Yeni süni intellekt dilemması...

27 İyul 2026 20:51 (UTC+04:00)

...Süni intellekt ətrafında ictimai müzakirələr iş yerləri, dezinformasiya və kibertəhdidlərə yönəlsə də, qabaqcıl modellərin yaradıcıları özləri tamamilə fərqli bir təhlükəni qeyd edirlər. Şəxsi söhbətlərdə əksər aparıcı süni intellekt mütəxəssisləri razılaşırlar: ən böyük risk yeni, ölümcül patogenin yaradılmasıdır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Axios yazır.

Jurnalistlər süni intellekt inkişaf etdiricilərinə müntəzəm olaraq eyni sualı verirlər: onları ən çox hansı süni intellekt riski qorxudur?

Nəşr yazdığına görə, “...demək olar ki, hamısı eyni suala cavab verir - çox tez və aşkarlanmadan yayılan, dayandırıla bilməyən qatil patogen”.

Bu narahatlıqlar MIT FutureTech və Kvinslend Universiteti tərəfindən aparılan bir araşdırma ilə təsdiqlənir və 272 mütəxəssis süni intellekt inkişafının əsas risklərini qiymətləndirib.

Onların hesablamalarına görə, 2030-cu ilə qədər fəlakətli nəticələrin ehtimalı təxminən 12 faizdir və eyni faiz kütləvi qırğın silahları və texnologiyaları ilə əlaqəli təhdidlərə aiddir. Risklərin azaldılması tədbirləri olmadan bu qiymətləndirmə 20 faizi ötür.

Tədqiqatçılar “fəlakətli” deyərək bir milyondan çox insanın ölümünə və ya 100 milyard dollardan çox iqtisadi itkiyə səbəb ola biləcək hadisələri təyin edirlər.

Bu gün yeni bir patogen yaratmaq illərlə iş və yüksək ixtisas tələb edir, lakin süni intellekt təhlükəli genetik birləşmələrin axtarışını və bioloji zəifliklərin təhlilini əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirə bilər.

Buna görə də sənayenin ən böyük şirkətləri daxili təhlükəsizlik mexanizmlərinə ehtiyacı getdikcə daha çox müzakirə edirlər.

...Bu təhlükəni görməzdən gəlmək problemi həll etməyəcək. Bunu başa düşmək və qarşısını almaq lazımdır, - deyə müəlliflər iddia edirlər.

Əsas məsələ təkcə daha güclü modellərin hazırlanması deyil, həm də cəmiyyətin aşkarlama və qoruma sistemləri yaratmaqda hücumçuları üstələyə bilməsidir.

Əli Babayev