Tramp Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar haqqında qanun layihəsini dəstəkləyir
Qanun layihəsi senator Qrehemin şərəfinə qəbul ediləcək və İran və Hizbullaha qarşı məhdudiyyətlər əlavə olunacaq. ABŞ prezidenti Donald Tramp, senatorlar Lindsi Qrehem və Riçard Blumental tərəfindən hazırlanan və 17 dekabr 2025-ci ildə Senata təqdim edilən Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinin qəbul ediləcəyini və Qrehemin şərəfinə imzalayacağını proqnozlaşdırır. Amerika lideri bunu 14 iyul çərşənbə axşamı günü keçirilən mətbuat konfransında açıqlayıb. Tramp Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinin yaxın bir-iki həftə ərzində qəbul edilməsi ehtimalı və onu imzalayıb-imzalamayacağı ilə bağlı suala cavab verib: "Bilirəm ki, Lindsi həqiqətən bunu istəyirdi... Beləliklə, biz bunu nəzərdən keçiririk, amma biz bunu ciddi şəkildə nəzərdən keçiririk və bu, Lindsinin şərəfinədir. Bu, onun işi idi. O, bunu hər şeydən çox istəyirdi, bilirsiniz. Onun necə hiss etdiyini bilirsiniz. Və bunun həyata keçirilməsi üçün böyük bir şans var".
Bundan əlavə, ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, onlar bu qanun layihəsinə İran və Hizbullaha qarşı sanksiyalar əlavə etmək istəyirlər. Məlum olduğu kimi, 10 iyulda Qrem ardıcıl olaraq onuncu dəfə Ukraynaya səfər edərək Rusiyaya qarşı sanksiyaları müzakirə etmək üçün Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ilə görüşmüşdü. O, 11 iyulda qəfildən vəfat etdi.
Senat sanksiyaları düzəlişlər etmədən qəbul etmək istəyir
Qanun layihəsinin avqust tətilindən əvvəl qəbul edilməsi gözlənilir. Trampın "cəhənnəm sanksiyaları" qanununa təklif etdiyi düzəlişlərə ayrıca baxıla bilər. Hər iki partiyadan olan bir qrup ABŞ senatoru, mərhum senator Lindsi Qrehemin iki ildən çox üzərində işlədiyi Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar qanun layihəsinə mümkün qədər tez səs verməyə çağırdı. Lakin senatorlar ABŞ prezidenti Donald Trampın təklif etdiyi yeni müddəaları dəstəkləmirlər. Qanunvericilər bunu 14 iyulda birgə mətbuat konfransında bildiriblər.
Senatorlar qanun layihəsinin artıq Ağ Ev tərəfindən təsdiqləndiyini, geniş ikipartiyalı dəstəyə malik olduğunu və heç bir düzəliş tələb etmədiyini bildiriblər. Onlar sənədin təxminən iki illik danışıqların nəticəsi olduğunu və mürəkkəb texniki sanksiya mexanizmlərini ehtiva etdiyini, buna görə də onu yeni düzəlişlərə açmağın uyğun olmadığını qeyd ediblər.
Nümayəndələr Palatasının spikeri Mayk Conson qanun layihəsini dəstəkləyib. "Biz uzun müddətdir Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanunvericiliyini dəstəkləyirik və respublikaçıların böyük əksəriyyəti bunu edir. Senat və Ağ Ev işləyəcəyinə inandıqları bir formula hazırlayıblar və biz bunun üzərində işləməkdən məmnunuq", - deyə o bildirib.
