_(1).jpg)
"Uşaqların tez-tez göz qırpması valideynlər tərəfindən çox vaxt “vərdiş” və ya göz problemi kimi qəbul edilərək diqqətdən kənarda qalır. Lakin tez-tez göz qırpma bəzən beynin, bəzən gözün, bəzən isə uşağın daxili dünyasının verdiyi bir siqnaldır".
Bu barədə SİA-ya açıqlamasında pediatr Elşən Tağıyev deyib.
Onun sözlərinə görə, oftalmoloji səbəblər bu vəziyyətin ən sadə izahıdır: "Düzgün korreksiya edilməmiş miopiya, hipermetropiya və astiqmatizm göz əzələlərini yorur və uşaq qırpmaqla müvəqqəti aydınlıq əldə etməyə çalışır. Bundan başqa, quru göz sindromu ekran vaxtı artdıqda göz səthinin kifayət qədər nəmlənməməsi ilə əlaqəlidir. Allergik konyunktivit qaşınma səbəbindən reflektor qırpmanı artırır, blefarit isə göz qapaqlarının iltihabı ilə müşayiət olunur. Bu səbəblər istisna edilmədən nevroloji qiymətləndirməyə keçmək düzgün deyil.
Nevroloji səbəblər arasında ən çox valideynləri narahat edən tiklərdir. Tiklər beynin iradəsiz, təkrarlanan və qısa müddətli motor əmrləri kimi özünü göstərir və göz qırpma ən geniş yayılmış formadır. Tourette sindromu ilk əlamətlərini məhz göz qırpma ilə verə bilər. Bu vəziyyət oğlanlarda daha çox rast gəlinir və 5-10 yaş dövrü ən yüksək risk mərhələsi hesab olunur. Vacib məqam ondan ibarətdir ki, tiklərin böyük əksəriyyəti yeniyetməlik dövrünə qədər əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Nadir hallarda epileptik absans tutmaları da göz qırpma kimi müşahidə oluna bilər; bu halda uşaq qısa müddətlik “donur” və ətraf mühitə reaksiya vermir.
Psixoloji səbəblər də bu halda mühüm rol oynayır. Uşağın beyni stressi bədən dili ilə ifadə edə bilər. Məktəb narahatlığı, ailədaxili gərginlik, yeni qardaş və ya bacının doğulması və ya köç kimi dəyişikliklər tikə bənzər davranışların yaranmasını tetikləyə bilər. Diqqətə alınmalı vacib məqam budur ki, valideyn nə qədər çox “gözünü qırpma” kimi xəbərdarlıq edərsə, davranış bir o qədər güclənə bilər, çünki diqqət tik üçün əlavə stimula çevrilir. Ekran vaxtının artması da həm göz quruluğunu artırır, həm də sinir sistemində oyanıqlığı yüksəldir.
Bu hal iki həftədən çox davam edərsə, bədənin digər hissələrində də hərəkətlər (boyun, çiyin və ya əl) müşahidə olunarsa, səs çıxarma və ya boğaz təmizləmə kimi əlavə əlamətlər qoşularsa, uşağın diqqəti, məktəb performansı və yuxu rejimində pozulma yaranarsa və ya uşaq qısa müddətlik “donur” kimi görünərsə, həkimə müraciət vacibdir.
Valideynlər üçün əsas məqam ondan ibarətdir ki, tiklər pis valideynlik və ya zəif iradə ilə əlaqəli deyil. Bu, beynin funksional tənzimlənməsində qısa müddətli dəyişikliklərin ifadəsidir. Erkən müraciət isə daha rahat və effektiv idarəetmə imkanı yaradır. Pediatr, uşaq nevroloqu və oftalmoloqun birgə qiymətləndirməsi tam klinik mənzərənin müəyyənləşdirilməsi üçün vacibdir".