...Hazırkı, bizim o usta Zeynala məxsus irəliləyiş tempində Rusiya ordusu bütün Donetsk vilayətinin sərhədlərinə yalnız 2 oktyabr 2032-ci ilə qədər, yəni Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasına növbəti seçkilərdən bir saatdan çox sonra, yəni, ehtimal ki, 2031-ci ilin sentyabrında keçiriləcək seçkilərdən bir saatdan çox sonra çata bilər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, belə bir hesablama Müharibə Tədqiqatları İnstitutunun (ISW) hesabatında verilmişdir.
Qeyd edim ki, rəqəm 2026-cı ilin avqust ayına olan statistikaya əsaslanır.
Rusiya ordusunun Donetsk bölgəsində prioritet vəzifəsi çərçivəsində orta irəliləmə sürəti gündə 2,36 kv. km, bütün hərbi əməliyyatlar fonunda isə gündə 2,91 kv. km təşkil edib ki, bu da əvvəlki ayların göstəricilərindən bir qədər çoxdur. Deyim ki, region ərazisinin təxminən 19 faizi hazırda Ukraynanın nəzarəti altındadır.
Analitiklər özləri bu məlumatları səhv oxumaqdan çəkinirlər: bu, regionun müəyyən bir tarixə qədər işğalının proqnozu deyil, arifmetik ekstrapolyasiyadır.
…Müharibə Tədqiqatları İnstitutu Rusiya qoşunlarının Donetsk bölgəsinin qalan hissəsini istənilən vaxt çərçivəsində ələ keçirə biləcəyini qiymətləndirməyə hazır deyil. Nə trayektoriya, nə də mövcud münaqişənin ehtimal olunan dinamikası rusların yaxın gələcəkdə irəliləyiş tempini kəskin şəkildə artıra biləcəyini göstərir - Qərbin Ukraynaya dəstəyi isə təxminən hazırkı səviyyədə qalır.
Bunu Müharibə Tədqiqatları İnstitutu qeyd edir.
“Qalalar qurşağı” və 15 uğursuz son tarix…
Kreml cədvəli fərqli görünür: analitiklərə görə, Vladimir Putin 2026-cı ilin sonuna qədər bütün Donetsk bölgəsi üzərində nəzarəti ələ keçirməyi gözləyir.
Kremlə yaxın bir mənbə Amerika danışıqçılarının Moskvaya səfərindən əvvəl bildirib ki, Rusiya qoşunları bölgənin qalan hissəsini ələ keçirənə qədər sülh müqaviləsi olmayacaq. Amma təcrübə bu cədvəli təsdiqləmir.
Konstantinovka uğrunda döyüşlər 2025-ci ilin oktyabr ayından bəri davam edir və 11 ay ərzində şəhəri ələ keçirmək mümkün olmayıb. Rusiya ordusu da "qalalar qurşağı" adlanan istehkam aqlomerasiyasının əsas şəhərləri olan Slavyansk, Kramatorsk və Drujkovkaya çata bilməyib.
Müharibə Tədqiqatları İnstitutuna görə, məhz bu şəhərsalma gələcək hücumun əsas maneəsidir: əvvəlcə ruslar bu şəhərlərin hər birində ağır küçə döyüşləri aparmalı və yalnız bundan sonra qoşunlarının tarixən ən böyük çətinliklərlə üzləşdiyi açıq ərazidən keçməlidirlər.
2022-ci ilin fevral ayından bəri Putin bütün Donetsk bölgəsinin ələ keçirilməsi üçün ən azı 15 son tarix müəyyən edib.
Rusiya ordusu bunların heç birini yerinə yetirməyib.
Kreml “gözəl hesabatlar” alır…
Analitiklər Rusiya rəhbərliyinin qeyri-real gözləntilərini Rusiya Silahlı Qüvvələrindəki hesabat sistemi ilə əlaqələndirirlər. Rusiya hərbi qulluqçuları tərəfindən də yazılmış “gözəl hesabatlar” təcrübəsi bütün komandanlıq səviyyələrində real nəticələrin sistematik şəkildə şişirdilməsini nəzərdə tutur və ali rəhbərlik əlavə olaraq uğurları koqnitiv müharibə çərçivəsində şişirtməklə - genişmiqyaslı irəliləyiş və Ukrayna müdafiəsinin çöküşü mənzərəsini yaradır.
Bu təhrif olunmuş mənzərənin nəticəsi Moskvanın danışıqlar mövqeyidir.
Putinin 5 sentyabrda ABŞ-ın xüsusi elçisi Stiv Vitkov və ABŞ prezidentinin keçmiş baş müşaviri Cared Kuşner ilə görüşündən sonra Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov bildirib ki, Putin Rusiya Federasiyasının bütün hərbi məqsədlərinə hərbi yolla çatmaq niyyətini təsdiqləyib və müharibənin sözdə “kök səbəblərini” aradan qaldırmağın vacibliyini vurğulayıb.
Kreml rəsmisi həmçinin bildirib ki, Putin amerikalılara cəbhə xəttindəki “əhəmiyyətli uğurlar” barədə öz qiymətləndirməsini verib.
Putin bu tələbləri ilk dəfə 14 iyun 2024-cü ildə irəli sürdü: Ukrayna qoşunlarının bütün Luqansk, Donetsk, Zaporojye və Xerson vilayətlərindən, o cümlədən Rusiya Federasiyasının işğal etmədiyi ərazilərdən çıxarılması; Ukraynanın demilitarizasiyası və “denazizasiyası”, yəni hökumətin Rusiyayönlü hökumətlə əvəzlənməsi; eləcə də ölkənin NATO-ya üzv olmadan neytral statusu…
Böyük informasiya qələbəsinə ehtiyac Kreml üçün daxili ölçüyə malikdir. Putin ruslara tam hərbi vəziyyət tətbiq etmədən müharibənin çətinliklərinə dözmək istəkləri müqabilində nəticə vəd etdi.
Əli Babayev