Qanunvericilər əvvəllər İran və ya Hizbullahla bağlı sanksiyaların qanun layihəsinə əlavə edilə biləcəyini təklif edən Trampın açıqlamasına cavab verdilər. Qanun layihəsinin həmmüəllifi, Demokrat senator Riçard Blumental bildirib ki, Amerika prezidenti qanun layihəsini dəstəkləyir, lakin o, hazırkı formada qəbul edilməlidir. "Prezident bu qanun layihəsini təsdiqləyib və biz onu digər potensial hədəflərə açmaq əvəzinə, irəliləməliyik. Əgər administrasiya İran və ya Hizbullahla bağlı ayrıca qanunvericilik təşəbbüsləri təklif etmək istəyirsə, Konqres onları ayrıca nəzərdən keçirə bilər", - Blumental bildirib. Senatorun sözlərinə görə, qanun layihəsi Rusiyanın Ukrayna mülki əhalisinə qarşı hücumlarına cavab olmalıdır və hər hansı bir gecikmə daha çox itki deməkdir.
Senatorlar həmçinin qanun layihəsinin avqust tətilindən əvvəl qəbul ediləcəyinə əminliklərini bildiriblər. Onlar bildiriblər ki, Respublikaçı Əksəriyyətin Lideri Con Tune lazımi sayda səs təsdiqləndikdən sonra onu səsverməyə çıxarmağa hazırdır. Qanun layihəsinin müəlliflərinə görə, belə dəstək artıq mövcuddur. Sənəd Rusiyaya, onun şirkətlərinə, oliqarxlarına və vasitəçilərinə qarşı sərt sanksiyaları, eləcə də Rusiya neft və qazının ən böyük alıcılarına qarşı ikinci dərəcəli sanksiyaları və tarifləri nəzərdə tutur. Senatorların sözlərinə görə, Ağ Evlə danışıqlar zamanı onlar onun əhatə dairəsini əhəmiyyətli dərəcədə daraldıblar. Birinci versiya 60-dan çox ölkəyə tarif tətbiq etmək imkanını nəzərdə tutsa da, sənəd hazırda yalnız beş əsas neft idxalçısına və beş təbii qaz idxalçısına yönəlib ki, bunların bəziləri üst-üstə düşür. Qanun layihəsi həmçinin daha dar sanksiyalardan imtina mexanizmlərini tətbiq edir və ABŞ Ticarət Nümayəndəsinin konkret tarif dərəcələrini müəyyən etmək səlahiyyətlərini genişləndirir.
Bundan əlavə, qanun layihəsinin müəllifləri bildiriblər ki, qanun layihəsinin ayrıca bir bölməsi ilk dəfə olaraq Rusiyanın sözdə "kölgə donanması"na - Moskvanın beynəlxalq sanksiyalardan yayınmaq və neft ixrac etmək üçün istifadə etdiyi tankerlər şəbəkəsinə qarşı mübarizəyə yönəlib. Blumenthalın sözlərinə görə, yeni versiyada donanmanın fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq üçün effektiv və hədəflənmiş vasitələr var ki, bu da Rusiyanın enerji satışından gəlir əldə etməsini daha da çətinləşdirməlidir.
Senatorlar həmçinin bildiriblər ki, qanun layihəsinin qəbul edilməsi Rusiyaya qarşı artan sanksiya təzyiqinin əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri olan və ölümündən bir az əvvəl qanun layihəsinin son versiyasını Tramp administrasiyası ilə əlaqələndirməyi bacaran Lindsi Qrehemin xatirəsini yad edəcək.
Xatırladaq ki, senatorların 14 iyulda təqdim etdiyi versiyada Rusiyadan neft və qaz alan ölkələrə tətbiq edilən rüsum 100%-ə endirilib, orijinal versiya isə 500%-dir.
Tramp əvvəllər senatorlar Lindsi Qrehem və Riçard Blumental tərəfindən hazırlanan Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinin qəbul ediləcəyini və Qrehemin şərəfinə onu imzalayacağını açıqlayıb. Lakin ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, onlar qanun layihəsinə İran və Hizbullaha qarşı sanksiyalar əlavə etməyi planlaşdırırlar.
Demokrat senator Riçard Blumenthal
Bu arada...
