Prezident Donald Tramp yenidən ticarət müharibəsinə başlayır. ABŞ-ın 60 ölkəyə tətbiq etdiyi yeni tariflər 24 iyulda qüvvəyə minir. Onlar 10%-dən 12,5%-ə qədər dəyişir. Maksimum dərəcə Rusiyadan idxala tətbiq olunacaq. ABŞ Ticarət Nümayəndəliyinin ofisi bu qərarı təchizat zəncirlərində məcburi əməyə qarşı mübarizə tədbiri kimi izah edib. Yeni tədbirlər ABŞ Ali Məhkəməsinin əvvəlki böyük tarifləri qanunsuz hesab etməsindən sonra qüvvədə olan müvəqqəti universal 10% tarifini əvəz edir.
Yeni tariflər məcburi əməyə qarşı mübarizə bəhanəsi ilə tətbiq olunur. Reuters izah edir ki, onlar demək olar ki, bütün ABŞ idxalına təsir edəcək. Ölkələr iki qrupa bölünür. Vaşinqtonun məcburi əməyə qarşı mübarizədə müəyyən irəliləyiş əldə etdiyini düşündüyü ölkələr (Hindistan, Kanada, Böyük Britaniya və Meksika da daxil olmaqla 17 ölkə) 10% tarif alır. Çin, Vyetnam, Rusiya və əksər əsas ticarət tərəfdaşları da daxil olmaqla qalanlar 12,5% təşkil edirdi. Neft, qaz, gübrələr və bəzi qida məhsulları tariflərdən azad edilib.
Associated Press-in qeyd etdiyi kimi, yeni tariflər Trampın Ali Məhkəmədəki sarsıdıcı məğlubiyyətindən sonra ortaya çıxıb. Fevral ayında ən yüksək məhkəmə onun böyük tariflərini qanunsuz hesab edərək ləğv edib. Lakin Amerika prezidenti daha sonra yeni məhdudiyyətlər tətbiq edəcəyinə söz verib.
Fasiləsiz ticarət müharibələri
The Wall Street Journal aydınlaşdırır ki, administrasiya əvvəllər Beynəlxalq Fövqəladə İqtisadi Səlahiyyətlər Qanununu tətbiq edə bilsə də, məhkəmə bu yanaşmanı qanunsuz hesab etdikdən sonra Ağ Ev bir sıra digər, daha az tanınan müddəalardan istifadə etməyə başladı. Məsələn, bu dəfə 1974-cü il Ticarət Qanunudur. Bir maddə prezidentə və ya ticarət nümayəndəsinə xarici ölkənin Amerika biznesinə zərər verən ədalətsiz və ya ayrı-seçkilikçi ticarət təcrübələri ilə məşğul olduğu halları araşdırmaq imkanı verir.
Financial Times-ın məlumatına görə, bu, müvəqqəti tədbir deyil, daha çox hüquqi tədbirlərdən asılı olmayaraq uzun müddət qüvvədə qala biləcək "tarif divarı"nın yaradılmasıdır. Lakin Avropa Birliyi, Braziliya və Avstraliya artıq bu arqumentləri əsassız hesab edərək Trampın proteksionist siyasətini davam etdirmək üçün insan haqlarından qanuni örtük kimi istifadə etdiyini bildiriblər.
CNN-in məlumatına görə, Tramp administrasiyasının rəsmisi qeyd edib ki, hər kəs bir mesajı başa düşməlidir: prezident ticarət siyasətini davam etdirmək üçün həmişə əlindən gələn hər hansı bir vasitədən istifadə edəcək.
Avropa Komissiyası: tariflər razılaşmalara uyğundur
Reuters xəbər verir ki, Avropa Komissiyası yeni ABŞ tariflərini ehtiyatla alqışlayıb və qeyd edib ki, onlar ötən il əldə edilmiş razılaşmalara uyğundur. Vaşinqton Avropa İttifaqı, Çin və Rusiya da daxil olmaqla, təxminən 60 ticarət tərəfdaşından mallara 10% və 12,5% əlavə rüsumlar tətbiq olunduğunu elan edib. ABŞ səbəb kimi məcburi əməkdən istifadə etməklə istehsal olunan məhsulların idxalına qarşı kifayət qədər tədbir görülməməsini göstərib.
Bir çox digər ölkələrdən fərqli olaraq, yeni rüsumlar mövcud tariflərə əlavə olaraq AB-yə tətbiq edilmir. Təyyarə və ehtiyat hissələri, generiklər və aktiv maddələr üçün istisnalarla yanaşı, mantar və brilyant kimi AB üçün əlavə istisnalar da yenidən tətbiq olunur. AB bu addımı daha çox tarif istisnalarının araşdırılması və ABŞ ilə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi üçün "müsbət təkan" kimi qiymətləndirib.
Kallas ABŞ-dan aydınlıq tələb edəcək
Avropa İttifaqı ABŞ-dan yeni ticarət tarifləri ilə bağlı aydınlıq tələb edəcək. Bu barədə Aİ xarici işlər naziri Kaja Kallas Reuters agentliyinə verdiyi müsahibədə bildirib. Onun sözlərinə görə, yeni tariflər Avropa ölkələri üçün tamamilə sürpriz olub. "Amerika ilə razılaşmamız var idi və biz bu razılaşmaya hörmət etdik. Buna görə də, bu razılaşmaya hörmət edilməməsi xoşagəlməz bir sürpriz oldu", - deyə Kallas izah edib.
Bu gün ABŞ Aİ, Çin və Rusiya da daxil olmaqla, təxminən 60 ticarət tərəfdaşından mallara 10% və 12,5% əlavə rüsumlar elan edib. Vaşinqton bu qərarı məcburi əməkdən istifadə etməklə istehsal olunan məhsulların idxalına cavab olaraq izah edib. Yeni tariflər 24 iyulda qüvvəyə minəcək. Artıq tranzitdə olan mallar 28 iyula qədər təxirə salınacaq.
V.VƏLİLİ