Onun sözlərinə görə, burada diqqəti çəkən əsas məqam görüşdə müxtəlif coğrafiyaları və dini qurumları təmsil edən nümayəndələrin bir araya gəlməsidir:“Sentyabrın 15-də Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini İdarə Rəhbərləri Şurasının üzvləri və müşahidəçiləri, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçıları, eləcə də Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul etməsi Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı Türk dünyası–İslam həmrəyliyi–Qafqaz əməkdaşlığı üçbucağının növbəti mühüm ifadəsidir”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında deputat Jalə Əliyeva deyib.
Onun sözlərinə görə, burada diqqəti çəkən əsas məqam görüşdə müxtəlif coğrafiyaları və dini qurumları təmsil edən nümayəndələrin bir araya gəlməsidir:
“Heyətdə Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Şimali Kipr, Gürcüstan, Şimali Qafqaz, eləcə də beynəlxalq İslam qurumlarının nümayəndələri yer alıb. Bu tərkib görüşün sırf ikitərəfli və ya regional deyil, daha geniş mənəvi-mədəni əməkdaşlıq məzmunu daşıdığını göstərir.
Digər mühüm məqam Şeyx Seyid Yəhya Bakuvi irsinin Türk və İslam dünyasının ortaq mənəvi xəzinəsinin bir hissəsi kimi gündəmə gətirilməsidir. XV əsrin görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri, sufi alimi və filosofu Yəhya Bakuvi yalnız Azərbaycanın deyil, bütövlükdə İslam intellektual tarixinin mühüm simalarından biridir. Bakıda onun irsinə həsr olunan beynəlxalq konfransın TDT-nin Müsəlman Dini İdarə Rəhbərləri Şurasının 7-ci görüşü çərçivəsində keçirilməsi tarixi irsin müasir əməkdaşlıq gündəliyi ilə əlaqələndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Görüşün ən mühüm siyasi-mənəvi mesajlarından biri dinin parçalanma deyil, həmrəylik və əməkdaşlıq vasitəsi kimi təqdim edilməsidir. Müasir dünyada dini və məzhəbi fərqlərin bəzən qarşıdurma alətinə çevrildiyi bir şəraitdə Azərbaycan müxtəlif dini qurumları dialoq müstəvisində bir araya gətirən platformalardan birinə çevrilir.
Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin Türk dünyasında əməkdaşlığın 60-dan çox istiqaməti əhatə etdiyini və dinin də həmin istiqamətlərdən biri olduğunu vurğulaması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Burada söhbət dinin siyasətləşdirilməsindən deyil, ortaq mənəvi dəyərlərin xalqlar arasında əlaqələri möhkəmləndirən humanitar və sivilizasion amil kimi istifadəsindən gedir.
Görüşün Qarabağ aspekti də ayrıca diqqətəlayiqdir. Konfransın Ağdam məscidində davam etdirilməsi və Xocalıya səfərin nəzərdə tutulması dini-mənəvi tədbiri Azərbaycanın tarixi yaddaşı ilə əlaqələndirir. Ağdam məscidinin işğal dövründə yaşanan faciələrin şahidi olması və dini mərasimlərlə bağlı tarixi yaddaş daşıması bu məkanı sadəcə ibadət yeri deyil, müharibənin nəticələrinin və Azərbaycanın yaşadığı tarixi sınaqların simvoluna çevirir.
Bu baxımdan xarici dini liderlərin azad edilmiş ərazilərə səfəri mühüm humanitar-dini diplomatiya məzmunu daşıyır. Onlar Azərbaycanın dini və mədəni irsinin işğal nəticəsində məruz qaldığı dağıntıları yerində görmək imkanı əldə edirlər. Eyni zamanda, Ağdam və Xocalının proqramın tərkibinə daxil edilməsi tarixi yaddaşın beynəlxalq dini dialoq müstəvisinə çıxarılması baxımından diqqətçəkəndir.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan özünü yalnız Türk dünyasının siyasi və iqtisadi əməkdaşlığında iştirak edən dövlət kimi deyil, həm də Türk və İslam dünyalarının mənəvi bağlarının möhkəmləndirilməsində fəal platforma yaradan ölkə kimi təqdim edir. 2027-ci ildə Azərbaycanda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Toplantısının keçirilməsinin də bu istiqamətdə ayrıca əhəmiyyəti var.
Sentyabrın 15-dəki görüşün əsas əhəmiyyətini üç istiqamətdə ümumiləşdirmək olar: Türk dünyasının dini-mənəvi əlaqələrinin gücləndirilməsi, İslam həmrəyliyinin dialoq və qarşılıqlı anlaşma üzərində inkişaf etdirilməsi, həmçinin Azərbaycanın və Qarabağın tarixi-mədəni irsinin beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması. Bakının belə tədbirlərə ev sahibliyi etməsi isə Azərbaycanın regional və beynəlxalq dini-mədəni dialoqdakı rolunun genişləndiyini göstərən faktlardan biridir”.