ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent G20 ölkələrini Çinlə ticarət şərtlərini yenidən nəzərdən keçirməyə çağırıb. Onun sözlərinə görə, məqsəd qlobal ticarət balanssızlığını azaltmaq və Çinin iqtisadiyyatını ixracdan daha çox daxili istehlaka yönəltməkdir.
SİA-nın xarici mətbuata istinadən verdiyi xəbərə görə, Bessent G20 maliyyə liderlərinin görüşü ərəfəsində Reuters-ə açıqlamasında Çindən dünya bazarlarına böyük həcmdə mal ixracının davam etməsinin dayanıqlı olmadığını bildirib.
“Dünyanın 1,2 trilyon dollarlıq ticarət profisiti olan Çinlə davam etməsi mümkün deyil”, – deyə Bessent bildirib.
ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Çinin iqtisadiyyatında daxili tələbat zəifdir və Pekin bu problemdən çıxış yolu kimi ixracı artırmağa çalışır. O hesab edir ki, Çin iqtisadiyyatını yenidən balanslaşdırmalı və daxili istehlakı gücləndirməlidir.
-Vaşinqton G20 çərçivəsində birgə mövqe istəyir
Bessentin təşəbbüsü ABŞ-ın Çin mallarına qarşı tətbiq etdiyi yüksək tariflər fonunda irəli sürülüb. Vaşinqtonun tarif siyasəti nəticəsində Çindən ABŞ-a birbaşa idxal azalsa da, Çin məhsullarının Avropa və Latın Amerikası bazarlarına axını artıb.
ABŞ maliyyə naziri digər G20 ölkələrinin də Çinlə ticarət münasibətlərinə yenidən baxmalı olduğunu düşünür.
“Dünyanın qalan hissəsi Çinlə ticarət şərtlərini nəzərdən keçirməli olacaq”, – Bessent deyib.
ABŞ G20-nin yekun sənədində ticarət və cari hesab balanssızlıqlarının azaldılması ilə bağlı birgə mövqenin əks olunmasına çalışır.
Məlumata görə, 2026-cı ilin ilk altı ayında ABŞ-ın Çinlə ticarət kəsiri əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən üçdəbir azalaraq 73,9 milyard dollara düşüb.
- Bessent yuanın möhkəmləndirilməsi təklifinə qarşı çıxıb
Bəzi iqtisadçılar və Avropa liderləri Çin yuanının möhkəmləndirilməsinin ticarət balanssızlığının aradan qaldırılmasına kömək edə biləcəyini düşünürlər.
Lakin Bessent bu yanaşmanın effektivliyinə şübhə ilə yanaşır. O, həmçinin 1985-ci ildə valyuta məzənnələrinin dəyişdirilməsi ilə bağlı əldə edilmiş “Plaza razılaşması”na bənzər yeni saziş ideyasını da tənqid edib.
ABŞ maliyyə naziri hesab edir ki, problemin əsas səbəbləri Çində sənaye sahələrinə dövlət subsidiyalarının yüksək olması və daxili tələbatın zəifliyidir.
- ABŞ-Çin sammitinə hazırlıq
Bessent ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə Çin Prezidenti Si Cinpin arasında sentyabrın sonuna planlaşdırılan görüş öncəsi Vaşinqton və Pekin arasında danışıqların davam edəcəyini bildirib.
Onun sözlərinə görə, tərəflər strateji əhəmiyyət daşımayan mallara tətbiq olunan bəzi tariflərin qarşılıqlı şəkildə azaldılması imkanlarını müzakirə edirlər.
Bessent hesab edir ki, hər iki tərəf təxminən 30 milyard dollar dəyərində strateji və kritik olmayan mallara tətbiq olunan tarifləri ləğv edə bilər.
Bundan başqa, ABŞ və Çin süni intellekt texnologiyaları ilə bağlı təhlükəsizlik mexanizmlərini də müzakirə edirlər. Məqsəd güclü süni intellekt modellərinin qeyri-dövlət aktorlarının əlinə keçməsinin qarşısını almaqdır.
ABŞ maliyyə naziri həmçinin G20 toplantısı çərçivəsində Çin Xalq Bankının rəhbəri Pan Qonşen ilə ikitərəfli görüş keçirməyi planlaşdırdığını açıqlayıb.
Bessentin təşəbbüsü G20 ölkələri arasında Çinlə ticarət məsələsində yeni fikir ayrılıqlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə Avropa ölkələri Çin mallarının artan idxalının yerli sənayeyə təsirindən narahatdırlar.