...Virciniya Texnologiya Universitetindən olan geofizik Yinq Çjou 1977-ci ildən 1995-ci ilə qədər Fransız Polineziyasındakı Mururoa Atollunda aparılan yeraltı nüvə sınaqlarından yaranan seysmik dalğaları təhlil edərək Yer kürəsinin xarici nüvəsində heterojenliyə dair yeni dəlillər tapıb.
SİA xəbər verir ki, bu barədə ScienceAlert 22 avqustda bildirib.
Partlayışlardan yaranan dalğalar planetdən keçib və Qazaxıstandakı seysmik stansiya tərəfindən qeydə alınıb. Testlər demək olar ki, eyni yerdə aparıldığı üçün tədqiqatçı müxtəlif illərdə demək olar ki, eyni trayektoriyalar üzrə hərəkət edən siqnalları müqayisə etmək imkanı əldə edib. Məlum olub ki, xarici nüvədən keçən dalğaların sürəti dəyişir. 1977-ci illə müqayisədə 1982 və 1983-cü illərdə onlar təxminən 0,1 saniyə, 1988-1990-cı illərdə isə 0,15 saniyə daha tez gəliblər.
1995-ci ildə siqnal, əksinə, təxminən 0,15-0,2 saniyə gecikib. Məqalə müəllifinin fikrincə, bu cür fərqlər xarici nüvənin içərisində heterojen maddənin hərəkətini göstərir.
Təhlil zamanı əvvəllər məlum olmayan PKrKP adlandırılan seysmik dalğa növü də aşkar edilmişdir.
Bu, xarici nüvənin orta hissəsində əks olunur və bu da bu təbəqədəki dəyişiklikləri ayrıca öyrənməyə imkan vermişdir. Ümumilikdə, tədqiqat hər birində partlayış nöqtələri bir-birindən 0,05 dərəcədən az olan 112 cüt nüvə sınağını əhatə etmişdir. Çjou müşahidə olunan dəyişikliklərin Sakit Okeanın cənub hissəsində aşağı enliklərdə uzunluğu 700 kilometrdən çox və qalınlığı təxminən 100 kilometr olan böyük bir anomaliya ilə izah edilə biləcəyini fərz etmişdir.
Bu, asılı vəziyyətdə olan və maye xarici nüvənin içərisində hərəkət edən bərk maddə ola bilər.
Əldə edilən nəticələr göstərir ki, Yer kürəsinin xarici nüvəsi homojen əridilmiş metal təbəqəsindən daha mürəkkəb ola bilər.
Tədqiqatçıların fikrincə, orada baş verən proseslərin öyrənilməsi planetin maqnit sahəsi ilə əlaqəli mexanizmləri daha yaxşı başa düşməyə kömək edə bilər.
Əli Babayev