qalxması;
* uşağın ümumi vəziyyətinin pisləşməsi.

Belə halda pediatr və ya həkimə müraciət etmək lazımdır. İnfeksiya şübhəsi olduqda sırğanı özbaşına çıxarmaq da düzgün olmaya bilər; NHS və peşəkar piercing tövsiyələri bunun həkimlə məsləhətləşdirilməsini tövsiyə edir, çünki deşiyin bağlanması infeksiyanı içəridə saxlaya bilər.

Körpələrdə ayrıca nəyə diqqət etmək lazımdır?

Körpələr sırğaya toxuna, dartıb çıxara və ya paltarına ilişdirə bilərlər. Buna görə sırğanın:

* çox iri və sallanan olmaması,
* iti və çıxıntılı hissələrinin olmaması,
* qulaq məməsini sıxmaması,
* arxa hissəsinin həddindən artıq bərk bağlanmaması vacibdir. Çox sıx sırğa qulaq məməsinə təzyiq göstərərək qan dövranını poza və qıcıqlanmanı artıra bilər.

Qulağın hansı hissəsini deşmək daha təhlükəsizdir?

Uşaqlarda söhbət gedirsə, qulaq məməsi ilə qulağın qığırdaq hissəsini ayırmaq lazımdır. Qığırdaq deşimi daha ciddi infeksiyalarla əlaqələndirilə bilər. Buna görə uşaqlarda qulaq məməsinin deşilməsi ilə qığırdaq deşilməsi eyni məsələ deyil.

Uşağın qulağını neçə aylığında və ya neçə yaşında deşdirməkdən daha vacib məsələ prosedurun steril şəraitdə aparılması, uyğun materialdan hazırlanmış sırğanın seçilməsi və sonrakı qulluq qaydalarına əməl edilməsidir. Bununla yanaşı, körpəlikdə deşdirmə mədəni baxımdan dünyanın müxtəlif yerlərində geniş yayılmış olsa da, uşağın özünün qulluq edə biləcəyi yaşa qədər gözləməyi üstün tutan pediatrik yanaşma da mövcuddur.

Ayşən Vəli