"Son razılaşma tərəflər arasında danışıqların yeni mərhələsinə keçid kimi qiymətləndirilir" - POLİTOLOQ DANIŞDI

16 İyun 2026 11:36 (UTC+04:00)

"Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin ABŞ və İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu alqışlaması rəsmi Bakının regional təhlükəsizlik və sabitlik məsələlərinə yanaşmasının məntiqi davamı kimi qiymətləndirilə bilər. XİN bəyanatında razılaşmanın müsbət qarşılanması, həmçinin vasitəçilik prosesində iştirak edən tərəflərin rolunun yüksək qiymətləndirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə dialoq və diplomatiyanı əsas vasitə hesab etdiyini nümayiş etdirir".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Yusif Bağırzadə deyib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ və İran arasında davam edən gərginlik təkcə iki ölkənin münasibətlərinə deyil, bütövlükdə Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik mühitinə ciddi təsir göstərib. Xüsusilə enerji marşrutları, Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi və regional münaqişələrin taleyi bu münasibətlərdən birbaşa asılı olub: "Son razılaşma tərəflər arasında danışıqların yeni mərhələsinə keçid kimi qiymətləndirilir və bölgədə hərbi eskalasiya risklərinin azalacağına dair ümidlər yaradır.

Azərbaycanın bu prosesə müsbət münasibəti bir neçə amillə izah oluna bilər. İlk növbədə, Azərbaycan həm İran, həm də ABŞ ilə müxtəlif səviyyələrdə əməkdaşlıq edən ölkədir. Buna görə də iki dövlət arasında münasibətlərin normallaşması Bakının xarici siyasət maraqlarına uyğundur. Digər tərəfdən, Cənubi Qafqaz regionu Yaxın Şərqdə baş verən geosiyasi proseslərdən kənarda deyil. Bölgədə gərginliyin azalması nəqliyyat dəhlizlərinin, enerji layihələrinin və iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarının genişlənməsinə müsbət təsir göstərə bilər.

Bu mövqenin arxasında Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı balanslaşdırılmış diplomatik xətt də dayanır. Rəsmi Bakı beynəlxalq mübahisələrin güc yolu ilə deyil, danışıqlar və qarşılıqlı kompromislər əsasında həll edilməsinin tərəfdarı olduğunu dəfələrlə bəyan edib. ABŞ–İran razılaşmasının dəstəklənməsi də məhz bu prinsipial yanaşmanın tərkib hissəsidir. Xüsusilə son dövrlərdə beynəlxalq sistemdə artan qarşıdurmalar fonunda diplomatik uğurların dəstəklənməsi Azərbaycanın çoxtərəfli əməkdaşlığa verdiyi önəmi göstərir.

Hadisənin iqtisadi tərəfi də diqqətəlayiqdir. ABŞ və İran arasında münasibətlərin yumşalması enerji bazarlarında sabitliyin möhkəmlənməsinə təsir göstərə bilər. Bu isə enerji ixracatçısı olan ölkələr, o cümlədən Azərbaycan üçün daha proqnozlaşdırılan iqtisadi mühit formalaşdırır. Eyni zamanda regionda sabitliyin artması beynəlxalq investorların risk qiymətləndirmələrinə də müsbət təsir edə bilər.

Ümumilikdə isə, Azərbaycanın ABŞ və İran arasında əldə olunmuş razılaşmanı alqışlaması regional təhlükəsizlik, iqtisadi sabitlik və beynəlxalq əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan strateji mövqenin ifadəsidir. Rəsmi Bakı bu bəyanatla bir daha göstərir ki, müasir geosiyasi şəraitdə dialoq və diplomatiya davamlı sülhün əldə olunmasının ən effektiv vasitəsi olaraq qalır".