"Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, beynəlxalq təşkilatlar qlobal və regional münaqişələrin həllində çox vaxt gözlənilən nəticəni əldə edə bilmirlər". Bu fikirləri SİA-ya açıqlamasında Orta Doğu Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, siyasi şərhçi Sədrəddin Soltan bildirib.
Onun sözlərinə görə, bunun ən bariz nümunəsi Ermənistanın uzun illər Azərbaycan torpaqlarını işğal altında saxlaması dövründə yaşanan proseslərdir: "BMT Təhlükəsizlik Şurasının işğal olunmuş ərazilərlə bağlı qəbul etdiyi dörd qətnamə illərlə icra edilmədi və təşkilat onların yerinə yetirilməsini təmin edə bilmədi. Eyni zamanda, ATƏT-in Minsk qrupu da münaqişənin həlli istiqamətində real nəticə ortaya qoya bilmədi.
Bu vəziyyət göstərir ki, beynəlxalq təşkilatlar əksər hallarda bəyanatlar vermək, qətnamələr qəbul etmək və danışıqlar aparmaqla kifayətlənirlər. BMT, Ərəb Dövlətləri Liqası, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, NATO və Avropa İttifaqı kimi qurumlar müxtəlif münaqişələrdə iştirak etsələr də, onların müdaxiləsi hər zaman davamlı sülhün təmin olunmasına gətirib çıxarmayıb. Əfqanıstan, İraq, Bosniya və digər münaqişələr bunun nümunələri kimi göstərilir.
Fələstin–İsrail münaqişəsi də beynəlxalq təşkilatların effektivliyi ilə bağlı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biridir. Bu münaqişə ilə bağlı BMT və digər beynəlxalq qurumlar tərəfindən çoxsaylı qətnamələr qəbul edilsə də, onların böyük hissəsi uzun illər ərzində icra olunmayıb. Bu isə beynəlxalq hüququn tətbiqi və qəbul olunan qərarların icra mexanizmlərinin yetərli olmaması barədə suallar yaradır.
Nəticə etibarilə, beynəlxalq təşkilatlar münaqişələrin müzakirəsi, vasitəçilik və hüquqi çərçivənin formalaşdırılması baxımından müəyyən rol oynasalar da, onların qərarlarının icrası və davamlı sülhün təmin edilməsi çox vaxt dövlətlərin siyasi iradəsindən və beynəlxalq güc balansından asılı olur".
Lətifə Musayeva