ABŞ Senatının Rusiyaya qarşı "cəhənnəm sanksiyalarını" yumşaltdığı xəbəri yayılıb. Mərhum Lindsi Qrem tərəfindən hazırlanan qanun layihəsi əvvəlcə Rusiyadan neft və qaz alan ölkələrə 500% tarif tətbiq etməyi nəzərdə tuturdu. Tarif artıq 100% təşkil edir. Təsirə məruz qalan ölkələrin adları açıqlanıb.
14 iyul çərşənbə axşamı günü ABŞ Senatı senatorlar Lindsi Qrem və Riçard Blumental tərəfindən yazılmış Rusiyaya qarşı "cəhənnəm sanksiyaları" qanun layihəsinin azaldılmış versiyasını təqdim edib. Reuters agentliyinin məlumatına görə, qanun layihəsi Rusiya rəsmilərinə, maliyyə qurumlarına və enerji layihələrinə məhdudiyyətlər qoymağı və Rusiya enerji resurslarını idxal edən ölkələrə tarif tətbiq etmə mexanizmini dəyişdirməyi nəzərdə tutur.
Qeyd olunur ki, həm respublikaçılar, həm də demokratlar tərəfindən dəstəklənən yenilənmiş qanun layihəsi Rusiyaya və Rusiya neft və qazını almağa davam edən ölkələrə təzyiq göstərmək üçün sanksiya və tariflərdən istifadəni nəzərdə tutur. Sənədin 2025-ci ilin aprelində senatorlar Lindsi Qrem və Riçard Blumental tərəfindən təqdim edilən orijinal versiyası ilə müqayisədə yeni versiya Rusiya enerji resurslarının üçüncü ölkə alıcıları üçün nəzərdə tutulan tarifləri yumşaldır.
Xüsusilə, əvvəllər təklif olunan 500% universal tarif əvəzinə, yenilənmiş versiya Rusiya neft və təbii qazının ən böyük beş alıcısı üçün 100%-ə qədər tariflərə imkan verir. Bəyanatda deyilir: "Sənədin yeni versiyası Rusiya neft və təbii qazının üçüncü ölkə alıcılarına tətbiq edilə biləcək tarifləri əvvəllər təklif olunan 500% universal tarif əvəzinə, ən böyük beş alıcı üçün maksimum 100%-ə qədər yumşaldır".
Agentliyin istinad etdiyi senator köməkçilərinə görə, Rusiya neftinin ən böyük alıcılarının siyahısına Çin, Hindistan, Slovakiya, Macarıstan daxildir. Bu arada, Rusiya təbii qazının ən böyük idxalçıları Çin, Fransa, Yaponiya, Macarıstan və Belçikadır.
Qanun layihəsinin yenilənmiş versiyası həmçinin Rusiya təbii qazının 15%-dən azını alan və bu asılılığı azaltmaq üçün addımlar atan ölkələr üçün güzəştlər nəzərdə tutur. Bu güzəşt üçün uyğun ola biləcək ölkələrə Yaponiya, Fransa, Macarıstan və Belçika daxildir. Bundan əlavə, yenilənmiş versiyada ABŞ prezidenti Donald Trampın ABŞ-ın milli maraqlarına uyğun hesab etdiyi təqdirdə sanksiyalardan imtina etməsinə imkan verən müddəa da yer alır. Senator köməkçiləri bildiriblər ki, qanun layihəsinin artıq 26 həmmüəllifi var və bu rəqəm tezliklə arta bilər.
Daha əvvəl Tramp senatorlar Lindsi Qrem və Riçard Blumental tərəfindən hazırlanan Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinin qəbul ediləcəyini və Qremin şərəfinə onu imzalayacağını açıqlamışdı. 10 iyulda Qrem ardıcıl olaraq onuncu dəfə Ukraynaya səfər edərək Rusiyaya qarşı sanksiyaları müzakirə etmək üçün Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşmüşdü. O, 11 iyulda qəfildən vəfat etdi.
V.VƏLİLİ