Məscidin yerində tikilmiş məbədə edilən ianələr qalmaqal mərkəzindədir

20 İyul 2026 19:13 (UTC+04:00)

...Hindistanın ən böyük Hindu məbədindən ianələrin oğurlanması ilə bağlı aparılan araşdırma, dindarların dini ziyarətgahlara bağışladığı külli miqdarda pul və zərgərlik əşyalarına nəzarət probleminə bir daha diqqət çəkib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, iyun ayında polis bir sıra oğurluqlarla bağlı araşdırma başlatdı və şimal Ayodhya şəhərindəki Rama məbədində ianələrin toplanması və qeyd edilməsindən məsul olan səkkiz nəfəri həbs etdi. Səlahiyyətlilər dəymiş ziyanın dəqiq məbləğini açıqlamasalar da, Hindistan mediası onun təxminən 30 milyon rupi (təxminən 314.000 dollar) olduğunu təxmin edir.

...Son iki ildə məbədi üç dəfə ziyarət edən Dehli sakini Aşok Prasad Kuşvahanın sözlərinə görə, ianələr səmimi imanın ifadəsidir və onların oğurlanması dindarlar tərəfindən şəxsi itki kimi qəbul edilir.

Bu qalmaqal, Badrinat məbədi və aktivləri təxminən 31 milyard dollar qiymətləndirilən dünyanın ən varlı məbəd xeyriyyə təşkilatlarından biri olan Tirumala Tirupati Devasthanams Trust da daxil olmaqla, əsas Hindu ziyarətgahlarında maliyyə pozuntuları ilə bağlı bir sıra işlərin sonuncusudur.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, bir çox dini qurumlar maliyyəni böyük şirkətlərin maliyyəsi ilə müqayisə edilə bilən şəkildə idarə edirlər, lakin ölkədə vahid maliyyə hesabatı standartları mövcud deyil.

İstintaqa görə, şübhəlilər ianə uçotu sistemindəki qüsurlardan və zəif daxili nəzarətdən istifadə ediblər.

Hindistanın ən çox ziyarət edilən məbədlərindən biri...

...Rama məbədi 2024-cü ildə Baş nazir Narendra Modi tərəfindən açılıb və hazırda gündə orta hesabla 90.000 ziyarətçi qəbul edir.

İbadət edənlər burada nağd pul, qızıl, gümüş zərgərlik əşyaları və digər qiymətli ianələr qoyurlar. Məbədin tarixi özü işi xüsusilə həssas edir.

O, 1992-ci ildə hakim Bharatiya Janata Partiyasının (BJP) üzvləri və tərəfdarları da daxil olmaqla hindu radikalları tərəfindən dağıdılmış Babri Məscidinin yerində tikilib. Hindular inanırlar ki, burada yeddi min ildən çox əvvəl Rama tanrısı doğulub və məscid XVI əsrdə onun doğulduğu yerdə tikilib.

Məscidin sökülməsi geniş yayılmış dinlərarası qarşıdurmalara səbəb olub və nəticədə iki mindən çox insan həlak olub. 2019-cu ildə Hindistan Ali Məhkəməsi mübahisəli ərazini məbəd tikintisi üçün təyin etdi və bu da ölkə daxilində genişmiqyaslı ianə toplama kampaniyasına səbəb oldu.

Məbəd administrasiyasının məlumatına görə, təxminən 341 milyon dollar toplanıb…

…Milyardar Dollarlıq Sənaye Kimi Din: Hindistanın IMARC konsaltinq şirkətinin hesablamalarına görə, Hindistanda dini və mənəvi xidmətlər bazarı 2025-ci ildə 71 milyard dolları keçib və 2034-cü ilə qədər 135 milyard dollara çata bilər.

Hüquq mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, dini təşkilatlar müxtəlif ştatlarda fərqli qanunlar və vergi rejimləri altında fəaliyyət göstərir, buna görə də maliyyə şəffaflığı üçün vahid tələblər yoxdur.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, müntəzəm olaraq böyük məbləğdə nağd pul alan kilsələr dövlət qurumlarında və iri korporasiyalarda mövcud olanlara bənzər nəzarət sistemlərinə ehtiyac duyurlar.

Onların fikrincə, müasir dini təşkilatlar çoxdan sırf dini qurumların hüdudlarından kənara çıxıblar və maliyyə idarəetməsinin yüksək standartlarına cavab verməlidirlər.

Əli Babayev