Trampın İranla bağlı razılaşmasının "pərdəarxası" - DETALLAR

5 İyul 2026 15:02 (UTC+04:00)

Nəticə etibarilə, bu müharibəni kim qazandı: Tramp administrasiyası, yoxsa İran? Nəşr bu sualı Vaşinqton siyasətinin incəliklərini yaxşı bilən Meikai Universitetinin professoru Tetsuo Kotaniyə verib. Cavab belə olub ki, ABŞ ən azı İrana yüksək dərəcədə zənginləşdirilmiş uranın səviyyəsini aşağı salmağa və birbaşa öz ərazisində utilizasiya etməyə icazə verəcək. Lakin İranın uran zənginləşdirmək hüququndan imtina edib-etməyəcəyi hələ də həll olunmayıb. Bu, 60 günlük danışıqlarda əsas məqam olacaq.

Vacib olan budur: İranın uran zənginləşdirmək hüququ qazanıb-qazanmamasından asılı olmayaraq, heç bir gizli inkişafların aparılmamasını təmin etməlidir. Yoxlamalar buna kömək edə bilər. Yoxlama sistemi də 60 günlük danışıqlar zamanı müzakirə olunacaq.

"Çox güman ki, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun zabitləri ölkənin uran zənginləşdirmək qabiliyyətini təmin etmək istəyəcəklər", ehtimalına cavabında professor bildirib ki, bu, danışıqlar yolu ilə həll olunacaq. İranın üç əsas nüvə obyekti var və hamısını saxlamaq və ya bəzilərini sökmək məsələsi əsas mübahisəli məsələlərdən birinə çevriləcək. Bunun daxili siyasətə hansı təsiri olacaq? Hazırda ABŞ-da İrana qarşı sərt xətt tərəfdarları hökuməti "həddindən artıq güzəştlərə" görə tənqid edirlər. Əgər bu fikir həm sıravi respublikaçılar, həm də MAGA (Amerikanı Yenidən Böyük Et) hərəkatının tərəfdarları arasında yayılarsa, bu, Respublikaçılar Partiyasına fayda verməyəcək. Sazişin mənasının ictimaiyyətə necə izah edilməsi vacibdir. — Təkcə memoranduma əsasən, İran qalib gəlibmiş kimi görünür. İrana qarşı sərt mövqe tutan Konqres üzvlərini narahat edən məqam məhz budur. Sual budur ki, Mojtabanın tezliklə açıqlayacağı bəyanatda nə qədər müsbət mesaj olacaq. Müsbət mesaj olarsa, Donald Trampın əsas tərəfdarlarına "bu, yaxşı bir razılaşma idi" deyə izah etməsi daha asan olacaq. ABŞ Müctəbanın sağ olduğunu təsdiqləyib. Zədələri əvvəlcə ciddi olsa da, son bir ayda və ya daha çox müddətdə son qərarlarda mühüm rol oynayıb. Pərdəarxası ABŞ ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaq istəyi ilə bağlı mesajlar Müctəbanın özündən gəlib. Prezident Tramp əslində Müctəbanın mesajına, daha doğrusu, İranın mesajına inanırdı. İsraillə bağlı vəziyyət daha mürəkkəbdir — onlar İslam Respublikasına etibar etməyə öyrəşməyiblər. Donald Tramp Netanyahunu istədiyi qədər inandırmağa çalışa bilər, amma mütləq ona inanmayacaq. Hər şey İranın növbəti 60 gün ərzində ABŞ və İsraili sakitləşdirmək üçün nə edə biləcəyindən asılıdır.