Alzheimer xəstəliyinin inkişafına nə səbəb ola bilər?

11 İyun 2026 20:54 (UTC+04:00)

...Stress, infeksiya və müəyyən zülalların toplanması Alzheimer xəstəliyinin inkişafına səbəb ola bilər.

SİA xəbər verir ki, geriatr və nevroloq Valeri Novoselov bu barədə aif.ru-ya danışıb.

Mütəxəssis qeyd edib ki, demensiyanın başlanğıcını izah edən bir neçə fərziyyə var. Amiloid kaskad fərziyyəsi aparıcı olsa da, o da şübhə altındadır.

Bu fərziyyənin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, müəyyən bir zülalın, beta-amiloidin (Aβ) toplanması beyində patoloji proseslər zəncirini tətiklər.

Bu proseslər koqnitiv pozğunluq və neyrodegenerasiyanın səbəbidir.

...Lakin yoluxucu nəzəriyyələr də mövcuddur. Bəziləri Alzheimer xəstəliyinin prion xəstəliyi olduğunu düşünür (qeyri-adi şəkildə qatlanmış zülalların infeksiyası ilə əlaqəli - red.), digərləri isə şaperonların (digər zülalların qatlanmasına kömək edən zülallar sinfi - red.) iştirak etdiyini irəli sürürlər. Herpes virusları ilə əlaqəli bir fərziyyə var. Buna görə də xəstəliyin inkişafına nəyin səbəb olduğunu dəqiq demək mümkün deyil. Çox güman ki, bu, polietioloji bir xəstəlikdir, yəni bir çox səbəbi var, - deyə həkim vurğulayıb.

Nevroloq izah edib ki, prionlar halında anormal zülal forması zəhərli aqreqatların əmələ gəlməsinə səbəb olur.

Bunlar da öz növbəsində beyin hüceyrələrinə zərər verir. Şaperonların arxasındakı nəzəriyyə onların patoloji zülallarla mübarizə aparmağa kömək etdiyini, lakin pozğunluqlar baş verdikdə demans inkişaf etməyə başladığını göstərir.

Bəzi elm adamları həmçinin 2-ci tip diabet, damar və metabolik xəstəliklər, travmatik beyin zədələnməsi, yuxu pozğunluqları və xroniki stress ilə əlaqə tapırlar.

Əli Babayev