Əlişa qalasında qədim memarlıq elementləri üzə çıxıb

30 İyul 2026 18:44 (UTC+04:00)

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun Astara rayonu ekspedisiyası Əlişa qalasında arxeoloji tədqiqatları davam etdirir.

SİA AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, institutun Arxeoloji abidələrin qeydiyyatı və pasportlaşdırılması şöbəsinin müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Mikayıl Mustafayevin rəhbərliyi ilə fəaliyyət göstərən Astara rayonu ekspedisiyası tərəfindən Alaşa kəndi ərazisində yerləşən Əlişa qalasında növbəti arxeoloji qazıntı mövsümünə başlanılıb.

Tədqiqatların məqsədi qala divarlarının konstruksiyasını, fundamentinin davametmə istiqamətini, müdafiə sisteminin xüsusiyyətlərini və qalanın daxilindəki memarlıq tikililərinin tikinti ardıcıllığını müəyyən etməkdir.

Qazıntılar zamanı qalanın müdafiə sisteminə aid yeni memarlıq elementləri aşkar edilib. Əsas istinad divarının eni təxminən 2 metr, bəzi hissələrdə isə bundan artıqdır. Divarların aşağı hissəsinin sal qaya üzərində iri qaya daşlarından, yuxarı hissəsinin isə 22×22 santimetr ölçülü bişmiş kərpiclərdən inşa olunduğu müəyyən edilib, bəzi hissələrdə əhəng məhlulu da qorunub saxlanılıb.

Əvvəlki illərdə aşkarlanmış daş su hövzəsi ətrafında tədqiqatlar davam etdirilib, üç su axını qurğusu, saxsı su tüngləri və su təchizatı sisteminə aid yeni memarlıq elementləri üzə çıxarılıb.

Bu mövsümün ən mühüm tapıntılarından biri sitadelin cənub hissəsində aşkarlanmış bişmiş kərpicdən inşa olunmuş günbəzli memarlıq quruluşudur. Tikilinin daxili ölçüləri təxminən 2,00 × 2,80 metr, ümumi uzunluğu 3,6 metr, günbəz örtüyünün qalınlığı isə 1,25 metrdir. Bununla yanaşı, oval formalı memarlıq tikilisi, yonulmuş daş döşəmə və digər memarlıq qalıqları da aşkar edilib.

Tapıntılar Astara bölgəsinin XII əsrin sonu – XIV əsrin əvvəllərində Səlcuq-İslam mədəni mühitinin mühüm mərkəzlərindən biri olduğunu göstərən mühüm arxeoloji dəlil sayılır.

Hazırda Əlişa qalasında arxeoloji qazıntılar davam edir. Növbəti mərhələdə qala kompleksinin memarlıq planının və funksional təyinatının daha dəqiq müəyyənləşdirilməsi istiqamətində tədqiqatların genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.