Economist Intelligence Unit (EIU) tərəfindən hər il tərtib edilən dünyanın ən yaşanacaq şəhərlərinin yeni reytinqinə görə, İrandakı müharibə Yaxın Şərqdəki bir çox şəhərin yaşanacaqlığına mənfi təsir göstərib. Kopenhagen birinci yeri qoruyub saxlayır, Dəməşq isə sonuncu yerdədir. Çin şəhərləri reytinqdə ən böyük irəliləyiş göstərərək siyasi və iqtisadi sabitlik, təhlükəsizlik və səhiyyə sahəsindəki mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıblar.
Bu gün dərc olunan The Global Livability Index 2026-da EIU analitikləri qeyd edirlər ki, "İran müharibəsi Körfəz bölgəsində sabitliyi sarsıdıb və Yaxın Şərq və Şimali Afrika şəhərlərində yaşanacaqlığın azalmasına səbəb olub". Reytinqdə ən böyük enişlər Omanın paytaxtı Maskatda olub və 14 pillə geriləyib, ardınca Küveyt (12 yer) və Əmmanda (11 yer) olub. Dubay və Əbu-Dabi hər biri dörd yer itirib. Bu arada, Tehran ən pis göstəricilərə malik on şəhərə düşüb.
EIU hər il səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı və keyfiyyəti, mədəni və təhsil standartları, ətraf mühit şəraiti, cinayətkarlıq səviyyəsi və infrastruktur keyfiyyəti kimi göstəricilərə əsasən ən yaşana bilən şəhərləri sıralayır. Hər kateqoriyada şəhərlərə 100 baldan bal verilir və bu balların cəmi şəhərin reytinqini müəyyən edən ümumi bal verir. Bu ilki reytinqə 173 şəhər daxildir.
2026-cı il reytinqində ən yaşana bilən şəhər ötən il birinci yeri tutan Kopenhagendir. Vyana ikinci, Avstraliyanın Melburnu isə üçüncü yerdədir. İlk 10-luqda həmçinin Sidney, Sürix, Cenevrə, Osaka, Adelaida, Vankuver və Tokio da yer alır. Ümumilikdə, reytinqin müəllifləri qeyd edirlər ki, "Qərbi Avropa ən yaşana bilən bölgə olaraq qalır". Eyni zamanda, "onun 2026-cı il indeksindəki orta balı dəyişməz qalıb, Asiyada isə artıb".
EIU ötən ildən bəri reytinqdə ən yaxşı göstərici göstərən 15 şəhər arasında Çinin on şəhərini qeyd edib. Bu şəhərlərə Nankin, Çjuhay, Çinqdao, Dalian və digərləri daxildir. Çin şəhərləri ilə yanaşı, siyahıya Lissabon, Tokio, Nyu-York, Yohannesburq və Rio-de-Janeyro da daxildir. Reytinqin müəllifləri qeyd edirlər ki, "bu şəhərlərin əsas nailiyyətləri (keçən ildən bəri mövqelərini yaxşılaşdırmağa imkan verən) bir neçə ildir cinayətkarlıq səviyyəsinin azalması və terror hücumları riskinin azalmasından sonra səhiyyə və sabitliklə bağlıdır".
Tripoli (172-ci yer) və Dəməşq (173-cü yer) reytinqdə son yerləri tutur. Kiyev (166-cı yer) həmçinin hərbi əməliyyatların yaratdığı daimi təhlükəsizlik təhdidi və infrastrukturun dağıdılması nəzərə alınmaqla, dördüncü ildir ki, yaşamaq üçün ən pis on şəhər arasında yer alır. 2022-ci ildə Ukraynada tammiqyaslı hərbi münaqişənin başlamasından sonra EIU Moskvanı özünün müntəzəm Qlobal Yaşayış İndeksindən çıxarıb.
V.VƏLİLİ