...ABŞ-ın yeni nəqliyyat layihəsi olan "TRIPP" Cənubi Qafqazda güc balansını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirə və Rusiyanın bölgədəki mövqeyini zəiflədə bilər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə analitik Emil Avdaliani CEPA üçün yazır.
Qeyd edək ki, avqust ayında "Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu"nun yaradılması ilə bağlı razılaşmanın bir illiyi qeyd olundu.
Təxminən 42 kilometrlik marşrut Ermənistanın cənubundan keçəcək və Azərbaycanı Naxçıvan anklavı ilə birləşdirəcək. Bu marşrut nəticədə regionu Türkiyə və Xəzər dənizi ilə birləşdirmək üçün nəzərdə tutulub.
Layihəyə yolların, dəmir yollarının, rabitə xətlərinin və enerji infrastrukturunun tikintisi daxildir.
Azərbaycan və Ermənistan arasında dəmir yolu əlaqəsinin 2027-ci ildə başa çatdırılması planlaşdırılır, Ermənistan ərazisində işlərə 2026-cı ilin sonu və ya 2027-ci ilin əvvəlində başlanılması gözlənilir.
TRIPP artıq əhəmiyyətli Amerika investisiyalarını cəlb edir. ABŞ Dövlət Katibinin köməkçisi Kaleb Orrun sözlərinə görə, Amerika şirkətləri Azərbaycanla təxminən 8 milyard dollar dəyərində müqavilələr imzalayıblar.
Kapitallaşması 201 milyon dollar olan Transxəzər Sahibkarlıq Fondu da yaradılıb. Rusiya üçün layihə ciddi geosiyasi çətinliyə çevrilir.
Moskva ənənəvi olaraq Cənubi Qafqazı özünün təsir dairəsi hesab edirdi, lakin yeni marşrut region üçün Türkiyə, ABŞ, Avropa və Orta Asiya ilə alternativ əlaqələr yaradır.
...Rusiya və İran TRIPP-nin uğursuz olmasını istərdilər.
Bunu Avdaliani yazır.
Lakin o, Moskva və Tehranın layihəni pozmaq üçün az imkana malik olduğunu təxmin edir. Rusiya artıq Ermənistana iqtisadi təzyiq göstərir, o cümlədən Ermənistan mallarının tədarükünə məhdudiyyətlər və qaz qiymətlərini qaldırmaqla hədələyir.
Bu arada, İrəvan tədricən Moskvadan uzaqlaşır; yeni hökumət proqramı Rusiyanı müttəfiq deyil, tərəfdaş adlandırır. Ermənistan və Azərbaycan arasında yekun razılaşma Cənubi Qafqazın Rusiya ilə əlaqələrə deyil, əsasən Şərq-Qərb marşrutlarına yönələcəyi yeni bir nizam yarada bilər.
Əli Babayev