...Qərb sanksiyaları Rusiya və Çin arasındakı münasibətlərdə güc balansını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirib.
Əvvəllər Putin Çin lideri Si Cinpinin bərabərhüquqlu tərəfdaşı kimi qəbul edilirdisə, indi Moskva getdikcə Pekinin şərtlərini qəbul etməyə məcbur olur.
SİA-nın məlumatına görə, bunu “The Wall Street Journal” nəşri yazır.
Ən təsirli epizodlardan biri Rusiya prezidentinin may ayında Çinə səfəri idi.
"Sibir gücü 2" qaz kəmərinin tikintisi ilə bağlı danışıqlar nəticə verməyib.
Nəşrin məlumatına görə, Çin tərəfi əlavə güzəştlər əldə etmək üçün daxili Rusiya qiymətləri ilə qaz təchizatı tələb edib. Bu şərtlər yerinə yetirilmədikdə, layihə ilə bağlı müzakirələr təxirə salınıb.
…Bu arada, Çin Rusiyanın əsas iqtisadi tərəfdaşına çevrilib.
Bunu “The Wall Street Journal” yazır.
…Pekin Rusiya neftini əhəmiyyətli endirimlərlə alır, sənaye avadanlıqları və elektron komponentlər təchiz edir və Qərb sanksiyalarına baxmayaraq maliyyə əməliyyatlarının davam etdirilməsinə kömək edir. Moskvanın iqtisadi asılılığı getdikcə daha çox nəzərə çarpır. Rusiyanın xarici ticarətinin təxminən 40 faizi Çinə gedir, Rusiyanın Çinin xarici ticarət dövriyyəsindəki payı isə 4 faizdən azdır.
Eyni zamanda, Çin malları Rusiya istehsalçılarını daxili bazardan getdikcə sıxışdırır.
Bu dəyişikliklər maliyyə sektoruna da təsir göstərir.
Moskva yuanı ŞƏT Bankının əsas valyutası kimi istifadə etməyə razılaşıb və bununla da Çinin beynəlxalq əməliyyatlarda mövqeyini gücləndirib.
"Sərhədsiz tərəfdaşlıq" haqqında açıq açıqlamalara baxmayaraq, Pekin ehtiyatlı qalır. Çin hakimiyyəti Rusiyanın Şimali Koreya ilə hərbi əməkdaşlığı ilə bağlı narahatlıqlarını gizlətməyib və beynəlxalq təzyiqi artıra biləcək addımlardan çəkinməyə çalışır.
Məqalənin müəllifləri "Müharibə və beynəlxalq təcrid Çinin Rusiya üzərində təsirini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb" deyə yekunlaşdırırlar.
Nəticədə, Moskva getdikcə iqtisadi və siyasi cəhətdən asılı tərəfdaşa çevrilir, ikitərəfli münasibətlərdə əsas qərarlar isə getdikcə Pekinin şərtləri ilə qəbul edilir.
Eyni zamanda, nəşrin məlumatına görə, Pekin hazırkı Rusiya rəhbərliyindən kənara baxır. Çin tədricən təkcə Kremllə deyil, həm də gələcəkdə ölkənin idarəçiliyində əsas rol oynaya biləcək Rusiyanın siyasi və biznes elitasının nümayəndələri ilə əlaqələr qurur.
Bu yanaşma Çinə təsirini proaktiv şəkildə gücləndirməyə və Putinin yerinə kimin gəlməsindən asılı olmayaraq təsir imkanlarını qoruyaraq mümkün hakimiyyət dəyişikliyinə hazırlaşmağa imkan verir.
Əli Babayev