ABŞ administrasiyası Donald Trampın sərt miqrasiya siyasəti çərçivəsində üçüncü ölkələrə deportasiyaları genişləndirir. Bu dəfə təxminən 2 300 Meksika vətəndaşı Qvatemalaya göndərilib. Meksika hökuməti isə bu praktikaya etiraz edib.
SİA-nın xarici mətbuata istinadən verdiyi məlumata görə, ABŞ bu il təxminən 2 300 Meksika vətəndaşını Qvatemalaya deportasiya edib. Bu addım Meksika hökumətinin etirazlarına baxmayaraq həyata keçirilib.
Qvatemala Prezidenti Bernardo Arevalo ölkəsinin bu il ABŞ-dan deportasiya edilən 2 284 Meksika vətəndaşını qəbul etdiyini təsdiqləyib.
Arevalonun sözlərinə görə, Meksika vətəndaşları Qvatemalaya Qvatemala vətəndaşlarının ölkəyə qaytarıldığı təyyarələrlə gətirilir. Daha sonra Meksika hökuməti ilə koordinasiya çərçivəsində həmin şəxslər tranzit qaydada Meksikaya qaytarılır. Onların Qvatemalaya çatmasından sonra 24 saat ərzində Meksika ərazisinə göndərilməsi nəzərdə tutulur.
Bu deportasiyalar Tramp administrasiyasının miqrantları üçüncü ölkələrə göndərməsi siyasətinin genişləndiyini göstərir. ABŞ son dövrlərdə öz vətəndaşlığı olmayan ölkələrə miqrant və sığınacaq axtaran şəxsləri deportasiya edir.
ABŞ administrasiyası belə addımları əsasən deportasiya olunan şəxslərin mənşə ölkələrinə geri göndərilməsinin mümkün olmaması ilə əsaslandırır. Lakin Meksika ilə bağlı vəziyyət fərqlidir. Meksika ABŞ-dan deportasiya edilən öz vətəndaşlarını qəbul etməyə davam edir.
Tənqidçilər üçüncü ölkələrə deportasiyaları cəza xarakterli addım kimi qiymətləndirirlər. Onların fikrincə, bu praktika miqrant və sığınacaq axtaran şəxslərin öz ölkələrindən uzaqda çətin vəziyyətdə qalmasına səbəb ola bilər.
Arevalo isə Qvatemalaya göndərilən Meksika vətəndaşlarının ölkədə uzun müddət saxlanılmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, deportasiya olunan şəxslər qısa müddət ərzində Meksikaya qaytarılır və bununla bağlı xərcləri Meksika və ya ABŞ hökuməti qarşılayır.
Meksika hökuməti isə ABŞ vətəndaşlarının üçüncü ölkələrə göndərilməsi praktikasından narahatlığını ifadə edib.
Meksikanın Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, hökumət bu praktikanın yolverilməz olduğunu ABŞ rəsmilərinin diqqətinə çatdırıb və hər bir Meksika vətəndaşının öz ölkəsinə daxil olmaq hüququna malik olduğunu vurğulayıb.
Meksika ilə Qvatemala arasında keçirilən görüşdən sonra Meksika Xarici İşlər Nazirliyi iki ölkənin təhlükəsizlik və “ləyaqətli insan mobilliyi” də daxil olmaqla bir sıra ortaq dəyərləri bölüşdüyünü qeyd edib.
Qvatemala Meksika vətəndaşlarının ABŞ-dan göndərildiyi yeganə üçüncü ölkə deyil. Son aylarda bəzi meksikalıların Honduras ərazisinə də deportasiya edildiyi barədə məlumatlar yayılıb.
Hondurasa deportasiya edilən meksikalılardan biri Arturo Trexo Telemundo telekanalına bildirib ki, ona uçuşun məqsədi barədə əvvəlcədən məlumat verilməyib. Onun sözlərinə görə, sadəcə təyyarəyə minməsi tələb olunub.
Meksikanın Milli Miqrasiya İnstitutu ABŞ-ın bu siyasəti miqrasiyanın qarşısını almaq məqsədilə həyata keçirdiyini bildirib. Qurumun açıqlamasına görə, əsas məqsəd deportasiya edilən şəxslərin ABŞ ərazisinə yenidən daxil olmasının qarşısını almaqdır.
ABŞ Daxili Təhlükəsizlik Nazirliyi isə məsələ ilə bağlı açıqlamasında prezident Trampın vəd etdiyi “tarixdəki ən böyük deportasiya əməliyyatını” həyata keçirmək üçün bütün qanuni imkanlardan istifadə etdiyini bildirib.
Bununla belə, bir sıra insan hüquqları ekspertləri meksikalıların üçüncü ölkələrə deportasiya edilməsini miqrantlara qarşı çəkindirmə və qorxutma vasitəsi hesab edirlər.
Miqrantların hüquqlarını müdafiə edən WOLA təşkilatının Mərkəzi Amerika üzrə direktoru Ana Maria Mendez Reuters-ə bildirib ki, bu praktika ABŞ-ın miqrasiya siyasətinin daha da sərtləşdiyini və miqrantlarda qorxu yaratmağa yönəldiyini göstərir.
ABŞ və Meksika uzun illərdir sıx siyasi və iqtisadi əlaqələrə malikdir. Hər iki ölkə bir-birinin əsas ticarət tərəfdaşları sırasında yer alır. 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi təxminən 964,1 milyard dollar təşkil edib.
Trampın ötən il yenidən prezident seçilməsindən sonra Meksika hökuməti miqrasiya məsələsində ABŞ-la əməkdaşlıq etməklə yanaşı, öz vətəndaşlarının hüquqlarını qorumağa çalışır.
ABŞ-ın miqrasiya xidmətlərinin keçirdiyi reydlər zamanı həddindən artıq güc tətbiq etdiyi barədə tənqidlər səslənir. Eyni zamanda, ABŞ İmmiqrasiya və Gömrük Xidmətinin (ICE) nəzarətində saxlanılan şəxslər arasında ölüm hallarının artdığı bildirilir.
Trampın prezident vəzifəsinə qayıtmasından sonra ən azı 15 Meksika vətəndaşının ICE-nin nəzarətində öldüyü, daha üç nəfərin isə miqrasiya tədbirləri zamanı həyatını itirdiyi qeyd olunur.
Meksika hökuməti bununla bağlı ABŞ-ın ayrı-ayrı ştatlarında prokurorluq orqanlarına şikayətlər təqdim edib. Bundan əlavə, Meksika ICE-nin saxlanma mərkəzlərindəki şəraiti insan hüquqları standartlarına uyğun olmayan vəziyyət kimi qiymətləndirib və Meksika konsulluq nümayəndələrinin bu mərkəzlərə mütəmadi səfərlərinin təmin edilməsini tələb edib.