Bir vaxtlar insanların ən qiymətli sərvətinin pul olduğu düşünülürdü. Daha sonra zamanın dəyərindən danışılmağa başlandı. Bu gün isə müasir dünyanın ən bahalı sərvəti nə puldur, nə də vaxt. Ən bahalı sərvət insanın diqqətidir.
Səhər gözümüzü açan andan etibarən diqqətimiz uğrunda görünməz mübarizə başlayır. Telefonumuz bildiriş göndərir, sosial şəbəkələr yeni paylaşımlar təqdim edir, xəbər saytları "son dəqiqə" başlıqları ilə bizi özünə cəlb edir, reklamlar isə hər addımda qarşımıza çıxır. Gün ərzində yüzlərlə məlumat beynimizə daxil olur.
Ən təhlükəlisi isə odur ki, biz buna artıq öyrəşmişik.
Bir kitabın cəmi on səhifəsini oxumaq belə bəzən çətin görünür. Uzun bir məqaləni sona qədər oxuyanların sayı azalır. Bir filmi izləyərkən belə telefonumuza baxmaq ehtiyacı hiss edirik. Sanki beynimiz davamlı olaraq yeni stimul axtarır.
Diqqətin parçalanması təkcə məhsuldarlığımıza təsir etmir. Bu, münasibətlərimizə də sirayət edir. Qarşımızdakı insan danışarkən belə telefon ekranına göz gəzdirir, övladımız bizimlə söhbət etmək istəyərkən "bir dəqiqə" deyib sosial şəbəkədə qalmağa davam edirik. Əslində isə o "bir dəqiqə" bəzən saatlara çevrilir.
Müasir iqtisadiyyatda diqqət artıq bir məhsuldur. Texnologiya şirkətləri, reklam platformaları və sosial media tətbiqləri insanın diqqətini nə qədər uzun müddət saxlaya bilsələr, bir o qədər qazanırlar. Deməli, diqqətimiz artıq təkcə bizə aid deyil, onun uğrunda böyük rəqabət gedir.
Bunun nəticəsini gündəlik həyatda görürük. Bir işə tam diqqət ayırmaq çətinləşir. Səbir azalır. Dərin düşünmək əvəzinə səthi məlumatlarla kifayətlənirik. Halbuki böyük ideyalar, yaradıcı fikirlər və düzgün qərarlar məhz diqqətin cəmləşdiyi anlarda yaranır.
Bəlkə də özümüzə verməli olduğumuz ən vacib sual budur: diqqətimizi biz idarə edirik, yoxsa başqaları?
Bəzən telefonu səssizə almaq, bildirişləri bağlamaq, bir saatı yalnız kitab oxumağa və ya ailə ilə söhbətə ayırmaq sadə görünə bilər. Amma əslində bu, öz diqqətimizi geri qazanmaq deməkdir.
Çünki pul itiriləndə yenidən qazanmaq mümkündür. Vaxtın bir hissəsini planlaşdırmaq olar. Amma diqqətini itirən insan həyatının ən gözəl anlarını da hiss etmədən ötürə bilər.
Müasir dünyanın ən böyük problemi informasiya çatışmazlığı deyil. Əksinə, informasiya bolluğu içində diqqətimizi qorumaqdır. Bəlkə də gələcəyin ən uğurlu insanı hər şeyi bilən deyil, nəyə diqqət yetirəcəyini seçə bilən insan olacaq.