...Ukraynanın işğalından sonra müharibə vəziyyətinə gətirilən Rusiya iqtisadiyyatı sistemli tükənmə əlamətləri ilə üzləşir. Getdikcə daha çox analitik Putinin müharibə maliyyələşdirməsini əsas götürdüyü modelin zəifləməyə başladığını, artımın yavaşladığını, enerji ixracının təzyiq altında olduğunu və büdcə və mülki sektora düşən yükün artdığını söyləyir.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Economist yazır.
Buna Qərb tədqiqat mərkəzlərinin qiymətləndirmələri səbəb olub. Xüsusilə, Kiel Dünya İqtisadiyyatı İnstitutunun mütəxəssisləri Rusiya modelinin “struktur tükənməsindən” danışarkən, bəzi analitiklər biznes fəaliyyətinin zəifləməsinə və ümumi iqtisadi dinamikanın pisləşməsinə işarə edirlər. Rəsmi statistika da həyəcan təbili çalır: hökumət məlumatlarına görə, birinci rübdə Rusiyanın ÜDM-i illik müqayisədə 0,2 faiz azalıb.
Kütləvi büdcə inyeksiyaları sayəsində müharibə iqtisadiyyatı ayaqda saxlamağa davam edir.
Keçən il Rusiya ÜDM-in 7-8 faizinə bərabər məbləği hərbi sahəyə xərcləyib.
Bu xərclər müdafiə sektorunu dəstəkləyir, eyni zamanda iqtisadiyyatın qalan hissəsindən resursları tükəndirir, işçi qüvvəsi çatışmazlığını artırır və ölkənin dövlət müqavilələrindən, neft gəlirlərindən və getdikcə sərt vergilərdən asılılığını artırır.
Bu fonda xarici mühit də pisləşir.
Neft və yanacaq ixracı Ukraynanın infrastruktura hücumları səbəbindən yeni risklərlə üzləşir, sanksiyalar isə ticarəti və texnologiyaya çıxışı çətinləşdirir.
Bu arada, istehlakçıların daxili inamı azalır və uzunmüddətli inkişaf hesabına hərbi xərclərə meyl getdikcə daha çox nəzərə çarpır.
Rusiya iqtisadiyyatı hələ də davam edir, lakin bu dayanıqlığın dəyəri artır.
Kreml müharibəyə nə qədər çox güvənirsə, bu modelin əsas təsiri bir o qədər nəzərə çarpır: yavaş, lakin getdikcə təhlükəli olan sistemli tükənmə...
Əli Babayev