"Süni intellektin təhsil prosesinə, xüsusilə də şagirdlərin ev tapşırıqları və referat hazırlama mədəniyyətinə daxil olması müasir məktəblərin üzləşdiyi ən böyük dəyişikliklərdən biridir". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri İlqar Orucov deyib.
Onun sözlərinə görə, bu texnologiya təhsilin keyfiyyətinə birmənalı olaraq yalnız müsbət və ya yalnız neqativ təsir göstərmir: "O, özündə həm böyük imkanları, həm də ciddi təhlükələri birləşdirir. Belə ki, düzgün istifadə olunacaqsa, süni intellekt proqramları şagirdlər üçün fərdi bir köməkçi rolunu oynaya bilər. Bu proqramlar çətin mövzuları sadə dildə izah edir, fərqli mənbələrdən məlumatları saniyələr ərzində toplayır, yazı qaydalarını düzəldir və yeni ideyalar verir.
Düzgün istifadə edildikdə, süni intellekt şagirdlərin vaxtına qənaət edir. Beləcə, uşaqlar mexaniki işlərlə məşğul olmaq əvəzinə, mövzunu dərindən təhlil etməyə və yaradıcı düşünməyə daha çox vaxt ayıra bilirlər. Digər tərəfdən, bu alətlərdən kor-koranə və nəzarətsiz istifadə uşaqların müstəqil düşünmə qabiliyyətini zəiflədir. Şagirdlər araşdırma aparmaq, kitab oxumaq və öz fikirlərini yazmaq əvəzinə, hazır mətnləri köçürməyə vərdiş edirlər. Bu isə təhsilin əsas məqsədi olan müstəqil düşüncə və problem həll etmə bacarıqlarının inkişafını dayandırır.
Üstəlik, süni intellektin bəzən tamamilə yanlış və səhv məlumatlar vermək riski də var. Bu da şagirdlərin yanlış biliklər öyrənməsinə yol aça bilər. Bu fərqliliyi tənzimləmək üçün məktəblərdə süni intellektdən istifadəyə dair konkret və aydın qaydaların tətbiq edilməsinə, ondan istifadənin etik tərəflərini şagirdlərə aşılamağa ciddi ehtiyac var. Lakin bu qaydalar texnologiyanı tamamilə qadağan etməməlidir, çünki müasir dünyada qadağalar həm səmərəsizdir, həm də uşaqları gələcəyin texnologiyalarından geri qoyur.
Məktəblərdə tətbiq olunacaq qaydalar bir neçə prinsipə əsaslanmalıdır. İlk olaraq, şagirdlərə süni intellektdən hansı mərhələdə və necə istifadə edə biləcəkləri aydın izah olunmalıdır. Əgər şagird tapşırıqda süni intellektdən kömək alıbsa, bunu açıq şəkildə qeyd etməlidir. İkincisi, müəllimlərin qiymətləndirmə üsulu mütləq dəyişməlidir. Qiymət yalnız evdə yazılıb gətirilən hazır referata deyil, uşağın sinifdəki çıxışına və mövzunu necə başa düşməsinə verilməlidir. Şifahi sorğular, sinifdə qrup işləri və süni intellektin yazdığı mətndəki səhvləri tapmaq kimi tapşırıqlar ön plana çıxmalıdır.
Üçüncüsü, məktəblərdə texnologiyadan etik və düzgün istifadə dərsləri keçirilməlidir. Beləliklə, süni intellekt təhsil üçün nə mütləq bir xilas yolu, nə də qaçılmaz bir fəlakətdir. O, düzgün istifadə edildikdə fayda verən, yanlış yanaşıldıqda isə təhsilin təməllərini zədələyən çox güclü bir alətdir.
Məktəblərin vəzifəsi bu texnologiyalardan istifadə ilə bağlı ağıllı qaydalar müəyyən edərək uşaqları gələcəyin rəqəmsal dünyasına hazırlamaq, onun yaratdığı epistemoloji riskləri minimuma endirərək, şagirdləri süni intellektlə simbiotik şəkildə işləyə bilən, tənqidi təfəkkürə malik gələcəyin intellektual fərdləri kimi yetişdirmək üçün rasional akademik və etik tənzimləmə mexanizmləri yaratmaqdır".