Rus alimləri bəşəriyyət üçün əsas təhlükəni müəyyən ediblər...

8 İyun 2026 21:23 (UTC+04:00)

Rus tədqiqatçıları Dünya okeanının tədqiqatlarının aralıq nəticələrini ümumiləşdirib və planetin ekosistemi üçün əsas çətinlikləri müəyyən ediblər.

Mütəxəssislərin fikrincə, texnoloji tərəqqi unikal dərin dəniz dalğıclarına imkan verir, lakin hidrosferə antropogen təsirin miqyası sürətlə artır.

SİA-nın məlumatına görə, Rusiya Elmlər Akademiyasının Su Problemləri İnstitutunun aparıcı tədqiqatçısı Petr Buxaritsin bildirib ki, müasir elm okeanların tədqiqinin yalnız başlanğıcındadır.

Ekspert ixtisaslaşmış monitorinq peyklərinin hazırlanmasını və beynəlxalq Argo tədqiqat proqramının işə salınmasını əsas texnoloji irəliləyişlər kimi qeyd edib.

Bu layihənin bir hissəsi olaraq, təxminən dörd min muxtar robot şamandıra müntəzəm olaraq iki kilometr dərinliyə dalaraq suyun temperaturunu və duzluluğunu ölçür.

Rusiya Elmlər Akademiyasının Şirşov adına Okeanologiya İnstitutunun tədqiqatçısı Aleksandr Osadçiyev əlavə edib ki, dərin dəniz mühiti kosmosdan daha aqressivdir və bu da robot sistemlərinin inkişafını sənayenin inkişafı üçün əsas vektora çevirir.

Çin hazırda batiskaf istehsalında qlobal liderliyi ələ keçirir. Bentik fauna laboratoriyasının rəhbəri Andrey Gebruk, hər il 100-dən çox belə ekspedisiya həyata keçirən Çinin dərin dəniz gəmisi Fendouje ilə 9,5 kilometr dərinliyə dalma təcrübəsini təsvir etdi.

Texnoloji irəliləyişlərdən əlavə, alimlər qlobal istiləşmə və plastik çirklənmə ilə bağlı ciddi narahatlıqlarını ifadə edirlər. Atmosferin sürətlənmiş istiləşməsi yay və payız aylarında Arktika dəniz buz örtüyünün XX əsrin sonları ilə müqayisədə 30-40 faiz azalmasına səbəb olub.

Mütəxəssislər əlavə risk faktoru kimi okean dibinin dörd kilometrə qədər dərinlikdə sənaye inkişafının başlamasını göstərirlər, çünki qlobal elm hələ də dərin dəniz orqanizmlərinin həyat prosesləri haqqında ekoloji fəlakətin qarşısını almaq üçün kifayət qədər məlumata malik deyil.

Nazlı Almuradova