Yay gələn kimi mövsümi işlərə maraq da artır. Bir tərəfdən tələbələr tətil müddətini dəyərləndirmək istəyir, digər tərəfdən ailə büdcəsinə əlavə gəlir qazandırmağa çalışan insanlar qısa müddətli işlərə yönəlirlər. Turizm mövsümünün qızışması, kənd təsərrüfatında məhsul yığımının başlaması və xidmət sektorunda canlanma bu dövrdə işçi tələbatını artırır.
SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.
Dünyanın bir çox ölkəsində mövsümi işlər əmək bazarının vacib hissəsinə çevrilib. ABŞ-da yay mövsümündə turizm, restoran və xidmət sahələrində çalışan işçilər ayda orta hesabla 2 000–4 000 dollar qazana bilirlər. Avropa ölkələrində, xüsusilə İspaniya, İtaliya, Almaniya və Fransada mövsümi işçilərin aylıq gəliri adətən 1 200–2 500 avro arasında dəyişir. Kanada və Avstraliyada isə kənd təsərrüfatı, tikinti və xidmət sektorlarında çalışanlar qısa müddətdə daha yüksək gəlirlər əldə edə bilirlər.
Azərbaycanda da yay aylarında mövsümi iş imkanları artır. Xüsusilə Qəbələ, Quba, Qusar, Şəki, Lənkəran kimi turizm bölgələrində hotellər, restoranlar və istirahət mərkəzləri əlavə işçilərə ehtiyac duyurlar.
Qazanılan məbləğ isə iş sahəsindən asılı olaraq dəyişir. Satış məsləhətçiləri və mağaza işçiləri adətən aylıq 500–1 000 manat, otel və turizm sektorunda çalışanlar 700–1 500 manat, restoran və kafelərdə çalışanlar isə bəxşişlərlə birlikdə 600–1 500 manat gəlir əldə edə bilirlər.
Son illərdə kuryer xidmətləri də ən çox qazandıran mövsümi məşğulluq sahələrindən biri hesab olunur. Sifariş sayından asılı olaraq bəzi kuryerlərin aylıq qazancı 800–2 000 manat və daha çox ola bilir.
Kənd təsərrüfatında çalışanlar, xüsusilə meyvə və tərəvəz yığımında iştirak edənlər gündəlik 20–50 manat, tikinti və fəhlə işlərində çalışanlar isə gündəlik 30–80 manat və bəzən daha artıq gəlir əldə edə bilirlər.
Bununla yanaşı, mövsümi işlərin müəyyən riskləri də var. Bəzi hallarda əmək müqaviləsi bağlanmır, iş saatları normadan artıq olur və sosial təminat məsələlərində problemlər yaşanır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu sahədə əmək münasibətlərinin daha çox rəsmiləşdirilməsi həm işçilərin hüquqlarının qorunmasına, həm də mövsümi məşğulluğun daha cəlbedici olmasına kömək edə bilər.
Ümumilikdə isə mövsümi işlər Azərbaycanda bir neçə ay ərzində əlavə gəlir əldə etmək üçün mühüm imkanlardan biri sayılır. Qazanılan məbləğ sahədən, təcrübədən və iş yükündən asılı olaraq dəyişsə də, əksər hallarda yay mövsümündə 500–2 000 manat aralığında gəlir əldə etmək mümkündür. Bu göstərici inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə aşağı olsa da, regionlarda və tələbələr arasında mövsümi işlərə marağın artması bu sahənin potensialının hələ də böyük olduğunu göstərir.
Ayşən Vəli