"Artıq ənənəvi məktəb modeli əvvəlki formada qala bilməz. Lakin bu, fiziki məktəbin və müəllimin əhəmiyyətini itirməsi demək deyil. Əksinə, qarşıdakı dövrdə əsas dəyişiklik məktəbin və müəllimin funksiyasının yenilənməsi ilə bağlı olacaq". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında təhsil mütəxəssisi Əlmusa Atamaliyev deyib.
Onun sözlərinə görə, rəqəmsal təhsilin genişlənməsi ilk növbədə şagirdin təhsil prosesində daha aktiv iştirakına imkan yaradacaq: "Ənənəvi sistemdə bütün şagirdlərə, əsasən, eyni proqram və eyni temp tətbiq olunur. Halbuki rəqəmsal platformalar şagirdin bilik səviyyəsinə, marağına və öyrənmə sürətinə uyğun fərdi təhsil imkanları yaradır. Bu isə gələcəkdə “hamıya eyni təhsil” yanaşmasından “hər şagirdə uyğun təhsil” modelinə keçidi sürətləndirə bilər.
Digər tərəfdən, süni intellektin təhsildə istifadəsi də müəllimin fəaliyyətinə ciddi təsir göstərəcək. Süni intellekt testlərin hazırlanması, tapşırıqların fərdiləşdirilməsi, şagirdin nəticələrinin təhlili və müəyyən inzibati işlərin avtomatlaşdırılmasında müəllimə dəstək ola bilər. Amma burada bir məsələni xüsusi vurğulamaq lazımdır: süni intellekt müəllimi əvəz edən deyil, müəllimin imkanlarını genişləndirən vasitə olmalıdır.
Çünki təhsil yalnız dərslikdəki məlumatın mənimsənilməsi deyil. Şagirdin sosiallaşması, ünsiyyət qurması, milli-mənəvi dəyərlərinin formalaşması, komanda ilə işləməsi, emosional inkişafı və düzgün qərar verməsi də məktəbin əsas funksiyalarındandır. Bu baxımdan fiziki məktəb öz əhəmiyyətini qoruyacaq. Sadəcə, məktəbin funksiyası dəyişəcək. Məktəb gələcəkdə yalnız müəllimin dərs izah etdiyi məkan deyil, daha çox müzakirələrin, layihələrin, praktiki fəaliyyətlərin və sosial qarşılıqlı əlaqənin həyata keçirildiyi bir mühitə çevrilə bilər.
Hesab edirəm ki, gələcəyin əsas modeli hibrid təhsil olacaq. Şagird müəyyən nəzəri materialı rəqəmsal platformalar vasitəsilə müstəqil şəkildə öyrənə, məktəbdə isə həmin bilikləri müəllim və digər şagirdlərlə birlikdə müzakirə edib praktiki şəkildə tətbiq edə bilər. Belə yanaşma dərsin sadəcə müəllimin danışdığı, şagirdin isə dinlədiyi prosesdən çıxaraq daha interaktiv formaya keçməsinə şərait yaradacaq.
Təbii ki, rəqəmsallaşmanın müəyyən riskləri də var. Rəqəmsal imkanlara çıxışın bütün şagirdlər üçün eyni olmaması təhsil bərabərsizliyi yarada bilər. Bundan başqa, uşaqların ekran qarşısında həddindən artıq vaxt keçirməsi, internet təhlükəsizliyi, şəxsi məlumatların qorunması və süni intellektdən asılılıq kimi məsələlər də diqqətdə saxlanılmalıdır.
Ən vacib məsələlərdən biri isə şagirdin hazır cavaba öyrəşməməsidir. Texnologiya və süni intellekt məlumatı çox sürətlə təqdim edə bilər, amma şagirdin həmin məlumatı təhlil etməsi, sual verməsi, düzgün nəticə çıxarması və müstəqil düşünməsi məktəbin əsas vəzifələrindən biri olaraq qalacaq.
Nəticə etibarilə, rəqəmsal təhsil ənənəvi məktəbi yox etməyəcək, onu transformasiya edəcək. Gələcəyin məktəbində texnologiya daha çox istifadə olunacaq, təhsil fərdiləşəcək, müəllimin rolu isə informasiya ötürməkdən daha çox istiqamətləndirici və mentor funksiyasına keçəcək.
Məncə, gələcəyin uğurlu təhsil modeli “müəllim, yoxsa texnologiya?” seçimi üzərində qurulmayacaq. Əsas model müəllim, texnologiya və şagirdin düzgün əməkdaşlığı olacaq. Texnologiya təhsili daha çevik və əlçatan edə bilər, amma təhsilin mərkəzində yenə də insan və onun inkişafı dayanmalıdır".