Bal, ağcaqayın siropu və aqava nektarı son illərdə rafinə olunmuş şəkərin daha “sağlam” və “təbii” alternativləri kimi təqdim olunur. Əslində müəyyən fərqlər var, amma bu üstünlüklər marketinqdə göstərildiyi qədər böyük deyil.
Bu sözləri SİA-ya dietoloq Ceyhunə Yusifova deyib.
O bildirib ki, bal əsasən qlükoza və fruktozadan ibarətdir, eyni zamanda az miqdarda antioksidant və bioaktiv maddələr də ehtiva edir. Buna görə adi ağ şəkərlə tam eyni deyil. Lakin bal da sərbəst şəkər mənbəyidir və çox istifadə edildikdə şəkər və kalori qəbulunu artırır:
“Ağcaqayın siropunda müəyyən minerallar və bitki mənşəli birləşmələr mövcuddur. Ancaq onun da əsas tərkib hissəsi şəkərdir. Tərkibində faydalı maddələrin olması onu limitsiz istifadə edilə bilən sağlamlıq məhsuluna çevirmir.
Aqava nektarı isə aşağı glisemik indeksi ilə tez-tez reklam olunur. Qan şəkərini daha yavaş yüksəldə bilər, lakin bunun səbəblərindən biri tərkibində fruktozanın yüksək olmasıdır. Aşağı glisemik indeks də hər zaman “daha sağlam” demək deyil.
Burada vacib bir fərqi də qeyd etmək lazımdır: meyvənin tərkibindəki təbii şəkərlə bal və siroplardakı sərbəst şəkəri eyni qiymətləndirmək olmaz. Bütöv meyvə şəkərlə yanaşı lif, su, vitamin, mineral və müxtəlif faydalı bitki birləşmələri də verir.
Həmçinin məhsulun üzərində “rafina şəkərsiz”, “bal ilə hazırlanıb” və ya “aqava ilə şirinləşdirilib” yazılması onun şəkərsiz və ya avtomatik olaraq sağlam olması demək deyil.
Nəticə olaraq, əsas məsələ şəkərin adından çox miqdarıdır. Bal və ağcaqayın siropunun rafinə şəkərlə müqayisədə müəyyən kiçik qida üstünlükləri ola bilər, amma onları “sağlam şəkər” kimi görüb sərbəst istifadə etmək doğru deyil.
Sağlam qidalanmada məqsəd ağ şəkəri eyni miqdarda bal və ya aqava ilə əvəz etmək yox, ümumi əlavə və sərbəst şəkər qəbulunu azaltmaqdır”.
Ayşən Vəli