“4 oktyabr Azərbaycan tarixində, xüsusilə də Vətən müharibəsinin salnaməsində mühüm əhəmiyyət daşıyan günlərdən biridir. Bu tarix Cəbrayıl şəhərinin işğaldan azad olunması ilə yanaşı, Azərbaycan xalqının uzun illər ərzində yaşatdığı doğma torpaqlara qayıdış arzusunun gerçəkləşməsinin rəmzinə çevrilib. Cəbrayılın azad edilməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində atılmış mühüm addımlardan biri olmaqla, dövlətimizin hərbi-siyasi qüdrətini və milli iradəsini də nümayiş etdirdi”.
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev deyib.
Deputat bildirib ki, Cəbrayıl Azərbaycan tarixində qədim yaşayış məskənlərindən biri kimi xüsusi yer tutur. Kiçik Qafqazın cənub-şərqində, Qarabağ silsiləsi və Gəyən düzü ərazisində yerləşən rayon cənubdan Araz çayı boyunca İranla həmsərhəddir. Cəbrayıl rayonunun tarixi və coğrafi mövqeyi onun Azərbaycanın ictimai, iqtisadi və mədəni həyatında əhəmiyyətli məkanlardan birinə çevrilməsinə imkan verib. Rayon 1930-cu ildə təşkil edilib, 1963-cü ildə inzibati ərazi vahidi kimi ləğv edilərək Füzuli rayonuna birləşdirilib, 1964-cü ildə isə yenidən müstəqil rayon kimi yaradılıb.
Tahir Rzayev qeyd edib ki, Cəbrayılın taleyi Azərbaycan xalqının yaşadığı ən ağır tarixi sınaqlardan biri ilə də bağlıdır. 1993-cü il avqustun 23-də rayon Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi. İşğal nəticəsində Cəbrayılın şəhəri və kəndləri dağıdıldı, əhali doğma yurdlarından didərgin salındı, tarixi-mədəni irsə ciddi ziyan vuruldu. Uzun illər ərzində Cəbrayıl sakinləri doğma torpaqlarına qayıtmaq ümidi ilə yaşadılar.
“Cəbrayılın işğalı xalqımız üçün yalnız ərazi itkisi deyildi. Bu, yüz minlərlə insanın öz doğma yurdundan məcburi köçkün düşməsi, tarixi-mədəni irsimizin dağıdılması və uzun illər ərzində ədalətsiz vəziyyətin davam etməsi demək idi. Lakin Azərbaycan xalqı heç vaxt bu reallıqla barışmadı. Dövlətimizin bütün imkanları səfərbər edildi və əsas məqsəd ərazi bütövlüyümüzün bərpası olaraq müəyyənləşdirildi”, – deyə komitə sədri vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Cəbrayılın azadlığı Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin uzun illər ərzində həyata keçirdiyi məqsədyönlü siyasətin nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycanın iqtisadi potensialının gücləndirilməsi, ordunun müasirləşdirilməsi, hərbi qüdrətin artırılması, beynəlxalq müstəvidə ölkəmizin mövqelərinin möhkəmləndirilməsi və milli həmrəyliyin təmin edilməsi 2020-ci ildə tarixi Zəfərin əldə olunması üçün mühüm zəmin yaratdı.
Tahir Rzayev bildirib ki, 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan dövlətinin qarşısında duran əsas strateji məqsədlərdən birinin – işğal altında olan torpaqların azad edilməsinin həyata keçirildiyi tarixi mərhələ oldu. Müharibənin ilk günündən Cəbrayıl istiqamətində mühüm uğurlar əldə edildi. Sentyabrın 27-də Böyük Mərcanlı və Nüzgar kəndləri azad edildi, oktyabrın 3-də isə Cəbrayıl rayonunun bir sıra yaşayış məntəqələri işğaldan azad olundu. Oktyabrın 4-də isə Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi elan edildi.
“Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi Vətən müharibəsinin ilk günlərində əldə olunan ən mühüm hərbi nəticələrdən biri idi. Prezident İlham Əliyevin həmin gün xalqa müraciətində ‘Cəbrayıl bizimdir!’ ifadəsi xalqımızın yaddaşında əbədi qaldı. Bu, sadəcə bir şəhərin azad edilməsi xəbəri deyildi. Bu, uzun illər işğal altında qalan torpaqlarımızın mərhələli şəkildə azad olunacağına dair Azərbaycan xalqında böyük inam yaratdı”, – deyə Tahir Rzayev bildirib.
Komitə sədrinin sözlərinə görə, Cəbrayıl əməliyyatının hərbi-strateji əhəmiyyəti də olduqca böyük idi. Cəbrayıl istiqamətində düşmənin qurduğu müdafiə xətlərinin yarılması Azərbaycan Ordusunun sonrakı əməliyyatlarının inkişafı üçün mühüm imkanlar yaratdı. Prezident İlham Əliyev də sonrakı çıxışlarında Cəbrayılın azad edilməsinin Ordunun mənəvi ruhuna və sonrakı qələbələrə təsirini xüsusi vurğulayıb.
