Dəriyə qulluqda mövsüm fərqi: hansı səhvləri edirik? - ARAŞDIRMA

Mövsümlərin dəyişməsi təkcə hava şəraitinə deyil, dərinin vəziyyətinə də təsir göstərir. Temperaturun yüksəlməsi və ya azalması, havanın rütubət səviyyəsi, külək, günəş şüaları və qapalı məkanlarda istilik sistemlərinin işləməsi dərinin nəm balansını dəyişə bilər. Bu səbəbdən dəriyə qulluq qaydalarının mövsümə uyğunlaşdırılması sağlam dərinin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Dəri orqanizmin xarici mühitlə təmasda olan ən böyük orqanıdır və onu xarici təsirlərdən qoruyan təbii müdafiə baryerinə malikdir. Bu baryer dərinin nəmini saxlamağa, zərərli maddələrin və mikroorqanizmlərin təsirini azaltmağa kömək edir. Lakin temperaturun kəskin dəyişməsi, düzgün seçilməyən kosmetik vasitələr və həddindən artıq təmizləmə dərinin müdafiə funksiyasını zəiflədə bilər. Nəticədə quruluq, qızartı, qabıqlanma, qaşınma və həssaslıq kimi problemlər meydana çıxa bilər.

Payız və qış aylarında dəriyə qulluq

Soyuq havalarda dərinin quruması daha çox müşahidə olunur. Aşağı temperatur, külək və qapalı məkanlarda istilik sistemlərinin yaratdığı quru hava dəridən nəmin itirilməsini sürətləndirə bilər. Xüsusilə üz, dodaqlar və əllər bu təsirlərə daha çox məruz qalır.

Belə dövrlərdə dərinin nəmini qorumaq üçün uyğun nəmləndirici vasitələrdən istifadə etmək vacibdir. Dərinin tipinə uyğun krem seçilməli, yuyunduqdan sonra dəri tam qurumadan nəmləndirici tətbiq olunmalıdır. Çox isti su ilə yuyunmaqdan çəkinmək lazımdır, çünki bu, dərinin təbii yağ qatını zəiflədərək quruluğu artıra bilər.

Qışda günəşdən qorunma vasitələrinin istifadəsini də dayandırmaq düzgün deyil. Ultrabənövşəyi şüalar buludlu havada da dəriyə təsir göstərə bilər. Xüsusilə açıq havada uzun müddət olan insanlar günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə etməlidirlər.

Yaz aylarında dəriyə qulluq

Yazda temperatur yüksəldikcə və günəşli günlərin sayı artdıqca dəri ultrabənövşəyi şüalara daha çox məruz qala bilər. Bu dövrdə günəşdən qorunma, dərinin təmiz saxlanılması və nəmləndirilməsi əsas qulluq istiqamətləridir.

Günəşdən qoruyucu vasitə seçərkən geniş spektrli, ən azı SPF 30 olan məhsullara üstünlük verilməsi tövsiyə olunur. Məhsul açıq havada olarkən təlimata uyğun olaraq yenilənməli, uzun müddət günəş altında qalmaqdan, xüsusilə günəşin daha güclü olduğu saatlarda birbaşa şüalanmadan mümkün qədər qorunmaq lazımdır.

Yaz aylarında bəzi insanlarda dəri həssaslığı, qızartı və səpkilər arta bilər. Bunun səbəbi yalnız mövsüm dəyişikliyi deyil, həm də allergenlər, kosmetik vasitələr və mövcud dəri xəstəlikləri ola bilər. Buna görə də yeni kosmetik məhsulları ehtiyatla seçmək, eyni vaxtda çoxsaylı aktiv tərkibli vasitələrdən istifadə etməmək məsləhətdir.

