Tramp Donald Dakdan nə öyrənə bilərdi?

25 Avqust 2026 19:05 (UTC+04:00)

...ABŞ-ın İranla müharibəsi Vaşinqtona getdikcə daha çox baha başa gəlir və ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası amerikalıları eskalasiyanın davam etdirilməsinin vacibliyinə inandıra bilməyib.

Bu fonda, ABŞ-ın 32-ci prezidenti Franklin Ruzveltin tarixi təcrübəsi prezidentin ictimai rəylə işləməsinin nə qədər vacib olduğunu göstərir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Policy yazır.

Altı aylıq hərbi əməliyyatlar zamanı ABŞ-ın xərcləri ən azı 35 milyard dollara çatdı və müharibənin sona çatması üçün hələ də aydın bir perspektiv yoxdur.

Əvvəlcə Vaşinqton İranın nüvə potensialını məhv etmək ehtiyacını elan etdi, lakin sonra əsas məqsədlərdən biri Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini təmin etmək oldu.

Tramp praktik olaraq amerikalılara uzunmüddətli kampaniyanın zəruriliyini izah etmək üçün sistemli səylər göstərmədi.

Bu arada, yanacaq və məhsulların qiymətlərinin artması vətəndaşların gündəlik xərclərinə birbaşa təsir göstərir və narazılığı artırır.

İkinci Dünya Müharibəsi zamanı ABŞ-da güclü təcridçi əhval-ruhiyyə hökm sürürdü və genişmiqyaslı səfərbərlik vətəndaşlardan ciddi qurbanlar tələb edirdi - vergi ödəməkdən və hərbi istiqrazlar almaqdan tutmuş hərbi müəssisələrdə işləməyə və cəbhədə xidmət etməyə qədər.

…Ruzvelt administrasiyası başa düşürdü ki, təkcə hərbi strategiya kifayət deyil, əhali müharibənin məqsədlərini və bu qurbanların zəruriliyini daim izah etməli idi.

Vaşinqton ictimai rəylə işi hərbi siyasətin vacib hissəsinə çevirdi. 1942-ci ildə hökumətin mətbuat, radio, Hollivud və reklam sənayesi ilə qarşılıqlı əlaqəsini əlaqələndirən Hərbi Məlumat İdarəsi yarandı.

Hakimiyyət orqanları amerikalılara yeni vergilərin, məhdudiyyətlərin və hərbi xərclərin nə üçün lazım olduğunu izah etməyə çalışdılar.

Kampaniyada məşhur sənətçilər iştirak edirdilər.

Məşhur radio verilişləri öz hekayələrində vergilər və müharibə istiqrazları mövzularını əhatə edirdi.

Hollivud müharibə haqqında filmlər çəkdi və komikslər Nasist Almaniyasına qarşı mübarizəni kütləvi mədəniyyətin bir hissəsinə çevirdilər.

Ən məşhur nümunələrdən biri Donald Dakla bağlı cizgi filmi idi.

Qəhrəman qələbə üçün vergilərin ödənilməsinin nə üçün vacib olduğunu öyrənir. Şəkil 1942-ci ildə nümayiş etdirildi və 12 mindən çox kinoteatrda nümayiş etdirildi.

“Vergilər demokratiyanı dəstəkləyəcək”, cizgi filmində deyilirdi.

Təbliğat daha geniş bir kampaniyanın yalnız bir hissəsi idi. Amerikalılar Almaniya və Yaponiyanı həqiqətən ciddi bir təhlükə kimi qəbul edirdilər və milyonlarla ailə birbaşa cəbhə ilə əlaqəli idi.

Lakin Ruzvelt administrasiyası ictimai dəstəyi adi hal kimi qəbul etmirdi.

Trampın çatışmayan cəhəti də məhz bu prinsipdir.

Foreign Policy yazır ki, “Tramp əməliyyata şəxsi şou kimi yanaşdı, nə aydın bir plan, nə də tutarlı bir izahat təqdim etdi”.

Əli Babayev