İnsan həmişə iz qoymağa çalışıb. Qayalara rəsmlər çəkib, kitablar yazıb, abidələr ucaldıb. Bu, təkcə tarix yaratmaq arzusu deyildi. Bu, unudulmamaq istəyi idi.
Bu gün isə həmin istək başqa formada özünü göstərir.
Artıq insanların çoxu yaşadığı anı yaşamaqdan əvvəl onu paylaşmağı düşünür. Gəzintiyə çıxanda mənzərəni seyr etməkdən əvvəl şəkil çəkirik. Süfrəyə yemək gələndə dadına baxmamış telefon kamerası işə düşür. Konsertdə musiqini dinləmək əvəzinə videoya çəkirik. Elə bil yaşadığımız anın dəyəri onu hiss etməkdə yox, başqalarına göstərməkdədir.
Sosial şəbəkələr həyatımızı dəyişməklə yanaşı, görünməz bir yarış da yaradıb. Daha çox izləyici, daha çox bəyənmə, daha çox baxış sayı... Bunlar bəzən insanın özünü dəyərləndirmə meyarına çevrilir. Paylaşım az baxış toplayanda məyus olanlar, tanımadığı insanların fikrini özünə qiymət kimi qəbul edənlər də az deyil.
Halbuki insanın dəyəri heç vaxt rəqəmlərlə ölçülməyib.
Bir müəllim ömrü boyu yüzlərlə şagird yetişdirə bilər, amma sosial şəbəkədə tanınmaya bilər. Bir həkim minlərlə insanın həyatını xilas edər, lakin onun adı gündəmdə olmaz. Bir ata və ya ana övladı üçün bütün həyatını dəyişər, amma bu barədə heç kim paylaşım etməz.
Bununla belə, onların gördüyü işlərin dəyəri heç nə ilə müqayisə oluna bilməz.
Müasir dövrdə görünmək bəzən faydalıdır. Amma görünmək naminə yaşamaq təhlükəlidir. İnsan öz həyatını başqalarının alqışına uyğun qurmağa başlayanda, bir müddət sonra öz səsini eşitməz olur. O, artıq nəyi sevdiyini yox, nəyin daha çox bəyənmə gətirəcəyini düşünür.
Ən acınacaqlısı isə odur ki, insanlar yadda qalmaq üçün həyatlarını nümayiş etdirirlər, amma əsl yadda qalanlar çox vaxt səssiz yaşayan insanlar olur. Çünki insanı məşhur edən şəkillər deyil, əməlləridir. Adı tarixdə qalanların əksəriyyəti bunu məşhur olmaq üçün etməyib. Onlar sadəcə faydalı olmağa çalışıblar.
Bəlkə də özümüzə verməli olduğumuz sual budur: biz doğrudanmı unudulmaqdan qorxuruq, yoxsa görünməməkdən?
Çünki bunlar eyni şey deyil.
Görünmək bir anlıq ola bilər. Yadda qalmaq isə illərlə görülən işlərin nəticəsidir. Bir paylaşım milyonlarla baxış toplaya bilər, amma bir yaxşılıq bir insanın yaddaşında ömür boyu qala bilər.
Bəlkə də insan ömrünün mənası hər gün özünü göstərmək deyil, kiminsə həyatında iz buraxmaqdır. Bu iz bəzən bir müəllimin öyrətdiyi dərs, bir həkimin göstərdiyi qayğı, bir valideynin verdiyi tərbiyə və ya tanımadığımız bir insana etdiyimiz kiçik yaxşılıq ola bilər.
Çünki zaman keçdikcə şəkillər köhnəlir, paylaşımlar unudulur, gündəmlər dəyişir. Ancaq insanlıq, mərhəmət və xeyirxahlıq heç vaxt köhnəlmir. Bizi yadda saxlayan da məhz bunlardır.