Yayda dəriyə qulluq

İsti havalarda tərləmə artır, dəri səthində yağ və çirkləndirici maddələr toplana bilər. Bu vəziyyət bəzi insanlarda məsamələrin tutulmasına və sızanaqların artmasına şərait yaradır. Bununla belə, dərini tez-tez və sərt vasitələrlə yumaq problemi həll etmək əvəzinə, dərinin müdafiə baryerini zədələyə bilər.

Yay aylarında dərini yumşaq təmizləyici vasitələrlə təmizləmək, dəri tipinə uyğun yüngül nəmləndirici seçmək və günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək vacibdir. Tərlədikdən sonra üzü və bədəni uyğun qaydada təmizləmək faydalıdır. Günəşdən qorunmaq üçün kölgədə qalmaq, qoruyucu geyim və baş örtüyündən istifadə etmək də əhəmiyyətlidir.

Dəniz və hovuzdan sonra dərini təmiz su ilə yaxalamaq məsləhətdir. Duzlu su, hovuz suyundakı dezinfeksiyaedici maddələr və günəşə uzun müddət məruz qalmaq bəzi insanlarda quruluq və qıcıqlanma yarada bilər. Gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etmək də ümumi sağlamlıq üçün vacibdir, lakin su içmək təkbaşına dəri quruluğunun müalicəsi hesab edilmir.

Mövsüm dəyişdikdə kosmetik vasitələri dəyişmək vacibdirmi?

Dəriyə qulluq vasitələrinin hər mövsüm mütləq dəyişdirilməsi tələb olunmur. Seçim dərinin tipindən, mövcud problemlərdən, yaşdan və ətraf mühit şəraitindən asılıdır. Məsələn, soyuq havada daha zəngin tərkibli nəmləndirici rahatlıq yarada bilər, isti havada isə daha yüngül teksturalı məhsul daha münasib ola bilər.

Dəridə quruluq və həssaslıq yarananda tərkibində ətir və qıcıqlandırıcı maddələr olan vasitələrdən istifadəni azaltmaq faydalı ola bilər. Dərini tez-tez pilinq etmək, sərt skrablardan istifadə etmək və müxtəlif turşuları eyni vaxtda tətbiq etmək qıcıqlanma riskini artıra bilər. Xüsusilə retinoidlər və digər aktiv maddələrdən istifadə edən şəxslər günəşdən qorunmaya diqqət etməli və vasitələri müvafiq təlimata uyğun tətbiq etməlidirlər.

Yeni məhsul istifadə etməzdən əvvəl onu dərinin kiçik bir sahəsində sınaqdan keçirmək həssaslıq riskini qiymətləndirməyə kömək edə bilər. Lakin belə sınaq allergik reaksiyanın baş verməyəcəyinə tam zəmanət vermir.

Dəri problemləri nə zaman həkim müayinəsi tələb edir?

Mövsüm dəyişdikdə yaranan yüngül quruluq və dartılma hissi düzgün qulluqla azala bilər. Ancaq qızartı uzun müddət davam edirsə, dəri çatlayırsa, güclü qaşınma, ağrı, şişkinlik və ya yayılan səpkilər meydana çıxırsa, dermatoloqa müraciət etmək lazımdır.

Dəridə yeni yaranan və dəyişən xal, sağalmayan yara, qeyri-adi ləkə və ya qanama da həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir. Bu əlamətləri yalnız mövsüm dəyişikliyi ilə əlaqələndirmək düzgün deyil.

Nəticə etibarilə, mövsüm dəyişdikdə dəriyə qulluqda əsas məqsəd çoxsaylı kosmetik vasitələrdən istifadə etmək deyil, dərinin təbii müdafiə baryerini qorumaq, nəmləndirməni təmin etmək və günəşin zərərli təsirlərindən müdafiə olunmaqdır. Dərinin ehtiyaclarını düzgün müəyyənləşdirmək, uyğun məhsullar seçmək və davamlı problemlər zamanı mütəxəssisə müraciət etmək sağlam dəriyə qulluq üçün ən doğru yanaşmadır.

Ayşən Vəli