“Burada Azərbaycan əsgərinin qəhrəmanlığı, şəhidlərimizin fədakarlığı və qazilərimizin şücaəti xüsusi qeyd edilməlidir. Bu qələbə böyük itkilər və ağır döyüşlər bahasına əldə olunub. Şəhidlərimizin qanı ilə azad edilən hər bir qarış torpaq Azərbaycan xalqı üçün müqəddəsdir. Cəbrayılın azadlığı da bu baxımdan bizim Zəfər tariximizin ən mühüm səhifələrindən biridir”, – deyə deputat əlavə edib.
Tahir Rzayev diqqətə çatdırıb ki, Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə hər il 4 oktyabrın Cəbrayıl şəhəri günü kimi qeyd olunması bu tarixi hadisənin əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm addımdır. Beləliklə, Cəbrayıl şəhərinin azad edildiyi gün dövlət səviyyəsində tarixi yaddaşın mühüm elementinə çevrilib.
“Cəbrayıl Şəhəri Gününün təsis olunması bizim tarixi yaddaşımıza, şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinə və Zəfər salnaməmizə ehtiramın ifadəsidir. Bu gün biz yalnız keçmişi xatırlamırıq. Eyni zamanda, Cəbrayılın gələcəyinə baxırıq. Çünki bu gün Cəbrayıl işğaldan azad edilmiş, yenidən qurulan və sakinlərinin qayıtdığı müasir bir şəhər kimi inkişaf edir”, – deyə komitə sədri vurğulayıb.
Deputat qeyd edib ki, Azərbaycanın Zəfərdən sonrakı mərhələdə qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri azad edilmiş ərazilərin bərpası və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsidir. Cəbrayıl da bu prosesin mühüm istiqamətlərindən biridir. Şəhərdə yaşayış kompleksləri, sosial obyektlər, yol-nəqliyyat infrastrukturu və digər layihələr həyata keçirilir. 2024-cü ilin sentyabrından etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Cəbrayıla qayıdışı başlayıb.
“Bu gün Cəbrayılın simasında biz həm Zəfərin nəticələrini, həm də Böyük Qayıdışın reallığını görürük. İşğal dövründə dağıdılmış şəhər bu gün yenidən qurulur, insanlar öz doğma yurdlarına qayıdırlar. Bu, Azərbaycan dövlətinin gücünün və Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyasının praktiki nəticəsidir. Vaxtilə məcburi köçkün düşmüş insanların bu gün öz ata-baba torpaqlarında yaşaması tarixi ədalətin bərpasının ən mühüm göstəricilərindəndir”, – deyə Tahir Rzayev bildirib.
Onun sözlərinə görə, Cəbrayılın bərpası yalnız yaşayış binalarının tikilməsi ilə məhdudlaşmır. Burada yeni iqtisadi imkanların formalaşdırılması, kənd təsərrüfatının inkişafı, müasir infrastrukturun yaradılması, məşğulluğun təmin olunması və regionun iqtisadi potensialının ölkənin ümumi inkişafına inteqrasiyası mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə rayonun Arazboyu əraziləri, münbit torpaqları və əlverişli coğrafi mövqeyi gələcəkdə kənd təsərrüfatı və digər iqtisadi sahələrin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.
“Cəbrayılın gələcəyi yalnız onun keçmişi ilə deyil, bu gün həyata keçirilən quruculuq işləri ilə də müəyyənləşir. Dövlətimiz burada müasir şəhərsalma prinsiplərinə əsaslanan yeni həyat qurur. Məqsəd təkcə dağıdılmış əraziləri bərpa etmək deyil, Cəbrayılı insanların rahat və firavan yaşayacağı, iqtisadi potensialından səmərəli istifadə ediləcəyi müasir bir məkana çevirməkdir”, – deyə deputat qeyd edib.
Tahir Rzayev vurğulayıb ki, Cəbrayılın azadlığı Azərbaycan dövlətinin hərbi, siyasi və iqtisadi gücünün bir vəhdət təşkil etdiyini nümayiş etdirdi. Bu qələbə Prezident İlham Əliyevin uzunmüddətli və məqsədyönlü siyasətinin, Azərbaycan Ordusunun qüdrətinin, xalq-dövlət birliyinin və milli iradənin nəticəsi kimi tarixə düşüb.
“Bu gün 4 oktyabrı qeyd edərkən biz həm Cəbrayılın azadlığı uğrunda canından keçən şəhidlərimizi ehtiramla yad edir, həm qazilərimizin qəhrəmanlığını minnətdarlıqla xatırlayır, həm də azad Cəbrayılın gələcəyinə böyük inamla baxırıq. Cəbrayılın azadlığı göstərdi ki, tarixə və torpağa bağlı xalq öz milli iradəsini ortaya qoyduqda qarşıya qoyduğu məqsədlərə nail ola bilər. Bu gün Cəbrayıl yenidən dirçəlir, sakinləri öz doğma yurdlarına qayıdır və bu torpaqlarda yeni həyat qurulur. Bu, Azərbaycanın Zəfərinin və Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən siyasətin real nəticəsidir”, – deyə Tahir Rzayev fikirlərini yekunlaşdırıb.